Қыс мезгіліндегі балалардың сүйікті мерекесі жаңа жылмен таныстыру
Қатысушылар
Бастауыш сынып оқушыларына арналған (1–4 сыныптар).
Мақсаты
- Қыс мезгіліндегі балалардың сүйікті мерекесі — Жаңа жыл туралы түсінік қалыптастыру.
- Мерекелік көңіл күйді ояту, балалардың белсенді қатысуын қамтамасыз ету.
- Шараны әсерлі ұйымдастырып, балалардың есінде қалатындай етіп өткізу.
Барысы
Төмендегі мәтін мерекелік қойылымға арналған. Жүргізушілер рөліндегі күлдіргіштер балаларды ойынға, ән мен биге шақырып, оқиғаны орман ішіндегі оқиғамен өрбітеді.
Кіріспе
Фанфары. Сахнаға күлдіргіштер жүгіріп шығады.
Күлдіргіш 1:
Сәлеметсіздер ме, балалар! Қояндар мен марғаулар, қонжықтар мен түлкілер, перілер мен қарақшылар!
Күлдіргіш 2:
Қане, достар, келейік, қол ұстасып жүрейік. Бір-бірімізге күлімдеп, ән айтып, билейік!
Би: «Аррива».
Күлдіргіш 1: Бұл — Камила!
Күлдіргіш 2: Бұл — Али!
Күлдіргіш 1: Ал сенің атың қалай? (балаларға қарайды)
Күлдіргіш 2: Сенікі ше? Сенікі ше?
Күлдіргіш 1: Ойбай, осылай таныса берсек, мерекеміз аяқталып та қалар!
Күлдіргіш 2: Солай ма? Онда не істейміз?
Күлдіргіш 1:
Былай істейік: айналаға қарайық, достарымызды санайық. Әрі жаңа достарымыз да аз емес. Менің белгі беруіммен әркім өз атын дауыстап айтады!
Ойын: Танысу ойыны.
Орманға саяхат басталады
Күлдіргіш 2: Міне, танысып та болдық!
Күлдіргіш 1: Балалар, бүгін біз жаңажылдық қалың орманға саяхатқа шығамыз!
Күлдіргіш 2: Ол қызыққа, ғажайыпқа, құпияға толы!
Ән орындалады.
Сауысқан:
Кар! Кар! Кар! Мен сауысқанмын. Алыстан ұшып, адасып кеттім. Орманды аралап жүріп, бір жаңалық білдім. Асығып тұрмын, бәрін ескертуім керек… Бірақ бәрі қайда? Ешкім жоқ! Не болды екен?
Музыка. Қонжық шығады.
Қонжық:
Балалар, мен бүгін сендерге асығып келдім. Сыйлық ретінде жаңғақ әкелдім! Қане, көңілімізді көтеру үшін би билеп, ән салайық!
Сауысқан қонжыққа ұмтылады.
Сауысқан: Кар!
Қонжық шошып, құлап қалады.
Сауысқан: Неге сонша қорқасың? Әлі сөзімді бастаған да жоқпын!
Қонжық: Мәссаған, не деген даусың!
Сауысқан: Жарайды, жеткілікті!
Қонжық: Мен ешкімге тиіспей, әндетіп келе жаттым.
Сауысқан: Ән айтуға әлі ерте, қонжық… Бүгін мереке болмайды!
Қонжық: Неліктен? Ештеңе түсінбей тұрмын. Балалар жиналып қалды ғой, Аяз атаны күтіп отыр емес пе?!
Сауысқан:
Балалар, Мыстан кемпір мерекеміздің шырқын бұзбақ болыпты. Ол Аяз атаны «сырқаттанып қалдың» деп алдап, ормандағы үйшікте қамап қойған екен! Енді Аяз ата бізден көмек сұрап отыр.
Күлдіргіш 1: Балалар, естідіңдер ме? Аяз ата қиын жағдайға тап болыпты!
Қонжық: Түлкіні шақырайық. Ол Аяз атаның қайда екенін бірден сезіп, тауып алады!
Музыка. Түлкі келеді.
Түлкі:
Әрине, көмектесемін! Аяз атаны тауып, балаларға ертіп әкелемін. Бірақ сыйлықтарын жеткізу маған қиынға соғар.
