Оқушылардың жеке тұлғасын зерттеу әдістемелеріКіріспеБалалардың қасиеттерін анықтау және дамыту бастауыш мектептің басты міндеті болып табылады
Оқушылардың жеке тұлғасын зерттеу әдістемелері
Балалардың жеке қасиеттерін анықтау және дамыту — бастауыш мектептің негізгі міндеттерінің бірі. Мектепке дейінгі білім беру мен тәрбиенің мазмұны баланы мектеп жағдайына жан-жақты дайындауды қамтамасыз етуі қажет.
Баланы мектепке психологиялық тұрғыдан дайындау — ата-аналар мен бастауыш сынып мұғалімдерінің бірлескен әрекеті арқылы нәтижелі болатын маңызды мәселе. Бұл тақырып болашақта мектеп табалдырығын аттағалы тұрған бүлдіршіндердің өзін де алаңдатады.
Неге тек оқу, жазу, санау жеткіліксіз?
Көптеген ата-ана бала мектепке барғанға дейін әріп танып, жаза білуі және санау машықтарын меңгеруі жеткілікті деп ойлайды. Алайда бұл — баланың мектепте бірден үздік оқып кетуінің негізгі кепілі емес.
Кейде бала оқу, жазу, санау дағдыларын игеріп келгенімен, оқуға қызығушылығы төмендеп, ынтасы әлсірейді. Мұның басты себептерінің бірі — сабаққа зейінін толық шоғырландыра алмауы: селқостық танытып, материалды үстірт тыңдап, тапсырмаларды жүйесіз орындауы.
Негізгі түйін
Бала оқу әрекетін толық меңгермеген жағдайда логикалық ойлау, есте сақтау және танымдық процестер жеткілікті деңгейде қалыптаспай, оқу тапсырмаларын өз бетінше орындау қиынға соғады.
Сондықтан балалардың танымдық белсенділігін, зейінділігін, пайымдауын, талдау мен салыстыруын, жалпылауын және ерекше белгілеріне қарай ажырату дағдыларын қалыптастырудың маңызы ерекше.
Бұл дағдыларды дамыту тиімді болуы үшін алдымен баланың қабілеттерін диагностика негізінде анықтап, содан кейін мақсатты түрде дамыту қажет.
Жобаны негіздеу
Әлемді тану қабылдау мен сезіну арқылы жүзеге асады. Адам қоршаған ортада өмір сүруі үшін ақпаратты қабылдап, өңдеп, талдап, сол ақпараттардың ішінен өзіне қажетті мәліметті ажырата білуі керек.
Адамның өзекті қажеттіліктеріне байланысты, әсіресе оларды қанағаттандыруға қажет ақпарат ерекше мәнге ие болады. Маңызды ақпаратта адамға әсер ететін механикалық, химиялық, электромагниттік, гравитациялық және өзге де энергия түрлері жинақталады.
Ақпаратты қабылдау қалай қалыптасты?
Миллиондаған жылдар бойы жануарлар мен адамдарда ақпаратты қабылдауға бейімделген арнайы мүшелер дамып, жетілді. Атап айтқанда:
- көру — электромагниттік толқындарды қабылдау;
- тері сезімдігі — механикалық әсерді сезіну;
- иіс және дәм сезу — химиялық әсерді қабылдау;
- есту — ауа қысымының тербелісін қабылдау.
Дегенмен сезім мүшелері арқылы алынған ақпарат әрдайым қажетті күйде бола бермейді. Сондықтан әлем туралы мәліметті қабылдаумен қатар, тікелей қабылдаудан жасырын тұрған бөлігін бөліп алып, өңдеу қажет болады.
Кейде ақпараттың дәл осы маңызды бөлігін алу үшін күрделі міндеттерді шешу талап етіледі. Осы мақсатта адамда зейін, елестету, есте сақтау, ойлау және сөйлеу сияқты психологиялық танымдық процестер қалыптасқан.
Сезіну мен қабылдаудың айырмашылығы
Адам әлем туралы алғашқы түсінікті сезіну арқылы алады: ол қоршаған ортаның әсері ретінде қабылданады. Ал қабылдаудың сезінуден айырмашылығы — адам әлемді жеке әсерлер ретінде ғана емес, тұтас бейнелер ретінде қабылдайды. Бұл қоршаған денелер мен құбылыстарды және олардың қасиеттерінің жиынтығын біртұтас түрде тануға мүмкіндік береді.