Пікір сайысы
Арнайы пәндер оқытушысы
Толбай Мөлдір Төлеубайқызы
Тақырыбы
Қызға қырық үйден тыйым
Тобы
1 тех.
Тәрбие сағатының барысы
Бұл тәрбие сағаты қазақтың тыйым сөздері арқылы қыз баланың тәрбиесі, мәдениеті және әдеп-ғұрпы туралы ой қозғауға бағытталған.
Кіріспе сөз
I жүргізуші: Армысыздар, құрметті студент қауымы! Бүгінгі тәрбие сағатымыздың тақырыбы — «Қызға қырық үйден тыйым».
II жүргізуші: Қайырлы күн! Ата-бабамыз: «Қыз өссе — елдің көркі, гүл өссе — жердің көркі» дейді. Қазақ ұғымында қыз — нәзік те қадірлі, қасиетті жан.
Тыйым сөз дегеніміз не?
I жүргізуші: Тыйым сөздер — жасалуы дұрыс емес, әдепке және мәдениетке сай келмейтін әрекеттерден сақтандыратын тәрбиелік қағидалар. Мысалы: «Малды теппе», «Ақты төкпе».
II жүргізуші: Қыз балаға қатысты тыйымдар көбірек айтылады, себебі қыз — ұяңдық пен ибалықтың, көркем мінездің символы. Мысалы: «Үлкеннің алдын кеспе», «Тізеңді құшақтама», «Жағыңды таянба», «Есікті керме». Бұлардың бәрі — тәрбиелік мәні бар сөздер.
1-кезең: Тыйымның мағынасын ашу (топтық жұмыс)
I жүргізуші: Қазақ халқы ырым-тыйымға бай. Көп тыйым сөздер халқымыздың дүниетанымы мен ырымдарына тікелей байланысты. Екі топқа бөлініп, берілген тыйымдардың мағынасын ашамыз. Әр дұрыс жауап — 5 балл.
II жүргізуші ұсынған тізім
- Бүйіріңді таянба.
- Үлкеннің алдын кеспе.
- Табалдырықта тұрма.
- Өзің су ішкен құдыққа түкірме.
- Жағыңды таянба.
I жүргізуші ұсынған тізім
- Есікті қатты жаппа.
- Қайын жұртыңның атын атама.
- Келін болсаң, орамалды басыңнан тастама.
- Табалдырықта отырма.
- Тізеңді құшақтама.
- Екі елі аузыңа төрт елі қақпақ.
2-кезең: Тыйым айту жарысы
II жүргізуші: Әр топ тыйым сөздерді жарыса айтады. Бір-бірінің сөзін қайталамайды және әр тыйымның мағынасын толық түсіндіреді. Әр дұрыс жауап — 1 балл.
3-кезең: Қысқа көріністер
I жүргізуші: Әр топ 3 қысқа көрініс көрсетеді. Келесі топ көріністің қай тыйым сөзге байланысты екенін табады. Әр дұрыс жауап — 5 балл.
4-кезең: Пікірсайыс және ситуациялық сұрақтар
II жүргізуші: Топ басшылары бір-біріне қазақтың тыйым сөздеріне және қыз тәрбиесіне қатысты сұрақтар қояды. Әр дұрыс жауап — 2 балл. Содан кейін қарсы топ ой-пікірін білдіреді.
Ситуациялық сұрақтар
- Егер сіз өзіңізден үлкен адамның алдынан байқамай кесіп өтсеңіз, не істер едіңіз?
- Болашақ ұстаз ретінде практика кезінде оқушыңыз сіз білмейтін тыйым сөздің мағынасын сұраса, қалай жауап берер едіңіз?
- Сіздің ойыңызша, қыз бала қандай болуы керек?
- Өзіңіздің бойыңызда қазақ қызына тән қандай қасиеттер бар?
Қорытынды
I жүргізуші: Осымен тәрбие сағатымыз аяқталды. Екі топ та белсенділік танытты.
II жүргізуші: Жеңімпаздарға сыйлықтарымызды табыстайық. Ойын болған соң жеңіс те, жеңіліс те болады. Баршаңызға алғыс айтамыз!
I жүргізуші: Ендеше, бәріміз бірге «Қыз сыны» әнін орындайық.