Күлдіргіш 2: Онда орман аңдарын тезірек жұмылдырайық: бірі Аяз атаны әкелсін, бірі жолды тазартып, сыйлықтарды жеткізсін.
Сауысқан: Орман тұрғындары, орманға баруға келісеміз бе?
Қоян, Тиін, Кірпі жүгіріп шығады.
Түлкі: Тамаша! Ендеше, жолға аттанайық!
Қоян, Тиін, Кірпі: Тезірек жетейік, Аяз атаны табайық!
Күлдіргіш 1: Иә, сапар алыс әрі қиын болуы мүмкін, бірақ біз мұңаймаймыз!
Күлдіргіш 2: Біз де көмектесеміз. Ендеше, аттанайық!
Би: «Вокзалда қауышқан қыз».
Ақшақар мен Аққала
Ақшақар:
Ой, балалар, тоқтаңдар! Мереке менсіз қалай өтеді? Тууф… аңдарды кездестіре алмадым ғой! Міне, керемет! Қаншама бала жиналып қалыпты!
Сәлеметсіздер ме, достарым! Бәрі мені Ақшақар деп атайды. Ал біздің Аяз атамыз қайда? Келетін уақыты жақындап қалды.
Ау-у, Аяз ата! Естіп тұрсың ба?
Музыка.
Аққала:
Ау-у, мен келе жатырмын! Не болды? Неге айқайлайсыңдар?
Ақшақар: Бұл қандай ғажап! Сен кімсің? Қайдан келдің?
Аққала: Мен Аққаламын! Орман аңдарынан шыршаны безендіріп, бәрін мерекеге шақырғандарыңды естідім.
Ал мені ұмытып кетіпсіңдер! Сондықтан ренжідім!
Аққала балаларды «қуалап», ұстап алғысы келеді.
Ақшақар: Аққала, ренжіме. Мына балалар сені көргеніне қуанып тұр! Бізбен бірге билеп, күлімде!
Би: «Аррива».
Аққала: Ох, ыстықтап кеттім… Енді еріп кетемін бе деп қорқамын!
Ақшақар: Тоқтай тұр! Қазір сиқырымды көрсетемін. Балалар, бірге үрлейік!
Балалар Аққалаға үрлейді.
Аққала: Оо, салқындап қалдым! Тамаша!
Күлдіргіш 1: Шыршамыздың қасында ғажайыптар болуда!
Күлдіргіш 2: Тыңдаңдаршы, балалар… бұл не деген у-шу?
Гүріл мен айқай естіледі.
Қақтығыс: Мыстан кемпір мен Орман перісі
Мыстан кемпір және Орман перісі (леший) кіріп келеді.
Мыстан кемпір:
Сәлеметсіздер ме, қыздар мен ұлдар! Бұзақылар мен мақтаншақтар! Жалқаулар мен салақтар! Сабаққа кешігетіндер!
Орман перісі:
Ұқыпсыздар мен сотқарлар, олақтар мен өтірікшілер!
Мыстан кемпір әр сөзінен кейін Орман перісін итеріп қояды.
Орман перісі (жалған Аяз ата болып):
Мен көңілді «Аяз атамын». Міне, сендерге зақпы әкелдім! (зақпыны шығарады)
Сағыз да әкелдім! (үлкен қорап сағызды шығарады)
Тіпті темекі де ала келдім!
Мыстан кемпір оны қатты итереді.
Ескертпе (редакторлық): Бастауыш сыныпқа арналған іс-шарада зиянды әдеттерді (темекі және т.б.) насихаттайтын реквизиттерді қолданбаған дұрыс. Бұл эпизодты тәрбиелік тұрғыда қайта құрып, «жалған сыйлық» орнына қауіпсіз әрі мәнді тапсырмалар (жұмбақ, эстафета, жақсы әдеттер туралы ойын) енгізу ұсынылады.
Қорытындыға арналған бағыт
Бұл жерден әрі қарай оқиға желісін балалардың көмегімен Аяз атаны құтқару, Мыстан кемпірдің айласын әшкерелеу, мерекелік әндер мен ойындар арқылы қорытындыға жеткізу түрінде жалғастыруға болады.