Қазақша рефераттар

Қашау түрлерін ата

Сабақтың мақсаты

Бұл сабақта құрылымдық материалдар туралы жалпы түсінік қалыптастырып, металдардың түрлері мен қасиеттерін ажырату және металл таңбаларын (маркасын) оқуды үйрену көзделеді. Сонымен қатар оқушыларды мақсатқа ұмтылуға, ұқыптылыққа және ізденімпаздыққа тәрбиелеу басты назарда болады.

Білімділік

Құрылымдық материалдар туралы жалпы мәлімет беру.

Дамытушылық

Металл түрлері мен қасиеттерін таныту, металдағы таңбаларды оқуды үйрету.

Тәрбиелік

Мақсатына жетуге талпындыру, ұқыптылық пен ізденімпаздыққа тәрбиелеу.

Сабақ форматы және ресурстар

Сабақтың түрі

Түсіндіру, сұрау-жауап.

Пәнаралық байланыс

Химия.

Көрнекіліктер

  • Плакаттар
  • Таңбалар (марка) карточкалары
  • Құрал түрлері
  • Қысқа бейнеролик

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Психологиялық ахуал

Оқушылар бір-біріне жылы тілектер айтады.

Топқа бөлу: «Сиқырлы сандық»

Сандықтың ішінде металдар атауы жазылған қағаздар болады. Оқушылар қағазды таңдап алу арқылы топтарға бөлінеді:

  • 1-топ: Қара металдар
  • 2-топ: Түсті металдар

II. Үй тапсырмасын бекіту: «Детектив әдісі»

Әр топ үш сұрақтан дайындайды (барлығы алты сұрақ). Топтар бір-біріне сұрақ қойып, жауаптарын талдайды.

1-топ сұрақтары

  1. Токарь станогының бөліктерін атаңыз.
  2. Жұмыс жасау технологиясын түсіндіріңіз.
  3. Өңдеуге қажет ағаш түрлерін атаңыз.

2-топ сұрақтары

  1. Токарь станогымен жұмыс кезіндегі қауіпсіздік ережелерін айтыңыз.
  2. Қашау түрлерін атаңыз.
  3. Қолөнердің ең көп тараған түрлерінің бірін сипаттаңыз.

Бағалау және рефлексия: «Бағдаршам»

  • Толық түсіндім
  • Жартылай түсіндім
  • Түсінбедім

Кіріспе бейнематериал

Металдар туралы 2–3 минуттық видео көрсетіледі.

III. Жаңа тақырып: құрылымдық материалдардың жіктелуі

Анықтама

Құрылымдық материалдар — машина тетіктерін, механизмдерді, ғимараттарды және басқа да технологиялық объектілерді дайындауға қолданылатын материалдар.

Табиғатына қарай

Металл және металл емес болып бөлінеді.

Технологиялық қолданылуына қарай

Құйылған, пішіні өзгерген, пісірілген, қақталған түрлері бар.

Жұмыс жағдайына қарай

Жылу ұстағыш, жылуға төзімді, тозуға төзімді және арнаулы болып жіктеледі.

Техникада 10 000-нан астам металл қорытпасы қолданылады. Мұндай қорытпаларды алу үшін 40-тан астам химиялық элемент пайдаланылады.

Металдар: қара және түсті

Металдар негізгі екі топқа бөлінеді: қара металдар және түсті металдар.

Қара металдар

Қара металдар — механизмдер, тетіктер, машиналар және әртүрлі құрылымдар жасауда қолданылатын негізгі материалдар. Қазіргі кезде дүниежүзінде өндірілетін барлық металдардың шамамен 94%-ын қара металдар құрайды.

Табиғатта темір таза күйінде кездеспейді; оны кеннен қорыту арқылы алады. Қара металдардың қасиеттеріне ең көп әсер ететін негізгі элемент — көміртек.

Көміртек мөлшеріне қарай: шойын және болат

Шойын

Шойын — темірдің көміртекпен 2,14% қорытпасы. Шойын ақ шойын және сұр шойын болып бөлінеді.

Болат

Болат — темірдің 2%-ға дейін көміртекпен және басқа элементтермен қорытпасы. Болатты ақ шойынды мартен, конвертер және электр пештерінде қайта өңдеу (күйдіру) арқылы алады.

Серпімділік қасиеті жоғары болаттар машина жасау және аспап жасау өндірісінде кеңінен қолданылады.

Болатты құрамы мен қолданылуына қарай жіктеу

Көміртекті болат

Құрамындағы көміртек мөлшері 0,7%-ға дейін.

Аспаптық болат

Құрал-сайман жасауға арналған, қаттылық пен тозуға төзімділік талап етілетін түрі.

Қоспаланған болат

Қасиетін арттыру үшін арнайы легірлеуші элементтер қосылған болат.

Қарапайым көміртекті болатты таңбалау

Қарапайым көміртекті болат «Ст» әрпімен және 0-ден 6-ға дейінгі цифрмен белгіленеді. Цифр артқан сайын маркадағы көміртектің үлесі көбейеді.

  • Ст0–Ст2 — жұмсақ әрі илемді болаттар.
  • Ст3–Ст6 — қасиеті жағынан өзара жақын; мұндай болаттардан біліктер, тісті доңғалақтар, рельстер жасалады.
  • 10–70 аралығындағы маркалар — арқанға арналған сым, жоғары қысымға арналған құбыр, кран бөлшектері сияқты бұйымдар жасауға қолданылады.

Өткізген: Тапалов К. А.