Жалпы ережелер1 - бап
Заңның мазмұны
Осы Заң балаларды қоғамдағы толыққанды өмірге даярлауға, олардың қоғамдық мәні бар және шығармашылық белсенділігін дамытуға бағытталған. Ол әлемдік өркениеттің жалпыадамзаттық құндылықтары негізінде балаларды жоғары имандылық қасиеттерге, елжандылық пен азаматтыққа тәрбиелеуді, сондай-ақ олардың бойында ұлттық сана-сезімді қалыптастыру қағидаттарының басымдығына сүйенеді.
Заң Қазақстан Республикасының Конституциясында кепілдік берілген баланың негізгі құқықтары мен мүдделерін іске асыруға байланысты туындайтын қатынастарды реттейді.
Негізгі басымдықтар
- Балаларды қоғамдағы толыққанды өмірге даярлау.
- Қоғамдық мәні бар және шығармашылық белсенділікті дамыту.
- Жалпыадамзаттық құндылықтар негізінде жоғары имандылыққа тәрбиелеу.
- Елжандылық пен азаматтықты қалыптастыру.
- Ұлттық сана-сезімді дамыту.
- Конституцияда кепілдік берілген баланың құқықтары мен мүдделерін іске асыруға қатысты қатынастарды реттеу.
1-тарау. Жалпы ережелер
Төменде осы Заңда қолданылатын негізгі ұғымдар нақтыланады.
1-бап. Осы Заңда пайдаланылатын негізгі ұғымдар
Бала
Он сегіз жасқа (кәмелетке) толмаған адам.
Баланың заңды өкілдері
Ата-анасы, бала асырап алушылар, қорғаншысы, қамқоршысы, патронат тәрбиелеушісі, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес олардың орнында қамқорлық жасайтын, білім мен тәрбие беретін, баланың құқықтары мен мүдделерін қорғайтын адамдар.
Ата-анасының қамқорлығынсыз қалған бала
Ата-ана құқықтарының шектелуіне немесе олардан айырылуына, ата-анасының хабар-ошарсыз кеткен деп танылуына, оларды өлді деп жариялауға, әрекетке қабілетсіз (немесе әрекет қабілеті шектеулі) деп тануға, ата-анасының бас бостандығынан айыру орындарында жазасын өтеуіне байланысты, сондай-ақ ата-анасының баланы тәрбиелеуден немесе оның құқықтары мен мүдделерін қорғаудан жалтаруына (оның ішінде өз баласын тәрбие немесе емдеу мекемелерінен алудан бас тартуына) және ата-ана тарапынан қамқорлық жасалмайтын өзге де жағдайларда жалғызбасты ата-анасының немесе екі ата-анасының да қамқорлығынсыз қалған бала.
Оқуға жеңілдетілген түйін
Бұл бөлім балалардың құқықтарын іске асыруға қатысты қатынастарды реттеу мақсатын айқындайды және негізгі ұғымдарды: «бала», «баланың заңды өкілдері», «ата-анасының қамқорлығынсыз қалған бала» ұғымдарын нақтылап береді.