Етістік сұрақтарын ата
Сабақтың тақырыбы: Сөз таптары
Бұл сабақта оқушылар сөз таптары туралы білімдерін қайталап, бекітеді; танымдық тапсырмалар арқылы дүниетанымы мен шығармашылық қабілеттерін дамытады; ана тілін құрметтеуге, сөзді түсініп қолдануға тәрбиеленеді.
Сабақтың мақсаты
- Білімді бекіту: сөз таптары және олардың түрлері бойынша білім мен ұғымдарды қайталау, жүйелеу.
- Дамыту: тапсырмалар мен сұрақтар арқылы танымдық белсенділікті, шығармашылық қабілеттерді байқау және дамыту.
- Тәрбиелеу: ана тілін сүюге баулу, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыру, сөздің мәнін түсініп үлгі-өнеге алу.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушыларды қазақ тілі сабағына дайындау:
Қазақ тілім — өз тілім, ана тілім,
Абай, Мұхтар сөйлеген дана тілім.
Қастерлейді ұл-қызың мәңгі сені,
Болашағым, бақытым, дара тілім!
II. Тақырыпты еске түсіру және топқа бөлу
Оқушылар «Қандай сөз таптарын білеміз?» деген сұраққа жауап береді. Негізгі сөз таптары: зат есім, сын есім, сан есім, етістік.
1-топ: Зат есім
Жақанов Нұржан
2-топ: Сын есім
Нұрғалиева Сандуғаш
3-топ: Сан есім
Қакимжанова Әсем
4-топ: Етістік
Жүргізуші: мұғалім
Бағалау жүйесі
Әр топтың жұмысы текшелер арқылы бағаланады. Оқушылар текшелерді тақтадағы қалташаларға салып отырады.
-
Қызыл Өте жақсы
-
Жасыл Жақсы
-
Сары Орташа
Топтық тапсырмалар
Әр топ өзіне берілген тапсырмаларды орындау арқылы білімін көрсетеді. Тапсырмалар анықтама, жаттығу, талдау және тест түрінде беріледі.
1-топ — Зат есім
1-тапсырма: Қайталау сұрақтары
- Зат есім дегеніміз не?
- Заттың атын білдіретін сөз табы.
- Зат есімнің сұрақтары қандай?
- Кім? кімдер? не? нелер?
- Зат есімнің түрлері
- Жалқы, жалпы, негізгі, туынды, дара, күрделі.
- Зат есімнің септелуі (7 септік)
- Атау, ілік, барыс, табыс, жатыс, шығыс, көмектес.
2-тапсырма: 271-жаттығу
Зат есімдерді теріп жазу:
3-тапсырма: Мәтіннен зат есімді табу
- Шешен сөз бастар, батыр қол бастар.
- Оқу — білім азығы, білім — ырыс қазығы.
4-тапсырма: Тест
-
1) Зат есім дегеніміз не?
- A) қимылды, іс-әрекетті білдіретін сөз
- Ә) заттың атын білдіретін сөз
- Б) заттың сынын, сапасын білдіретін сөз
-
2) Туынды зат есімді тап
- A) қала
- Ә) малшы
- Б) тау
-
3) Көптік жалғаулы зат есім
- A) батыр
- Ә) оқушылар
- Б) тау
-
4) Жалқы есімді тап
- A) журнал
- Ә) ағаш
- Б) Алматы
-
5) Зат есім тобын тап
- A) үлкен, көгілдір, ащы
- Ә) Алатау, арман, алма
- Б) өседі, тербеледі, ұшады
2-топ — Сын есім
1-тапсырма: Қайталау сұрақтары
- Сын есім дегеніміз не?
- Заттың сынын, сапасын, көлемін білдіретін сөз табы.
- Сын есімнің сұрақтары
- Қандай? қай?
- Сын есімнің түрлері
- Дара, күрделі, негізгі, туынды.
- Туынды сын есім қалай жасалады?
- Жұрнақ арқылы.
