Сабақта ақпараттық технологиялар құралдарын қолдану
Физика пәнін оқытуда интерактивті технологияны пайдалану — білім сапасын арттыру құралы
Адам байлығының ең тамашасы — білім. Барлығы соған ұмтылады, бірақ ол өзі келмейді.
— Әбу Райхан әл-Бируни
Қызылорда қаласы, И. Әбдікәрәмов атындағы Қызылорда аграрлық техникалық колледжінің физика пәні оқытушысы Бурамбаева Айнур Шамшадинқызы ұсынатын бұл мақалада физиканы оқыту үдерісінде интерактивті және ақпараттық технологияларды қолданудың мүмкіндіктері қарастырылады.
Бүгінгі күні оқытуды ақпараттандыру үдерісіне ерекше көңіл бөлінуде. Оқыту үдерісін ақпараттандыру — қазіргі қоғамды ақпараттандыру бағытының ажырамас бөлігі. Мұндай даму барлық саланың ілесіп отыруын талап етеді. Бұл үдерістен физиканы оқыту да тыс қалмауы тиіс.
Дәстүрлі әдістемеде техникалық құралдарды қолдану қатарында компьютерді оқу процесіне жүйелі енгізу мәселесі алдыңғы орынға шықты. Міндет — осы мүмкіндіктерді тиімді үйлестіріп, физиканы оқыту әдістемесіне енгізу арқылы сабақ сапасын арттыру және оқушылардың пәнге қызығушылығын күшейту.
Ақпараттандыру және жаңа білім стратегиясы
Ақпараттандырудың негізгі бағыты — XXI ғасыр талаптарына сай жоғары тиімді технологияларға сүйенген жаңа білім стратегиясына көшу. Қазіргі білім жүйесінің ерекшелігі ретінде іргелілік, алдын алу (превентивті) сипаты және осы мақсаттарға қол жеткізу мүмкіндіктерін атап өтуге болады.
Ақпараттық технологиялардың негізгі міндеттері
- Сабақта ақпараттық технология құралдарын қолдану.
- Практикалық шараларды анықтап, жүзеге асыру.
- Ғылыми-ізденушілік және оқу-әдістемелік жұмыстар жүргізу.
Ақпараттық технологияларды қолданудың қағидалары
Интеллектуалдық және шығармашылық қабілеттер
Жеке тұлғаның интеллектуалдық әрі шығармашылық әлеуетін дамыту.
Түсініктілік
Технологиялық құрал арқылы алынған білім мен мәліметтің қолжетімді әрі түсінікті берілуі.
Бірізділік
Білім мен тәрбиенің сабақтастығы және жүйелілігі.
Компьютерлік сауаттылық
Жалпы цифрлық мәдениет пен дағдыны қалыптастыру.
Интерактивті тақта: оқу үдерісіндегі мүмкіндіктер
Жаңа ақпараттық технология құралдары оқу құралы қызметін атқарады. Технологиялық жетістіктердің бірі — интерактивті тақта. Ол оқыту бағдарламасын тиімді қолдайтын көмекші құрал ретінде сабақтың мазмұнын байытып, көрнекілігін арттырады.
Маңыздылығы
- Жазба құралдары, маркерлер және құрал-саймандар панелімен жұмыс істеуге мүмкіндік береді.
- Интернетке қосылып, материалды жедел қолдануға болады.
- Ақпаратты көрнекі әрі тиімді жеткізіп, оқушы назарын тұрақтандырады.
- Анимациялар, иллюстрациялар және коллекциялық суреттер арқылы түсіндіруді жеңілдетеді.
- Арнайы бағдарламалармен жұмыс жасап, сайттар мен қосымшалардан ақпаратты алып, өңдеуге мүмкіндік береді.
Артықшылықтары
Ұсыну мүмкіндігін кеңейтеді
Түс, графика, дыбыс және мультимедианы біріктіріп, материалды ықшам әрі әсерлі береді.
Оқу тапсырмаларын жүйелейді
Оқу сапасын күшейтіп, тапсырмалардың орындалу логикасын реттейді.
