Қазақша рефераттар

Сөз өнері

Сабақтың мақсаты

1) Белсенділік пен ынтымақтастық

Оқу процесінде оқушылардың белсенді рөлін арттыру, бірлесе шешім қабылдауға баулу, ұйымшылдықты нығайту. Іскерлік пен шеберлікті дамытуға бағыттау.

2) Таным, эстетика және модельдеу

Қолөнердің сырын түсіну арқылы ізденіске жетелеу, танымдық қабілеттерін арттыру. Эстетикалық тәрбие беру, логикалық ойлауды дамыту, киімді модельдеу және көркемдеп сәндеуге үйрету. Өнерге қызығушылық пен қабілетті жетілдіру.

3) Мұра, дәстүр және сөйлеу мәдениеті

Халқымыздың асыл мұрасын, салт-дәстүрін құрметтеуге тәрбиелеу; өнерді түсініп, сүйе білуге баулу. Сөйлеу мәдениетін қалыптастырып, мақал-мәтелдер арқылы жақсылық пен ізгілікке ұмтылдыру.

Көрнекілік және даналық сөздер

Сабақтың көрнекілігі

Көрме. «Қолөнері — ой өнері» тақырыбындағы жұмыстар мен бұйымдар ұсынылады.

Даналық сөздер

  • Өнерліге — өріс кең.
  • Өнерді бағалай білмеген — өрге шықпас.
  • Өнер көкке жеткізер.
  • Өнер — жұтамас байлық, таусылмас азық.

Сабақ форматы және байланыс

Сабақтың түрі

Сайыс түріндегі білім мен ізденіске құрылған өнер сабағы.

Пәнаралық байланыс

Әдебиет, технология, музыка пәндерімен сабақтастырылады.

Негізгі идея

Қолөнерді тану — тарихты тану; ою-өрнек — халық жадының көркем тілдегі көрінісі.

Сабақтың барысы

  1. 1 Ұйымдастыру.
  2. 2 Әділқазы алқасын сайлау.
  3. 3 Сабақ жоспары және сайыс шарттарымен таныстыру.
  4. 4 Топтармен таныстыру (ұран және эмблема қорғау).

Топтар және ұрандар

Өнер тобы

Эмблема

Ұраны: «Ою-өрнек сырын ұқтық жалықпай, көкірегіміз шежірелі сандықтай»

Іскер тобы

Эмблема

Ұраны: «Ойы ұшқыр, сезімі жоғары, қиялы терең адам болайық»

Зергер тобы

Эмблема

Ұраны: «Еркін ойлап, қолөнерді меңгердік, мақал айтып, жұмбақ шешіп іздендік»

Асыл мұра тобы

Эмблема

Ұраны: «Ойымызды ашайық, алға қарай басайық»

Әр топ өз атауына сай дайындалған эмблемасын әділқазы алқасына таныстырады.

Сайыс кезеңдері

I кезең — Сөз өнері (зерттеу)

Топтық пікір

Өнер тобының ойы

Халқымыздың қолөнерінде сыр да көп, өрнек те ғажап. Әрбір оюдың ізі мен өрнегінде ұлағат пен тарихқа толы шежіре бар. Бүгінде сол мұраны технология пәні арқылы танып, білімімізді заман талабымен ұштастырамыз. Шынайы өнер адамның жан дүниесіне әсер етеді: ою-өрнек, сырлы сурет, қолөнер — ұлттың пәк те биік мұрасы.

Іскер тобының ойы

Әр халықтың өзіне тән қолөнері болады. Қазақ халқы да ою-өрнегі мен асыл мұрасы арқылы ерекшеленеді. Текемет пен сырмақтан, алқа мен сырға секілді бұйымдардан ой ұшқырлығы, сезім биіктігі, қиял тереңдігі мен талғампаздық айқын көрінеді.

