Салық заңды белгіленген төлем
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Нормативтік құқықтық актілермен жұмыс жасау арқылы білім алушыларға салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер ұғымын, сондай-ақ оларды есептеу тәртібін меңгерту.
Дамытушылық
Әдебиеттерге сүйене отырып, студенттердің танымдық қабілетін және талдау дағдыларын дамыту.
Тәрбиелілік
Студенттерді нормативтік құқықтық актілермен сауатты жұмыс істеуге баулу.
Сабақ құрылымы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Organizational moment
Студенттермен амандасу, қатысымды түгендеу, аудиторияның тазалығын тексеру, студенттердің назарын сабаққа шоғырландыру және сабақты бастау.
2) Өткен материалды қайталау
Review
Өткен тақырып бойынша сұрақтар қойылып, жауаптар ҚР Салық кодексіне сүйене отырып сараланады және тиісті баптар бойынша қорытындыланады.
Қайталауға арналған сұрақтар
- Салық төлеуші ұғымы қандай?
- Салық органдарының жүйесі қандай?
- Салық органдарының міндетті бөлімшелерін атаңыз.
- Салық төлеушінің құқықтары қандай және қай бапта көрсетілген?
- Салық органдарының құқықтары қандай және қай бапта көрсетілген?
- Салық төлеушінің міндеттерін атаңыз және қай бапта көрсетілген?
- Салық органдарының міндеттерін атаңыз және қай бапта көрсетілген?
- Құқықтық мәртебе ұғымы нені білдіреді?
3) Жаңа тақырыпты түсіндіру
New material
Жоспар
- Салық ұғымы және есептелу тәртібі
- Бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерге сипаттама
Негізгі анықтама
Салықтар — белгіленген мөлшерде және көрсетілген мерзімдерде төленетін, мемлекеттің қызметтері мен міндеттерін жүзеге асырудың қаржылық көзі болып табылатын ұлттық табыстың бір бөлігі. Салықтар мемлекеттің қалыптасуымен қатар пайда болып, оның өмір сүруі мен дамуының негізін құрайды.
Салықтың негізгі белгілері
Мемлекеттің бекітімі
Салық салу режимін енгізу және азаматтарды белгілі бір соманы төлеуге міндеттеу құқығы тек мемлекетке тиесілі.
Құқықтық нысан
Салық тек заң негізінде алынады. Нормативтік құқықтық акт жазбаша түрде қабылданып, заңдық күші бар құжат ретінде рәсімделеді.
Заңды түрде белгіленген төлем
ҚР Конституциясы азаматтарды заңда белгіленген салықтарды төлеуге міндеттейді.
Мәжбүрлеу сипаты
Егер салық төлеуші міндетін ерікті түрде орындамаса, мемлекет ақшаны мәжбүрлеп өндіріп алуға құқылы.
Міндетті төлем
Салық төлеуші заңда белгіленген тәртіп пен мерзімде төлеуге міндетті.
Заңды міндет
Мемлекет салықты белгілей отырып, нақты тұлғалардың оны төлеу міндетін туғызады. Бұл міндетті орындамау құқық бұзушылық болып саналады. Конституция — нормативтік құқықтық акт; ондағы әрбір тұжырымның нақты заңдық мәні бар.
Нақты қаржылық міндеттеме
Салық — мемлекеттің қажетті қаражатты тартуына мүмкіндік беретін қаржылық-құқықтық құрал.
Материалдық төлем
Салық төлеу әрқашан салық төлеушінің мүлкін (ақшасын) мемлекет пайдасына беруді білдіреді. Салық міндеттемесінің заты — ақша.
Қайтарылмайтындық
Салықты төлеу кезінде құн біржақты қозғалады: төлеушіден мемлекетке қарай. Яғни төлем қайтарылмайды.
Салық салу объектісінің болуы
Кез келген салық тек салық салу объектісі болған жағдайда ғана алынады.
Жеке анықталған сипат
Салық әрқашан нақты субъектілерге қатысты белгіленеді: субъектісіз салық болмайды.
Түйін
Салық және бюджетке төленетін міндетті төлемдер — мемлекеттің қаржылық тұрақтылығының негізгі тетіктері. Оларды дұрыс түсіну үшін заң нормаларына (ҚР Конституциясы мен ҚР Салық кодексіне) жүйелі түрде сүйеніп, ұғымдарды баптармен байланыстыра талдау маңызды.