Жауаптарды тіркейді және талдайды
Оқушы жауаптарын белгілеу, сақтау, сұраныстарын талдау мүмкіндігін береді.
Диагностика жасауға көмектеседі
Жұмыс барысында кететін қателерді анықтап, түзетуге бағыттайды.
Оқушы қабылдауын күшейтетін дидактикалық тәжірибе
Интерактивті тақтамен жұмыс — заттар мен құбылыстардың мәнін сезім мүшелері арқылы қабылдауға (көру, есту, әрекет ету) үйрететін дидактикалық үдеріс. Ол әртүрлі оқыту стильдерін үйлестіруге мүмкіндік береді және барлық жастағы оқушыларға қолайлы.
Оқушылар визуалды материалды жақсы қабылдайды, жаңа мәселелерді бірге талқылап, бірлесіп шешуге мүмкіндік алады. Сабақ барысында олар бір уақытта тыңдап, оқып, тапсырма орындап, кері байланыс бере алады.
Мұғалім негізгі ақпаратты түрлі түспен бөліп көрсетіп, салыстыру мен айырмашылықты анықтауды жеңілдетеді. Бұл әсіресе формулалар, өлшем бірліктері, графиктер, сызбалар, иллюстрациялар, құбылыстардың динамикалық модельдері, тәжірибелік құрылғылар тізімі және аспап сипаттамалары сияқты мазмұнды меңгертуде тиімді.
Электрондық құрылғыларды қолдану уақытты үнемдеп, материалды жинақтау мен жүйелеуді жеделдетеді. Сонымен қатар оқушылардың электрондық техникамен жұмыс дағдысын қалыптастырады. Кей жағдайда мұғалімнің тікелей араласуынсыз да оқушыға меңгеруге қажетті ақпарат ұсынылып, өздігінен жұмыс істеу мүмкіндігі кеңейеді.
Физиканың рөлі және ақпараттық технологияның ықпалы
Физика — оқушының ойлау қабілетін қалыптастырып, дамытатын негізгі пәндердің бірі. Ол интеллектіні, логикалық ойлауды және шығармашылық қабілетті жетілдіріп, табиғат заңдылықтарын терең түсінуге ықпал етеді.
Физика сабағында ақпараттық технологияны қолдану оқушыға әлем заңдарын терең меңгертіп қана қоймай, ойлауын дамытып, эмоциялық қатысуын күшейтеді. Оқушы ақпарат көзінен өзіне қажетті мазмұнды таңдап, өз бетінше ойланып, шешім қабылдауға дағдыланады.
Интерактивті тақта мен интернет мүмкіндіктері сабақтың тиімділігін арттырады: қажетті материалды сабақ тақырыбына сай іріктеп, тікелей қолдануға болады. Оқушы тек ақпарат іздеуді ғана емес, әлемдік желі ресурстарымен сауатты жұмыс істеуді де үйренеді.
Күтілетін нәтижелер: дамитын қабілеттер
- 1 Білім, білік, дағдыларды дамытуға қызығушылығын арттыру.
- 2 Жауапкершілік пен міндет сезімін қалыптастыру.
- 3 Есеп шығару және талдау жасау дағдыларын дамыту.
- 4 Логикалық және ақпараттық ойлау қабілеттерін жетілдіру.
- 5 Өз бетінше ізденуге үйрету және компьютерлік сауаттылыққа тәрбиелеу.
- 6 Алған білімін өмірде қолдана білуге баулу.
Қорытынды
Физика сабағында ақпараттық технологияны тиімді пайдалану білім сапасының артуына тікелей ықпал етеді. Жаңа ақпараттық технологияларды жүйелі қолдану арқылы оқушылардың пәнге қызығушылығы артып, түрлі деңгейдегі есептерді шығару және талдау дағдылары қалыптасады.
Сонымен бірге логикалық ойлау дамып, интернет желісінен қажетті деректерді өз бетімен табу, компьютерлік сауаттылықты арттыру мүмкіндігі кеңейеді. Сабақта алған білімін өмірмен байланыстыра қолдана алатын оқушы — ұлт келешегі.