Хаттың жалпы мазмұн, мақсатын көрсететін бөлік
Сабақ туралы мәлімет
Аймақ
Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданы, Егіндібұлақ ауылы
Мұғалім
Информатика пәнінің мұғалімі Ақшабақова Кульзипа
Сабақтың тақырыбы
Қызметтік хаттың құрылымы
Сабақтың түрі
Жаңа сабақты түсіндіру
Көрнекілігі
Оқулық, үлгі, компьютер
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
Оқушыларды қызметтік хаттың құрылымымен таныстыру.
Дамытушылық
Ойлау және есте сақтау қабілеттерін дамыту.
Тәрбиелік
Ұйымшылдыққа және ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
-
I
Ұйымдастыру
Сыныптың дайындығын тексеру, сабаққа назар аударту.
-
II
Өткен сабақты қайталау
Алдыңғы тақырып бойынша сұрақтар мен қысқаша шолу.
-
III
Жаңа сабақты түсіндіру
Қызметтік хатты жазудың қалыптасқан тәртібі бар және ол әрдайым сақталуы тиіс. Әдетте қызметтік хат төмендегі бөліктерден тұрады.
Қызметтік хаттың құрылымы
Қызметтік хат ресми құжат болғандықтан, оның құрылымы нақты әрі жүйелі беріледі. Төмендегі бөлімдер хаттың мазмұнын түсінікті етіп, ресми талаптарды сақтауға көмектеседі.
1) Тақырыбы
Хаттың не туралы екенін қысқаша көрсетеді.
2) Датасы
Хат жазылған күн көрсетіледі.
3) Адресат
Хат жолданатын мекеменің атауы және алушының аты-жөні.
4) Кіріспе сөз
Ресми сәлемдесу және үндеу.
5) Мазмұны мен мақсаты
Негізгі мәтінге дейін қысқаша ақпарат.
6) Негізгі мәтін
Нақты талап, өтініш, түсіндіру немесе хабарлама беріледі.
7) Қорытынды сыпайылық формуласы
Ресми түрде аяқтайтын стандарт сөздер.
8) Жіберушінің қолы
Қызметі, аты-жөні және қолы.
9) Қосымшаға сілтеме
Қосымша бар болса, хат ішінде көрсетіледі.
10) Қосымша
Құжаттар тізімі немесе берілген материалдар.
11) Орындаушы туралы мәлімет
Дайындаушының аты-жөні және байланыс деректері.
12) Постскриптум (P.S.)
Қажет жағдайда қосымша ескертпе.
Негізгі бөлімдер бойынша түсіндірме
Тақырып және ұйым деректері
Егер хат фирмалық бланкіге емес, таза қағазға жазылса, парақтың жоғарғы жағына мекеменің толық атауы, мекенжайы және телефон нөмірі көрсетіледі. Қажет болған жағдайда мекеменің қызмет бағыты да жазылады. Мәліметтер қазақ тілінде беріледі, ал қажет болса қосымша орыс немесе ағылшын тілінде көрсетілуі мүмкін.
Күні (мерзімі)
Хат жазылған күн парақтың оң жақ бұрышында көрсетіледі. Ай атауын цифрмен емес, жазбаша берген дұрыс: бұл шатастырудың алдын алады, өйткені кейбір елдерде күн мен айдың жазылу тәртібі әртүрлі болуы мүмкін.
Адресат: мекеме атауы және алушы
Тақырыптан кейін хат жолданатын мекеменің атауы жазылады, келесі жолға адресаттың аты-жөні көрсетіледі. Ер адамға аты-жөнінен кейін «мырза», әйел адамға «ханым» деп қосып жазуға болады.
Кіріспе сөз
Ресми кіріспе сөздің қабылданған стандарт нұсқалары бар. Кіріспе сөз азат жолдан бастап жазылады.
- Құрметті мырзалар!
- Мырзалар!
- Құрметті М. С. Болатов мырза!
Хаттың мақсатына қысқаша нұсқау
Көп жағдайда негізгі мәтіннің алдында хаттың жалпы мазмұны мен мақсатын білдіретін қысқаша мәлімет беріледі. Бұл алушыға негізгі ойды бірден түсінуге көмектеседі.
Негізгі мәтін және қызметтік хат түрлері
Қызметтік хаттың түрлері көп. Төменде кең тараған түрлері берілген:
1) Ресми хаттар
2) Жеке хаттар
3) Ұсыныс және кепілдеме хаттар
4) Сұрау салу хаттары
5) Шағым хаттар
6) Жолдама хаттар
Ресми түрде аяқтау (сыпайылық формуласы)
Хатты аяқтағанда күнделікті қолданыстағы «Сау болыңыз!», «Жақсылықпен көрісейік» сияқты сөздердің орнына ресми және стандарт аяқтау формулалары қолданылуы керек.
Қол, қосымша және орындаушы туралы дерек
Жіберушінің қолы бөлімінде жіберушінің ресми қызметі, аты-жөні жазылып, қол қойылады.
Қосымша берілсе, хат мәтінінде оған сілтеме жасалады. Егер қосымша бірнешеу болса, тізім жасалады. Жолдама хатта көрсетілген мәліметтердің барлығы көбіне қосымша ретінде қарастырылады.
Орындаушы туралы мәлімет парақтың сол жағында ұсақ қаріппен беріледі. Үлгі:
Орындаушы: Бердібекова А. С.
Жұмыс телефоны: 56-58-41
2005 жыл, 28 тамыз
Жаңа сабақты пысықтау
Сұрақ 1
Қызметтік хат қандай бөліктерден тұрады?
Сұрақ 2
Қызметтік хаттың түрлерін атаңыз.
Оқушыларды бағалау
Жауаптардың толықтығы мен дәлдігіне қарай бағалау жүргізіледі.
Үй тапсырмасы
125–136-беттер.