Тәуелсіздік айшықтары еліміздің рәміздері
Желтоқсан қаһармандары
Бұл сабақ Қазақстанның тәуелсіздігі жолындағы күрес пен Желтоқсан оқиғасының тарихи маңызын танытуға бағытталған. Сабақ форматы — брейн-ринг, яғни білім мен тапқырлықты ұштастыратын сайыс түрі.
Сабақтың мақсаты
- Еліміздің тәуелсіздік алғанына 18 жыл толуына байланысты Қазақстан туралы білімді кеңейту.
- Отанды сүюге, ұлттық байлықты қорғауға тәрбиелеу және Қазақстанды өркендету үшін білімді азамат қажет екенін түсіндіру.
- Туған елге, жерге сүйіспеншілікті арттыру; әдет-ғұрып пен салт-дәстүрді сақтау, жалғастыруға баулу.
Көрнекіліктер
- Н. Ә. Назарбаевтың суреті
- Қанатты сөздер
- Қазақстан Республикасының рәміздері
Түрі: Брейн-ринг
Кіріспе және тәрбие өзегі
«Тәуелсіздік — ата-бабамыз аңсаған арман» деген ұғымның мәні терең. Тәуелсіздікке дейін қазақ халқы талай қиын кезеңді бастан өткерді. Солардың бірі — ұлттың ар-намысы мен тарихына өшпес із қалдырған 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасы.
Желтоқсан құрбандарын 1 минут үнсіздікпен еске алу ұсынылады.
Сабақ барысында Әнұран орындалып, кейін сайыс кезеңдері басталады. Бұл формат оқушылардың тарихи білімін жүйелеп, тәуелсіздік құндылықтарын терең түсінуге мүмкіндік береді.
Сайыс форматы: брейн-ринг
Командалар
- 1-топ: Мәртебе
- 2-топ: Гүлжайнар
Бағалау
Төрешілер алқасы әр тур бойынша ұпай санын есептеп, нәтижені шығарады.
Сайыс 6 турдан тұрады
- 1 Тәуелсіздік шежіресі
- 2 Тапқырлық сайысы (10 сұрақ)
- 3 Топтық тапсырма: A) «Тәуелсіздікке қалай жеттік?» B) «Тәуелсіздік алғаннан кейін неге қол жеткіздік?»
- 4 «Рәміздерді білесің бе?»
- 5 Сөзжұмбақ шешу
- 6 «Егер мен президент болсам...»
Тәуелсіздік оңай келген жоқ
Қазақстан халқы үшін тәуелсіздікке жету жеңіл болған жоқ. Оның айқын дәлелі — 1986 жылғы 16–17 желтоқсанда болған жастар қозғалысы. Бұл оқиға ұлттық сананың оянуына ықпал етіп, кейінгі тарихи өзгерістерге жол ашты.
Осы бөлімде сыныпқа бағытталған сұрақтар қойылып, талқылау ұйымдастырылады.
1-тур: «Тәуелсіздік шежіресі» (сұрақ-жауап)
| Сұрақ | Жауап / ишара |
|---|---|
| ҚР тәуелсіздігі туралы заң қашан қабылданды? | 1991 ж. |
| 1992 жыл қандай халықаралық ұйыммен байланысты? | БҰҰ |
| ҚР теңгесі айналымға қашан шықты? | 1993 ж. |
| 1995 жылы 30 тамызда қандай құжат қабылданды? | Ата заң (Конституция) |
| Тіл туралы заң қай жылы қабылданды? | 1997 ж. |
| 1999 жыл қандай тақырыптық жыл ретінде аталды? | Ұлттар бірлігінің сабақтастығы жылы |
| Мәдениетті қолдау жылы болып қай жыл белгіленді? | 2000 ж. |
| 2003–2005 жылдар қандай жылдар ретінде аталды? | Ауыл жылы |
| 1994 жылы 30 маусым қандай оқиғамен байланысты? (ишара) | Т. Мұсабаев |
| 1996 жыл қандай еске алу тақырыбымен аталды? (ишара) | Қуғын-сүргін құрбандарын еске алу |
Ескерту: Кейбір тармақтар «ишара» түрінде берілгендіктен, мұғалім нақтылап, сынып деңгейіне сай толықтыру енгізе алады.
2-тур: Тапқырлық сайысы
Бұл турда екі топқа сұрақтар беріліп, жылдам әрі дәл жауап беру қабілеті бағаланады. Тур басталар алдында «Қарт Алатау» әнін орындауға болады.
1-топқа сұрақтар
- Ел ордасы:
- Бәйтеректің биіктігі:
- ҚР-ды тәуелсіз деп таныған бірінші ел:
- Қазақстанның бірінші ғарышкері:
- ҚР Туының авторы:
2-топқа сұрақтар
- ҚР-ды кім басқарады?
- ҚР астанасы Алматыдан Ақмолаға қай жылы көшті?
- Ы. Алтынсарин кім?
- ҚР Елтаңбасының авторлары:
- Абайдың туған жылы:
3-тур: Топтық тапсырма
1-топ
«Тәуелсіздікке қалай жеттік?»
2-топ
«Тәуелсіздік алғаннан кейін неге қол жеткіздік?»
4-тур: «Рәміздерді білесің бе?»
Тәуелсіздіктің айқын белгісі — еліміздің мемлекеттік рәміздері. Бұл турда Ту, Елтаңба, Әнұран туралы білім тексеріліп, рәміздерді сипаттау тапсырмасы орындалады.
5-тур: Сөзжұмбақ
Тақырыптық сөздер
- «Желтоқсан»
- «Қазақстан»
Сөзжұмбақ оқушылардың тарихи ұғымдарды есте сақтауын, ұжыммен жұмыс жасауын және логикалық ойлауын дамытады.
6-тур: «Егер мен президент болсам...»
Соңғы турда оқушылар өз ойларын еркін жеткізіп, ел болашағы туралы ұсыныс айтады: қоғам, білім, мәдениет, бірлік, қауіпсіздік және азаматтық жауапкершілік тақырыптарын қамтуға болады.
Бағалау өлшемдері: ойдың нақтылығы, дәлел, құндылыққа сүйену, сөйлеу мәдениеті.
Қорытынды
Сабақтың қорытынды бөлімінде ұпай саны жарияланып, белсенді қатысқан оқушылар марапатталады. Негізгі түйін — тәуелсіздік құндылығын қастерлеу, тарихи жадты сақтау және ел болашағына жауапкершілікпен қарау.