Деңгейлік есептер шығару
Сабақ туралы мәлімет
Сабақтың мақсаты
Көпмүшелерге амалдарды дұрыс қолдана білу және түрлендіру дағдыларын қалыптастыру.
Міндеттері
- Көпмүше анықтамасын есеп шығаруда тиімді қолдану.
- Көпмүшеге қатысты есептерді шығару дағдыларын дамыту.
- Математикалық тілде сауатты сөйлеуге тәрбиелеу.
Сабақтың түрі
Аралас сабақ.
Әдіс-тәсілдер
- Сұрақ-жауап
- Салыстыру
- Сөздік әдіс
- Жеке ізденіс
- Проблемалық оқыту
Өткізу формалары
- Ұжымдық, жеке, жұптық жұмыс
- Бірін-бірі тексеру
- Өзін-өзі тексеру
- Деңгейлік оқыту
Көрнекіліктер және технология
Кеспе қағаздар, плакаттар, слайдтар, саралап оқыту, АКТ (интерактивті тақта).
Пәнаралық байланыс
Психология, тарих, информатика, қазақ тілі.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Кіріспе сұрақтар
- Сәлеметсіңдер ме, балалар?
- Біз қандай тарауды өтіп жатырмыз?
- Бірмүше мен көпмүше туралы білімдеріңді тексеріп көрейік.
Психологиялық дайындық: оқушылардың назарын сабаққа шоғырландыру, жұмысқа ынталандыру.
Қызығушылық ояту
1-сұрақ. Бір кісі үйге кірді. Үйде шам және керосин шамы бар. Ол ең алдымен нені жағады?
Жауабы: шырпыны.
2-сұрақ. Отбасында 4 ұл бар. Олардың әрқайсысының 1 қарындасы бар. Отбасында барлығы неше бала?
Жауабы: 5 бала.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Тексеру сұрақтары
- Бірмүше және көпмүше ұғымдарының арасында қандай байланыс бар?
- Көпмүшенің дәреже көрсеткіші қалай анықталады?
- Көпмүшелерді қосу, көбейту және жақшаны ашу түрлендірулерінің байланысы қандай?
Жаттығулар
- №103 (3, 4)
- №104 (3, 4)
Интерактивті тақтадағы дұрыс жауаптар арқылы оқушылар өзін-өзі тексереді.
III. Есептер шығару
№1. Жеке жұмыс
Әдісі: салыстыру
Берілген өрнектерді екі бағанға топтастырып, қайсысы бірмүше, қайсысы көпмүше екенін анықтаңдар:
Бірмүшелер
- 3x·(-2)·y
- 5ab
- -7y
- 6
- 9xz
Көпмүшелер
- 2ax² + by + 7
- x + 7
- 4x² + 3y + a
- x + y + z
№2. Жұптық жұмыс
Әдісі: ізденушілік
Ұқсас мүшелерді біріктіріп, көпмүшенің дәрежесін анықтаңдар:
5a²b - 5ab² - ab - 2a²b + 10ab²
= 3a²b + 5ab² - ab
Бұл көпмүшенің дәрежесі 3-ке тең.
№3. Сәйкестік тест
Тақырып: үлестірімділік заңын қолдану
Көбейтудің үлестірімділік заңын қолданып, түрлендіргенде алынатын өрнектердің сәйкестігін табыңдар:
3(2ax + 5y + 7)
Сәйкестігі
6ax + 15y + 21
2a(4x + y)
Сәйкестігі
8ax + 2ay
5xy(x + 3y)
Сәйкестігі
5x²y + 15xy²
№4. Ұжымдық жұмыс
Әдісі: проблемалық
Бірмүшелерді көбейту алгоритмі
(-3a²b⁴c²) · (6a³b²cd) = -18a⁵b⁶c³d
- Коэффициенттер көбейтіледі.
- Бірдей айнымалылардың дәреже көрсеткіштері қосылады.
- Тек бір көбейткіште ғана кездесетін айнымалылар өзгеріссіз қалады.
- Алынған нәтижелер біріктіріліп жазылады.
Бірмүшені көпмүшеге көбейту алгоритмі
6ab(2a - 3b + 4) = 12a²b - 18ab² + 24ab
- Бірмүше көпмүшенің әрбір мүшесіне көбейтіледі.
- Алынған көбейтінділер қосылады.
№5. Деңгейлік тапсырмалар
Мақсаты: дағдыны бекіту және күрделендіру
1)
6x(2x - 1) - 7x = 12x² - 13x
2)
2(5x - 4y + 1) - 3(3x - 3y - 1) = x - 8y + 5
3)
a + b + c - (a - b - c) = 2b + 2c
4)
7(2a + 5b) - 5(3b - 4a) = 34a + 20b
(8x² + 9y² + 2xy - x)(-5y) = -40x²y - 45y³ - 10xy² + 5xy
Тапсырма оқушының дайындығына қарай орындалады (саралап оқыту).
Қосымша күрделендірілген есептер.
№6. Шығармашылық жұмыс
Жаңа білімді жобалау
Өздерің бірмүше мен көпмүшені көбейтуге арналған өрнек құрастырып, жаңа мәліметті жобалаңдар.
- Жасалған жоба бойынша қандай тұжырым жасайсыңдар?
- Бірмүшені көпмүшеге көбейтудің тірек сызбасын құрастырыңдар.
Үлгі жоба
Бірмүше
5x²y
Көпмүше
2x²y² - 3xy² + 5xyz - 9
Нәтиже (көбейтінді)
10x⁴y³ - 15x³y³ + 25x³y²z - 45x²y
IV. Сабақты қорытындылау
Оқушылармен кері байланыс жүргізу үшін төмендегі сұрақтар талқыланады:
- Бүгінгі тақырып несімен қызықты болды?
- Өздерің үшін қандай жаңалық алдыңдар?
- Қай тапсырма шығармашылықты көбірек дамытты?
- Ізденіс тапсырмалары ұнады ма?
- Қойылған мақсаттарға жеттік пе? Қысқаша дәлелдеңдер.
V. Үй тапсырмасы
VI. Бағалау
Оқушылар сабаққа қатысу белсенділігі мен тапсырмаларды орындау сапасына қарай бағаланады.