2-тапсырма: 271-жаттығу
Сын есімдерді теріп жазу:
3-тапсырма: Сөзжұмбақ
Жауаптары:
- 1) «Қандай?» сұрағына жауап беретін сын есім: жақсы
- 2) Заттың түсін білдіретін сын есім: қызыл
- 3) «Қандай жолдас болады?»: жаман
- 4) «Алма қандай болады?»: сары
- 5) «Қай?» сұрағына жауап беретін сын есім: шеткі
- 6) «Жемдеп тұрған мал қандай болады?»: семіз
Кілт сөз:
СЫН ЕСІМ
4-тапсырма: Тест
-
1) Сын есім дегеніміз не?
- A) заттың атын білдіретін сөз
- Ә) заттың түрін білдіретін сөз
- Б) заттың қимылын білдіретін сөз
-
2) Сын есім сұрақтарын көрсет
- A) қандай? қай?
- Ә) қанша? неше?
- Б) не істеді? қайтті?
-
3) Туынды сын есімді көрсет
- A) сулы, күшті, білгіш
- Ә) таза, әдемі, сұлу
- Б) ақ, сары, көк
-
4) Негізгі сын есімді көрсет
- A) талапты, көңілді, икемді
- Ә) жаңа, қызыл, ақ
- Б) өнерлі, бойшаң, инабатты
-
5) Сын есім нені білдіреді?
- A) атын, орнын, мөлшерін
- Ә) түсін, көлемін, сапасын
- Б) аумағын, жерін, орындалғанын
3-топ — Сан есім
1-тапсырма: Қайталау сұрақтары
- Сан есім дегеніміз не?
- Заттың санын білдіретін сөз табы.
- Сан есімнің сұрақтары
- Қанша? неше? нешінші?
- Сан есімнің түрлері
- Дара, күрделі, есептік, реттік, негізгі, туынды.
- Есептік сан есімнің сұрағы
- Қанша? неше?
2-тапсырма: 271-жаттығу
Сан есімдерді теріп жазу:
3-тапсырма: Жұмбақ
Сан есімдерді тауып, астын сыз:
Бірінші буыным — құс аты,
Ал екіншісі — бояу түсі.
Екеуін біріктіріп оқысақ,
Оңынан да, солынан да — ұлт болып шығамын: қазақ.
4-тапсырма: Тест
-
1) Сан есім нешеге бөлінеді?
- A) есептік, реттік, қатарлық
- Ә) қатарлық, кезектік
- Б) есептік, реттік
-
2) Сан есімді көрсет
- A) бес, сана, ұйықта
- Ә) елу бес, жас, кәрі
- Б) қырық, елу, жүз
-
3) Реттік сан есім қатарын белгіле
- A) екі, үшеу, үшінші
- Ә) үшінші, төртінші, бесінші
- Б) бесінші, алтыншы, бесеу
-
4) Сан есім сұрақтары
- A) қанша? қайда?
- Ә) қанша? неше?
- Б) неше? қашан?
-
5) Сан есім дегеніміз не?
- A) заттың санын білдіреді
- Ә) заттың қимылын білдіреді
- Б) заттың түрін білдіреді
4-топ — Етістік
1-тапсырма: Қайталау сұрақтары
- 1) Етістік дегеніміз не?
- 2) Етістіктің түрлері қандай?
- 3) Етістік сұрақтарын ата.
- 4) Болымды және болымсыз етістік.
2-тапсырма: 271-жаттығу
Етістіктерді теріп жазу:
3-тапсырма: Етістіктерді ажырату
Берілген сөздерден етістіктерді тап:
4-тапсырма: Тест
-
1) Дара етістікті тап
- A) келе жатыр
- Ә) келді
- Б) ойнама
-
2) Күрделі етістікті тап
- A) күлді
- Ә) күліп келе жатыр
- Б) барма
-
3) Болымды етістікті тап
- A) бар
- Ә) ойнап жүр
- Б) ойнама
-
4) Болымсыз етістікті тап
- A) оқыды
- Ә) оқыма
- Б) оқып отыр
-
5) Негізгі етістікті тап
- A) жазып отыр
- Ә) жаз
- Б) жазба
Қорытынды
Сабақ соңында әр топ жинаған текшелер саналып, нәтижелері салыстырылады. Оқушылардың жұмысына қорытынды жасалып, кері байланыс беріледі.