Аралас орман Дара сын есім
Сабақ тақырыбы
Дара және күрделі сын есім
Мақсаты (білімділік)
Оқушылардың сын есім туралы білімін саралап, жинақтау және тереңдету. Дара және күрделі сын есім туралы алған білімдерін пысықтап, тиянақтау.
Мақсаты (дамытушылық)
Танымдық қабілетін, сөздік қорын дамыту; байланыстырып сөйлеу, сауатты жазу дағдыларын жетілдіру.
Мақсаты (тәрбиелік)
Адамгершілікке баулу; табиғатты танып, қорғауға тәрбиелеу.
Көрнекіліктер
- Кесте, суреттер, сызба
- Ребус, текше
- Семантикалық карта, Венн диаграммасы
- «Негеш» энциклопедиясы, «Маңғыстау» материалдары
Әдіс-тәсілдер
Сабақтың түрі
Аралас сабақ
Сабақ барысы
Сабақ құрылымы оқушының қызығушылығын оятып, жаңа білімді тәжірибе арқылы бекітуге бағытталған: ойын, мәтінмен жұмыс, талдау, топтық және жеке тапсырмалар арқылы дара және күрделі сын есімдерді ажырату дағдылары қалыптастырылады.
-
1) Ұйымдастыру кезеңі
Сыныпты сабаққа жұмылдыру -
2) Үй жұмысын тексеру
449-жаттығуАлдыңғы тақырып бойынша білім деңгейі анықталып, негізгі ұғымдар еске түсіріледі.
-
3) Қызығушылықты ояту
Топтық ойындар және көркем жазу1-топ
Ойын: «Кубизм»
2-топ
Ойын: «Орнын тап»
3-топ
Көркем жазу: Қ қ
Үлгі сөздер: қызыл, қара, қызғылт
-
4) Жаңа сабақ
Орман тақырыбы арқылы сын есімді тануОрман түрлері
Жалпақ жапырақты орман
қайыңды, еменді
Қылқан жапырақты орман
шыршалы, қарағайлы
Аралас орман
әртүрлі ағаш түрлері аралас өсетін орман
Бағыттаушы сұрақтар
- Орманды қалай қорғаймыз?
- Орман туралы қандай шығармамен таныстық?
- Орманға байланысты мақал-мәтелдерді ата.
- Мәтіндегі сын есімдерді тап. Олар дара ма, күрделі ме?
-
5) Оқулықпен жұмыс
451–452-жаттығулар451-жаттығу: мәтінмен жұмыс
Мәтіннен сын есімдерді анықтап, егер оларды алып тастасақ, сөйлемнің мазмұны мен көркемдігі қалай өзгеретінін талқылау.
Тақырып Дара сын есім Күрделі сын есім Аралас орман аралас, ғажайып, қызғылтым сап-сары, қоп-қоңыр, жасыл күрең Жол тапсырмасы
Сөздік жұмысы: «қайыңды орман» ұғымын түсіндіру.
452-жаттығу: сөйлемдермен жұмыс
1-нұсқа
1–2-сөйлем
2-нұсқа
3–4-сөйлем
Тапсырма
- 1.Сын есімдердің астын сыз.
- 2.Түрін анықта (дара/күрделі).
-
6) Жеке және топтық жұмыс
Талдау, Венн диаграммасы, өзіндік жұмысЖеке жұмыс: сөйлем мүшелеріне талдау
Сөйлем: «Бөлмеге ақ шашты әже кірді.»
Жол тапсырмасы
Венн диаграммасы арқылы дара және күрделі сын есімнің ұқсастығы мен айырмашылығын көрсету.
453-жаттығу: өзіндік жұмыс (ауызша)
1-топ (ақ)
ақ құба, ақ ала, ақ боз, ақ сақалды, ақ маңдайлы
2-топ (қоңыр)
қоп-қоңыр, тым қоңыр, өте қоңыр, қызыл қоңыр
3-топ (боз)
ақ боз, боп-боз, боз ала
Жол тапсырмасы
Күрделі сын есімдерді қатыстырып, сөйлем құрап жаз.
454-жаттығу: «Шыршалы орман»
Өлеңді жатқа жазу. Күрделі сын есімдердің астын сызу.
Жол тапсырмасы: сөздік жұмысы
«құба жон» сөз тіркесінің мағынасын түсіндіру. Сұрақ: Маңғыстау өңірінде құба жондар, ақ боз аттар бар ма?
«Қарағайлы орман»: семантикалық карта
Семантикалық карта арқылы білімді бекіту, нәтижені өзара тексеру.
Тексеру
Дұрыс жауаптарды салыстыру, қателерді талдау.
-
7) Қорытынды
Рефлексия және жинақтауТалқылау сұрағы: «Сын есім туралы не білдік?»
- Сын есімнің сөйлемдегі қызметін анықтау
- Дара және күрделі сын есімді ажырату
- Көркем мәтіндегі сын есімнің әсерін түсіндіру
-
8) Үй жұмысы
455-жаттығуЖаттығуды орындап, сын есімдерді түріне қарай ажыратып келу.
-
9) Бағалау
Кері байланысОқушылардың сабаққа қатысуы, тапсырмаларды орындау сапасы, дәлелдеу және салыстыру дағдылары бойынша бағалау жүргізіледі.
Негізгі ұғымдар
Дара сын есім
Бір сөзден тұратын, заттың сынын, сапасын білдіретін сын есім.
Мысалдар: аралас, ғажайып, қызғылтым
Күрделі сын есім
Екі не одан да көп құрамнан тұратын, күшейтпелі не тіркесті түрде келетін сын есім.
Мысалдар: сап-сары, қоп-қоңыр, жасыл күрең