Зергер тобының ойы

«Өнерім — жақсылардың жан азығы» деп халқымыз өнердің рухани нәрін ерекше бағалаған. Ғасырлар бойы бізге жеткен асыл мұраны ойымыздағы «алтын сандыққа» сақтауға ұмтыламыз. Зергерлік өнер — қолданбалы көркем шығармашылықтың ең көне, ең нәзік әрі күрделі түрлерінің бірі.

Асыл мұра тобының ойы

Қазақ ою-өрнектерінің түрі де, атауы да өте көп. Ою-өрнек — қазақ қолөнерінің кең тараған саласы; тұрмыс-тіршілікте жиі қолданылып, ерте заманнан бері ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келе жатқан көне өнер. Егер шынайы ынтамен үйреніп, түсінуге талпынсаңдар, өнер өз тамырын да, шыңын да ашып береді. Бірақ бұл өздігінен келмейді: ерінбей еңбек еткен, ойы ұшқыр, қиялы қанатты жан ғана жан-жақты меңгереді.

II кезең — Халық даналығы: мақал-мәтел, тыйым сөз, болжам

Тіл + тәрбие

Өнер тобы — өнер туралы мақал-мәтелдер

  • Шебер көп жерде — өнер көп.
  • Оюды оя алмаған — ойланбаған.
  • Ойсыздан оюшы шықпайды.
  • Білмегеніңді сұрауды ар көрме: сұрамасаң, үйренбейсің.

Іскер тобы — еңбек туралы мақал-мәтелдер

  • Еңбек ерлікке жеткізер, ерлік елдікке жеткізер.
  • Еңбектің наны тәтті, жалқаудың жаны тәтті.
  • Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей.
  • Көз қорқақ, қол батыр.

Зергер тобы — тыйым сөздер

Тыйым сөздер — табиғатты қорғау, үлкенді сыйлау, малды аялау сияқты тәрбиелік ұстанымдарды бекітетін халықтық құрал.

  • Қарлығаштың ұясын бұзба!
  • Құс балапанына, жұмыртқасына тиме!
  • Мал көгенін аттама!
  • Бос бесікті тербетпе!

Асыл мұра тобы — халық болжамдары

  • Аспанда жұлдыз көп болса, күн жылы болады.
  • Қыс қарлы болса, жаз жаңбырлы болады.
  • Мысық мияулап үйден қашса, жер сілкінеді.
  • Сиыр егіз тапса, жұт болады.

III кезең — Қолөнер және киімді модельдеу

Практикалық мазмұн

Өнер тобы — сән түрлері

Киімді сәндеудің екі түрі бар: техникалық және көркемдік. Көркемдік сәндеумен сәнгер-көркемдеуші айналысады. Техникалық сәндеу — эскиз, сурет, фото бойынша үлгіні шығару; бұл бағытта инженер-конструкторлар еңбек етеді.

Іскер тобы — сән ұғымы

Сән — өлшем, тәсіл, іс-қимыл бейнесі; белгілі бір талғамның уақытша үстем болуы. Киім — бірінші қажетті зат, ал сәндеу — киімге қосымша әсемдік беріп, көркемдік әсерді күшейту үшін қолданылады.

Зергер тобы — киімге қойылатын талап

Киімнің қолданылуына және кию мезгіліне қарай талап әртүрлі. Күнделікті киім матасы жуғанда тартылып, кішірейіп қалмайтын, жіптері ыдырамайтын, төзімді болуы керек. Ал той-думан, сән-салтанатқа арналған киімдерде бұл талаптар міндетті түрде қатаң қойылмайды.

Асыл мұра тобы — стиль және сәннің табиғаты

Киімде классикалық, романтикалық, спорттық, фольклорлық стильдер кездеседі. Классикалық стиль — келісті, іскер, элегантты әрі тұрақты. Сән — әлеуметтік құбылыс: уақыт өте кей үрдістер қайталанып отырады.

Қорытынды кезеңдер

IV кезең

Әділқазыларға сөз беріледі.

V кезең

Бағалау жүргізіледі.

VI кезең

Үй тапсырмасы беріледі.