Қысқы жолда өлеңін мәнерлеп оқып шығу
Күнделікті сабақ жоспары (Қазақ әдебиеті, 9-сынып)
Бұл жоспар 9-сыныпқа арналған қазақ әдебиеті сабақтарының мазмұнын жүйелеуге көмектеседі. Негізгі екпін — мәтінді терең талдау, көркемдік тәсілдерді тану және оқушының өз ойын дәлелді жеткізу дағдысын дамыту.
Тақырыптар тізімі
- 41.Мағжан Жұмабаев — «Қысқы жолда»
- 42.«Қазақтың бас ақыны»
- 43.Тоқсандық қайталау
- 44.Жүсіпбек Аймауытов
- 45.Ж. Аймауытовтың шығармашылық мұрасы
Сабақтың тақырыбы
Мағжан Жұмабаев — «Қысқы жолда»
Сабақтың түрі
Жаңа сабақ
Әдіс-тәсілдер мен ресурстар
- Сұрақ-жауап
- Жинақтау
- Мәнерлеп оқу
- Баяндау
- Талдау жұмыстары
Көрнекілігі
Кітаптар, тірек-сызба, суреттер және қосымша материалдар
Пәнаралық байланыс
Қазақ тілі, тарих
Сабақтың мақсаты
Білімдік
Мағжан Жұмабаевтың жыр әлемімен танысу, поэзияның тереңіне бойлау.
Тәрбиелік
Өлеңнің мәнін, сөз астарын, қыр-сыры мен идеясын түсініп, бағалай білуге баулу.
Дамытушылық
Оқулық және қосымша деректерді тиімді пайдалану, ойын еркін айту, өз пікірін қорғап, айқын да көркем тілмен сөйлеуге машықтандыру.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен амандасу, түгелдеу.
- Оқу құралдарын тексеру.
- Сынып тазалығына көңіл бөлу.
- Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.
2) Үй тапсырмасын пысықтау
Үйге берілген «Кейіптеу» тақырыбы бойынша сұрақтар қойылады:
- Кейіптеу деп қандай көркемдік тәсілді айтамыз?
- Кейіптеу тәсілі қолданылған қандай өлеңдерді білесіңдер?
3) Жаңа сабақты түсіндіру
Қадам 1
Мағжан Жұмабаевтың өмірі мен шығармашылығына қысқаша шолу.
Қадам 2
«Қысқы жолда» өлеңін мәнерлеп оқу.
Қадам 3
Түсіндірме беру және негізгі ойды айқындау.
Мәтінмен жұмыс: сатылай кешенді талдау
- Шығарма
- «Қысқы жолда»
- Жанры
- Өлең
- Құрылымы
- 5 шумақ, 21 тармақ
- Бунақ
- 8 бунақ
- Буын
- 7–8 буын
- Ұйқас түрі
- Аралас ұйқас (а-а-б-б-в-б-г-в)
- Көркемдік тәсілдер
-
-
Эпитет
«Құлағын қайшыландырып»
-
Кейіптеу
«Екі иінімен дем алып», «сақ-сақ күледі», «долданып», «кебін жамылып», «екі санын шапақтап»
-
Теңеу
«Аңдай ұлып»
-
- Негізгі деталь
- Қаракөк — аттың аты
- Идеясы
- Өлең табиғаттың қаталдығы адамға да, малға да қауіпті екенін аңғартады.
Сұрақтар және салыстыру
Талқылау сұрақтары
- «Қысқы жолда» өлеңінде жылдың қай мезгілі суреттеледі?
- Қазір жылдың қай мезгілі?
- Қыс туралы тағы қандай ақынның өлеңін білесіңдер? (Абай)
Венн диаграммасы: қыс пен жазды салыстыру
Жаз
- Жылы
- Жаңбыр
- Жел
Қыс
- Суық
- Қар
- Боран
Негізгі ой
Өлең қысқы табиғаттың мінезін әсерлі суреттеу арқылы адамның жол үстіндегі күйін, қауіп пен төзімділікті айқын сезіндіреді.
Бекіту, бағалау, үй тапсырмасы
Білімді бекіту
- «Тез тап» психологиялық тренингі.
- Шыққан сөйлем арқылы сабақты қорытындылау.
Білімді бағалау
Оқушылардың жауаптарына, белсенділігіне және талдау сапасына қарай бағаланады.
Үйге тапсырма
- «Қысқы жолда» өлеңін жаттау.
- Қыс туралы шағын әңгіме жазу.
- Қыс көрінісіне байланысты сурет салу.
- Толық нұсқасын қосымша қарап келу.