Пернетақта компьютерге ақпарат енгізетін құрылғы

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Пән

Информатика (5-сынып)

Сабақ түрі

Жаңа сабақ

Тақырып

Компьютер. Компьютердің негізгі құрылғыларының міндеттері және мүмкіндіктері

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Компьютер құрылғыларын және олардың міндеттерін меңгерту.

Дамытушылық

Оқушылардың өз бетімен қорытынды жасауын, ойларын ашық айтуын, ойлау қабілетін, есте сақтауын және тапқырлығын дамыту.

Тәрбиелік

Пәнге деген қызығушылықты арттыру, бірлескен жұмыста жауапкершілік пен сыйластықты қалыптастыру.

Әдістер мен ресурстар

Сабақ әдістері

  • Жеке, жұптық және топтық жұмыс
  • ДЖИГСО (Jigsaw) әдісі
  • «Екі жұлдыз, бір тілек» стратегиясы
  • Сұрақ-жауап, көшбасшылық

Көрнекілік және материалдар

  • ДК, презентация (слайдтар)
  • Топтық тапсырма парақтары
  • Смайликтер (топқа бөлу үшін)

Пайдаланған әдебиет

«Информатика, 5-сынып» — Е. А. Вьюшкова, Н. В. Параскун, Б. Қ. Әбенов.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылар тізімін тексеру, кабинет дайындығын қарау.
  • Сабақтың мақсатымен және жұмыс тәртібімен таныстыру.
  • Смайликтер арқылы 3 топқа бөлу (12 смайлик), топ басшысын сайлау.

II. Үй тапсырмасын тексеру: «Конверт-сұрақ» тәсілі

Негізгі ереже

  1. 1)Оқу мақсатына сай 4 сұрақ жазылып, конвертке салынады. Әр оқушыға жеткілікті болатындай бірнеше конверт дайындалады.
  2. 2)Әр оқушыға 2 минут беріледі: оқушы стикерге аты-жөнін және жауабын жазады.
  3. 3)Уақыт біткенде конверт келесі оқушыға беріледі. Осылайша барлық оқушы 4 сұрақтың бәріне жауап бергенше жалғасады.
  4. 4)Стикерлер жиналып, бірнеше жауап авторын атамай дауыстап оқылады, кейін сыныппен талқыланады.

I топ сұрақтары

  1. Ақпарат компьютерде қандай түрде сақталады?
  2. Ақпараттың ең кіші өлшем бірлігі қандай?
  3. 1 Кбайт — ол неше байт?
  4. «Ақпарат» сөзінде неше байт және неше бит бар?

II топ сұрақтары

  1. 1 байт — ол неше бит?
  2. Бір символдық мәтін әдетте қандай кодпен кодталады?
  3. 1 Мбайт — ол неше Кбайт?
  4. «Информатика» сөзінде неше байт және неше бит бар?

III топ сұрақтары

  1. 1 Гбайт — ол неше Мбайт?
  2. Қандай ақпарат дискіде ең аз орын алады?
  3. Қандай ақпарат дискіде ең көп орын алады?
  4. «Математика» сөзінде неше байт және неше бит бар?
Бағалау Жауаптардың дұрыстығы талқыланып, кері байланыс беріледі.

III. Жаңа сабақ

Қызығушылықты ояту сұрақтары

  • Ақпараттық технологияны күнделікті қолданасыңдар ма?
  • Ақпараттық технологияға нелер жатады?

Тақырыпты меңгерту: ДЖИГСО әдісі

Сынып 3 шағын топқа бөлінеді. Әр топқа жеке тақырыпша беріледі: 1) Компьютер, 2) Компьютердің түрлері, 3) Компьютердің құрылымы. Оқушылар мәтінді алдымен жеке оқып түсінеді, кейін жұпта талдайды, соңында топта қорытынды жасап, постерге түсіреді және қорғайды.

Негізгі мазмұн: Компьютер дегеніміз не?

Компьютер — күрделі құрылғылардың жиыны. Оның жұмыс істеуі үшін программалық жабдықтама қажет. Ең маңызды программалардың бірі — компьютердің жұмыс қабілетін қамтамасыз етіп, оны басқаратын операциялық жүйе. Операциялық жүйеге мысал ретінде Windows жүйесін атауға болады.

Компьютер әртүрлі есептерді орындауға арналған: деректерді талдау, ақпаратты сандық форматта сақтау, фото және видео материалдарды өңдеу, мәтін құру және түзету сияқты көптеген міндеттерді атқара алады. Орындаған жұмыстың нәтижесі пайдаланушыға монитор, принтер, проектор және басқа да шығару құрылғылары арқылы ұсынылады.

Негізгі ой

Компьютердің тиімді жұмысы жабдық + операциялық жүйе үйлесіміне тәуелді.

Нәтиже

Нәтиже әртүрлі құрылғылар арқылы көрсетіледі немесе басып шығарылады.

Компьютерді қолдану бағыттары

Алғашқы компьютерлер негізінен есептеулер үшін жасалды. Ең қарапайым есептеу машиналары есептеу үдерістерін жылдамдатып, адам еңбегін жеңілдетті.

