Гомогенді және гетерогенді реакциялар жылдамдығы
Сабақ тақырыбы
Химиялық реакциялардың жылдамдығы. Реакция жылдамдығына әсер ететін факторлар.
Сабақтың мақсаты
Білім алушыларда химиялық реакция жылдамдығы туралы жүйелі түсінік қалыптастыру.
Сабақтың міндеттері
Білімділік
Гомогенді және гетерогенді реакциялардың жылдамдығы, сондай-ақ реакция жылдамдығына әсер ететін негізгі факторлар туралы білім беру.
Дамытушылық
Химиялық процестердің жүру шарттарын талдау дағдыларын, есептеу және қорытынды шығару біліктерін дамыту.
Тәрбиелілік
Ізденімпаздыққа баулу және әр құбылысты ғылыми тұрғыда түсіндіре білу мәдениетін қалыптастыру.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Білім алушылардың сабаққа жалпы дайындығы тексеріледі.
II. Негізгі бөлім
Сабақ мазмұны жоспар бойынша жүйеленіп, негізгі ұғымдар мен мысалдар арқылы түсіндіріледі.
Жоспар
- 1 Гомогенді және гетерогенді реакциялар
- 2 Гомогенді және гетерогенді реакциялар жылдамдығы
- 3 Химиялық реакциялар жылдамдығына әсер ететін факторлар. Катализ
Дәріс тезистері
1) Химиялық кинетика және реакция түрлері
Химиялық реакцияның жылдамдығын зерттейтін химия бөлімі химиялық кинетика деп аталады. Химиялық реакциялар бір фазаның ішінде немесе екі фазаның жанасу бетінде жүруі мүмкін.
Химияда жүйе деп қарастырылатын затты немесе қоспаны айтады. Бір фазадан тұратын жүйе гомогенді, ал бірнеше фазадан тұратын жүйе гетерогенді жүйе деп аталады. Тиісінше, осындай жүйелерде жүретін реакциялар гомогенді және гетерогенді реакциялар болып жіктеледі.
N2(г) + O2(г) → 2NO
C(қ) + O2(г) → CO2
2) Гомогенді реакция жылдамдығының ұғымы
A + B → C + D теңдеуі бойынша жүретін гомогенді реакцияның жылдамдығын қарастырайық. Егер A затының концентрациясы t1 уақыт мезетінде c1-ге тең, ал t2 мезетінде c2-ге тең болса, онда уақыт аралығы Δt = t2 − t1, ал концентрацияның өзгерісі Δc = c2 − c1 болады.
Негізгі ой
Осыдан A заты бойынша реакцияның орташа жылдамдығы уақыт бірлігіндегі концентрация өзгерісімен сипатталады.
vорт = Δc / Δt
Ескерту: Жылдамдықты есептеу кезінде концентрацияның кемуі немесе артуы реакция бағытына байланысты қарастырылады.