Заттың қимылын білдіретін сөздер туралы түсінік беру
Сабақ тақырыбы мен бағыт-бағдары
Тақырып
«Ұлыстың ұлы күнінде». Заттың қимылын білдіретін сөздер.
Сабақ түрі мен әдістері
- Түрі: саяхат сабағы.
- Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, көрсету, ойын.
- Көрнекілігі: интерактивті тақта, түрлі суреттер, жұмбақтар, слайд.
Мақсат
1) Білімдік
Оқушыларға Ұлыстың ұлы күні туралы толық мағлұмат беру; халқымыздың салт-дәстүрін, әдет-ғұрпын таныта отырып, Наурыздың қазақтың ұлттық мейрамы екенін ұғындыру. Заттың қимылын білдіретін сөздер туралы түсінік қалыптастыру.
2) Дамытушылық
Халқына деген мақтаныш сезімін ұялату, өнері мен мәдениетін қастерлеуге үйрету. Сөйлем ішінен қимылды білдіретін сөздерді таба білуге баулу; ой-өрісін, шығармашылық қабілетін дамыту.
3) Тәрбиелік
Адамгершілікке, елін және Отанын сүюге, ұлттық салт-дәстүрді дәріптеуге, сауаттылыққа, шапшаңдыққа тәрбиелеу.
Сабақ барысы: «Саяхат» құрылымы
Сабақ саяхат формасында өтеді: оқушылар «автобусқа билет» ретінде ақшаны емес, өз білімін ұсынады. Жолға шығу үшін жұмбақтар шешіліп, еңбек пен білім туралы мақал-мәтелдер айтылады. Саяхат үш «ауылға» бөлінеді: Өнер ауылы (өткенді қайталау), Білім ауылы (жаңа тақырып), Болашақ ауылы (қорыту).
I. Ұйымдастыру
- Психологиялық дайындық.
- Саяхатқа шығуға ынталандыру: салт-дәстүр, тіл мұрасы туралы әңгіме.
- «Билет» — білім: жұмбақ шешу, мақал-мәтел айту.
II. Өнер ауылы (қайталау)
Өткен сабақтағы білім тексеріледі. Сұрақ-жауап және суретпен жұмыс жүргізіледі.
Қайталау сұрақтары
- Заттың қимылын білдіретін сөздерге қандай сұрақтар қойылады?
- Ит не істейді?
- Қаз не істейді?
III. Білім ауылы (жаңа сабақ)
«Ұлыстың ұлы күнінде» тақырыбы арқылы Наурыз мейрамы таныстырылады және қимылды білдіретін сөздерге (етістіктерге) назар аударылады.
Наурыз: Ұлыстың ұлы күні
Сурет пен слайд арқылы әңгімелеу
Талқылау сұрақтары
- Қазір қай мезгіл?
- Наурызда қандай мерекелер болады?
- Суреттен кімді көріп тұрмыз?
Оқушылар «Ұлыстың ұлы күнінде» өлеңін оқып, мазмұнын талдайды. Сонымен қатар, Наурыз туралы білетін өлеңдерін еске түсіреді.
Наурыз туралы негізгі мәлімет
Наурыз — қазақ халқының тұрмыс-тіршілігі мен әдет-ғұрпында ерекше орны бар, ертеден тойланып келе жатқан ұлттық мереке. Қазақша «Наурыз» — жыл басы.
Бұл кезде күн ұзарып, түн қысқарады. Сол себепті ежелгі адамдар Наурыз күнін жаңа жылдың басталуы — Ұлыстың ұлы күні деп қабылдап, ақ тілегін айтып, зор қуанышпен қарсы алған.
Ел аралап, үйлерге кіріп, наурыз көже ішкен; жастар ән шырқап, ойын-сауық құрған. Наурыз тойының өзіне тән дәстүрлі асы — Наурыз көже. Оған жеті түрлі дәм салынады.
Мереке кезінде ұлттық ойындар ойналып, қауым бірлігін күшейтетін игі дәстүрлер орындалады.
Грамматика: заттың қимылын білдіретін сөздер
Анықтама
Не істеді? Не қылды? Қайтті? сұрақтарына жауап беретін сөздер заттың қимылын, іс-әрекетін білдіреді.
Мысалдар
жазды, маңырады, келді, ойнады, мінді, жылады.
Сұрақ-жауап арқылы бекіту
- Мынау не? Қасқыр. Қасқыр не істейді?
- Мынау не? Күшік. Күшік қайтті?
- Оқушы не істеді?
Осы үлгілер арқылы сөйлем ішінен қимылды білдіретін сөздерді тауып, атау дағдысы қалыптастырылады.
Оқулық және дәптермен жұмыс
Оқулық
- Өлеңді мәнерлеп оқу.
- Жыл аттарын хормен оқу.
Дәптер
- Көркем жазу.
- 111-жаттығу: сөздерді өз орындарына қойып, сөйлемдерді дұрыс құрастыру.
Дұрыс құрастырылған сөйлемдер
- Ержан тақтайды кесті.
- Нұржан тақтайды сүргіледі.
- Мақсұт шеге қақты.
Сергіту және бекіту: «Болашақ ауылы»
VI. Сергіту сәті
Қысқа сергіту жаттығуы орындалады. Одан кейін «Кім шапшаң?» ойыны арқылы топпен жұмыс жүргізіледі.
VII. Бекіту сұрақтары
- Білім ауылынан не білдіңдер, не үйрендіңдер?
- Биыл қай жыл? (жылқы жылы)
- Заттың қимылын білдіретін сөздерге қандай сұрақтар қойылады?
- Мысал келтіріңдер.
Ой түйін: болашаққа үндеу
Сабақ қорытындысында оқушылар тәуелсіз елдің ертеңі білімді, ақылды, дені сау азаматтарға байланысты екенін түсінеді. Қазақстанның болашағы — жас ұрпақтың қолында, сондықтан көп оқу, білімге ұмтылу және Отанды қадірлеу маңызды екені атап өтіледі.
VIII. Бағалау
Оқушылардың жұмысы сабақ бойындағы жауаптары, тапсырмаларды орындауы және топтық белсенділігі бойынша бағаланады.
Автор туралы мәлімет
Автор
Бекжанова Балиса Сембаевна
Өңір
Батыс Қазақстан облысы, Теректі ауданы, Жаңа Өмір ауылы
Мектеп
Шаған жалпы орта білім беретін мектебі, бастауыш сынып мұғалімі