Кейін компьютерлер үлкен көлемді ақпаратты электрондық түрде сақтау үшін қолданыла бастады. Мұндай ақпарат арнайы ақпараттық өнімдерде — дерекқорларда сақталады. Дерекқорлармен жұмыс істеу үшін қосымша құрылғыларды қосуға болатын, қуаты жоғары компьютерлер қажет.

Компьютерді қолданудың келесі қадамы — әртүрлі құрылғыларды басқару. Бүгінде көптеген құрылғылардың құрамында кіріктірілген компьютерлер бар: ұялы телефондар, дүкендердегі кассалық аппараттар, төлем және есеп айырысу құрылғылары.

Компьютердің түрлері

Суперкомпьютер

Арнайы мақсатта немесе нақты тапсырыспен жасалады. Көбіне жүздеген процессордан тұрады, жедел жадысы өте үлкен, жылдамдығы жоғары. Бір бөлмені тұтас алуы мүмкін және бір мезгілде көп адам жұмыс істей алады.

Үлкен компьютерлер (серверлер)

Үлкен көлемді ақпаратты сақтау және жылдам өңдеу үшін қажет. Компьютерлік желілердің орталық торабы ретінде қызмет етеді. Серверде желідегі барлық компьютерлер пайдалана алатын ақпарат сақталып, деректердің қауіпсіздігі қамтамасыз етіледі.

Дербес компьютер

Бір адамға арналған жеке компьютер. Үстел үсті, алып жүретін (ноутбук/нетбук) және алақан компьютерлері түрінде кездеседі.

Дербес компьютердің мысалдары

  • Үстел үсті компьютер: монитор, жүйелік блок, пернетақта
  • Ноутбук және шағын нетбук
  • Алақан компьютерлері: мөлшері ең кіші дербес компьютер түрі

Компьютердің негізгі құрылғылары және қызметі

Жүйелік блок

Компьютердің негізгі құрылғылары орналасқан бөлік. Қосу/өшіру батырмасы, дискжетек және CD-ROM сияқты құрылғылар болуы мүмкін. Жүйелік блок компьютердің «миы» саналады: жалпы жұмысты басқарады және бағдарламалардың командаларын орындайды.

Негізгі есептеулерді микропроцессор орындайды. Бұрын кең тараған атаулардың бірі — Pentium.

Монитор (дисплей)

Ақпаратты экранға шығаратын құрылғы. Мониторлар түрлі-түсті немесе монохромды болуы мүмкін. Қазіргі таңда әртүрлі технологиялар қолданылғанымен, негізгі қызметі өзгермейді — ақпаратты көрсету.

Пернетақта

Компьютерге ақпарат енгізуге арналған негізгі құрылғы. Әдетте 101 немесе 105 пернесі болады. Таңбалық деректерді енгізу қызметін атқарады.

Тышқан (маус)

Компьютерге ақпарат енгізуді жеңілдететін манипулятор. Қолға ыңғайлы, кілемше бетінде еркін жылжитын құрылғы.

Сканер

Қағаздағы мәтін мен кескінді компьютерге енгізіп, экранда көрсетуге мүмкіндік береді. Сурет, график және мәтіндерді сканерлеуге қолданылады.

Барлық құрылғылар компьютердің артқы панеліндегі арнайы ажыратып-қосқыштар арқылы қосылады және ажыратылады.

Сергіту сәті

«Маймыл — ойсергек»: маймыл рөліндегі оқушы сыныптасының қимылын дәл сол қалпында қайталайды.

Топтық жұмыс

Әр топ өз тақырыбы бойынша модель құрастырып, постерін қорғайды:

I топ

«Компьютердің құрылғылары»

II топ

«Компьютердің түрлері»

III топ

«Компьютерді пайдалану»

Практикалық жұмыс

Оқушылар компьютерде жеке жұмыс орындайды. Мәтін теру арқылы пернелердің қызметі түсіндіріледі: Shift, Caps Lock, Enter.

Деңгейлік тапсырмалар

A деңгейі

Пернетақтаның қандай құрылғы екенін айту.

B деңгейі

Пернелердің қызметін түсіндіру.

C деңгейі

«Пернетақта» сөзіне сөзжұмбақ құрастыру.

IV. Қорытынды

Сабақ соңында оқушылар негізгі ұғымдарды қайталап, есте сақтаған мәліметтерін айтады. Белсенділігі төмен оқушыларға да қысқаша пікір айтуға мүмкіндік беріледі.

V. Бағалау: «Екі жұлдыз, бір тілек»

Топтар бір-бірін бағалайды: екі ұнаған нәрсе және бір ұсыныс айтылады.

VI. Үй тапсырмасы

  • § 5, § 6 — бақылау сұрақтарына жауап беру.
  • Деңгейлік тапсырмаларды орындау.

Рефлексия: «Бағдаршам»

Қызыл

Сабақ өте қызықты болды. Белсенді қатыстым, берілген тапсырмалардың бәрін орындадым.

Сары

Сабақ ұнады. Жұмыс барысында жауап бердім, тапсырмалар қиын болған жоқ, өзімді еркін сезіндім.

Жасыл

Сабақтан пайда көрмедім: мұғалімнің түсіндірмесін толық түсінбедім, үй тапсырмасы да түсініксіз болды.