Жарық түнде жайлауда Әбділда Тәжібаев кім
Сабақтың тақырыбы
Әбділда Тәжібаев — «Жарық түнде жайлауда».
Сабақтың мақсаты
Білімділік
- Автордың өмірі мен шығармашылығы туралы терең мағлұмат беру.
- Өлеңді түсініп оқу, мазмұнын ашу.
- Жайлау туралы білімін кеңейту.
Тәрбиелілік
- Зеректікке баулу.
- Салт-дәстүрді таныта отырып, салауаттылыққа тәрбиелеу.
Дамытушылық
- Ойлау қабілеті мен ой-өрісін кеңейту.
- Тілін дамыту.
- Шығармашылық және танымдық белсенділігін арттыру.
Сабақ түрі
Аралас сабақ (музыка, бейнелеу өнері элементтері).
Сабақ әдістері
- Сұрақ-жауап
- Суретті-түсіндірмелі әдіс
- Ой қозғау
- Шығармашылық әдіс
Көрнекіліктер
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру
- Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
- Оқу құралдарын түгендеу.
II. Үй тапсырмасы
1) «Білімге құштарлық». Ә. Кекілбай — «Тасбақаның шөбі».
Сұрақ-жауап
- Ә. Кекілбай кім?
- Жазушы «кісі мінсе — кібіртік, бос жіберсең — суаяқ құла» деп нені меңзейді?
- Қарабала келе жатып нені көрді?
- Оның есіне халықтың қандай ырымы түсті?
- Тасбақаның аузына шөп тістеп алғанын көрдің бе?
- «Шыбын жаны көзіне көріну» дегенді қалай түсінесің?
2) «Ойлы бала озар»: мәтінді бөліктерге бөліп, әр бөлікке ат қою.
3) «Жүзден жүйрік»: сәйкестендіру жұмысы (ырымдар және олардың мәні).
| Ырым | Мағынасы |
|---|---|
| Ұртын не тілін тістеп алса | Ойшыл болады. |
| Адамның оң және сол көзі тартса | Оң көзі тартса — қуанады, сол көзі тартса — ренжиді. |
| Сәби етпетінен жатса | Сол адамның үйіне ашыққан адам келеді. |
| Баланы сыпырғышпен ұрса | Сол бала жаманшылыққа ұшырайды. |
III. Жаңа сабақ
Тақырып: Әбділда Тәжібаев — «Жарық түнде жайлауда».
Негізгі сұрақ
Әбділда Тәжібаев кім?
Жұмыс кезеңдері
- Өлеңді мәнерлеп, жатқа оқу.
- Өлең мазмұнын түсіндіру.
- Өлеңді іштей және тізбектей оқыту.
- Сөздік жұмысы.
4. «Сыр сандық»: сөздік жұмысы
- Жайлау
- Жазда жайлайтын, биік таудағы немесе шүйгін шөпті жазықтағы мал жайылымы.
- Алтыбақан
- Қазақтың ұлттық ойыны, әткеншек.
- Серік
- Сапарға бірге шығатын не бірге жұмыс істейтін, тағдыры ортақ адам.
- Мекені
- Қонысы, тұратын жері.
- Қотаны
- Мал түнейтін орын, қора.
- Жотаны
- Биік жер, төбе.
- Жазық
- Кедір-бұдырсыз, тегіс жер.
- Тербетіп
- Тербеліп тұратын, қозғалмалы күйге келтіру.
- Жаңғыртады
- Дауыс пен үннің күмбірлеп, қайта естілуі.
- Дірілдетеді
- Қозғалысқа келтіреді, қимылдатады.
- Әлпештеген
- Мәпелеп өсірген, қамқорлық жасаған.
- Толғау
- Жырау мен ақынның белгілі оқиғаға не адамға арнап төгілтіп айтқан жыры.
- Думан
- Ойын-сауық, қызыққа толы думанды жиын.
- Күйсеп
- Малдың жеген жемін қайта шайнап, бойына сіңіруі.
- Жусап
- Малдың бір мезгіл тыныстап, күйіс қайтарып, тынығуы.
IV. Сабақты бекіту
5. «Сен білесің бе?» стратегиясы
«Бүтінді бөлшектеу, бөлшекті бүтіндеу» тәсілі арқылы негізгі ұғымдарды жүйелеу:
-
Табиғат
Жарық түн, жазық дала, ай астындағы кеңдік.
-
Демалыс
Алтыбақан тебу, ән мен өлең тыңдау, толқынды жыр толғау.
-
Құбылыстар
Жаңғырық, таудың дірілдеуі.
-
Жайлаудағы тіршілік
Жусап жатқан жүйрік, күйсеп жатқан қой.
Сергіту сәті
Қысқа сергіту жаттығулары арқылы зейінді жаңғырту, сабақтың келесі бөлігіне белсенді кірісу.
6. «Тапқыр болсаң — талас жоқ»: сөзжұмбақ
- ... түнде, жазық дала, жайлауда — жалықпаймыз атқанша.
- ... сайрауға.
- ..., ... астында.
- ... тербеліп.
- Үйренгенбіз толқынды жыр ... ға.
Ескерту: тапсырма өлең жолдарын еске түсіріп, бос орындарды толықтыруға бағытталған.
7. «Үйренгенім көп менің»: шығармашылық жұмыс
«Музарт» тобының «Үшқоңыр» әнін тыңдап, жайлау тақырыбын шығармашылықпен ашу:
1-топ
Жайлау көрінісі бойынша сурет салу.
2-топ
Жайлау тақырыбына шағын шығарма жазу.
3-топ
Жайлау тақырыбына өлең шығару.
V. Үйге тапсырма
«Жарық түнде жайлауда» өлеңін жатқа айту.
VI. Бағалау
Оқушылардың жұмысына кері байланыс беру және жетістіктерін атап өту.