Оқушыларға өлеңді оқыту арқылы көктем мезгілі жайлы білімдерін кеңейту
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Бұл сабақ жоспары бастауыш сынып оқушыларына арналған. Негізгі тақырып — көктемнің алғашқы гүлдері: бәйшешек пен жауқазын. Сабақта Нұрсұлтан Әлімқұловтың «Бәйшешек» және Несіпбек Айтовтың «Жауқазын» өлеңдері арқылы оқушылардың көктем туралы түсінігі кеңейтіледі, сөйлеу мәдениеті мен сауатты жазу дағдылары қалыптастырылады.
Сабақтың типі
Жаңа білімді меңгерту
Пәнаралық байланыс
Дүниетану, қазақ тілі, математика
Әдістер мен көрнекілік
Түсіндіру, сұрақ-жауап, оқу, әңгімелеу; сызба, сөзжұмбақ, слайд
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
Өлеңдерді оқыту арқылы көктем мезгілі туралы білімдерін кеңейту, шығармалардың негізгі идеясын ашу.
Дамытушылық
Бұрын алған білімді орынды қолдануға, өз ойын қосып айтуға дағдыландыру. Байланыстырып сөйлеуін жетілдіріп, грамматикалық сауаттылығын арттыру.
Тәрбиелік
Әдемі әрі сауатты жазуға баулу, табиғатты аялауға тәрбиелеу.
Ұйымдастыру және сабақ форматы
Сабақ басында психологиялық дайындық жүргізіледі: оқушыларға көтеріңкі көңіл күй сыйлап, жұмысқа бағыттау. Оқушылар екі топқа бөлінеді: «Бәйшешек» және «Жауқазын». Тапсырмалар жарыс түрінде орындалып, әр дұрыс жауап үшін топ «кәрзенкесіне» гүл жинайды. Сабақ соңында көп гүл жинаған топ жеңімпаз атанады.
Кілтті қағида
Оқу үдерісі ойын элементтері арқылы қызықты, ал тапсырмалар арқылы мағыналы болады.
Сабақтың барысы
Үй тапсырмасын тексеру: сөзжұмбақ
«Сауысқан мен көкек» тақырыбы бойынша сөзжұмбақ шешу арқылы өткен материал пысықталады.
Қызығушылықты ояту сұрақтары
- «Қайталап атымды, ән салып аламын. Кез келген ұяға жұмыртқа саламын.» — көкек
- Сауысқан ұясының қабырғасын бұтақтармен берік етіп не істеді? — өрді
- Сауысқан ұясына кішкентай бұтақтардан құрастырып не жасады? — есік
- Сауысқан мен көкек ағаштың нелерін паналады? — бұтақтарын
- Көкек «не деп қақсай берсем, ұя салып берер» деді? — керек
- Сауысқан ұяның астына не төсейді? — мамық
Сөзжұмбақтың жауабы оқылып, мәтіндегі негізгі сөздер мен мағыналары бекітіледі.
Ой қозғау: көктем туралы тыңдалым
Көктем суреті көрсетіліп, «Қазір қандай мезгіл?» деген сұрақ қойылады. Оқушылар көктем айларын атайды. Одан кейін үнтаспадан қысқаша мәтін тыңдалып, талқылау жүргізіледі.
1) Сезім
Мәтінді тыңдағанда қандай сезімге бөлендіңдер?
2) Елестету
Көз алдарыңа не елестеді?
3) Ұғым
Көктемді тағы қалай атауға болады?
Көктемді тіршіліктің бастауы деуге болады: адамдар жаңа күнді, жаңа жылды қарсы алады; жан-жануарлар төлдеп, бунақденелілер көбейеді.
Тапсырмалар және тілдік мақсат
Шығармашылық жұмыс
Оқушылар өздері білетін гүлдердің аттарын атайды: қызғалдақ, сарғалдақ, інжугүл, райхангүл, раушан.
Грамматика: сұрақтар жүйесі
«Не? Нелер?»
Бұл сұрақтар заттар мен жануарларға қатысты қойылады. Оқушылар өлеңнен «Не? Нелер?» сұрағына жауап беретін сөздерді тауып жазады.
Мысал сөздер
көктем, қараторғай, күн, жауқазын, үйшік, гүл, қырлар, жауқазындар
«Кім? Кімдер?»
Бұл сұрақтар адамға қатысты қойылады. Мысал: жүргізуші, шахтер, монтер сияқты мамандық атауларына қойылатын сұрақ — «Кім?».
Өздік жұмыс
Мына сөздерді оқып, «Кім?» және «Не?» сұрақтарына жауап беретін сөздерді топтастырып жазыңдар:
1-қатар
«Кім?» сұрағына жауап беретін сөздер
2-қатар
«Не?» сұрағына жауап беретін сөздер
Дәптермен жұмыс
89-жаттығу орындалады. Оқушылардың жауаптары тыңдалып, түзетулер мен толықтырулар енгізіледі.
Сабақты бекіту
Өлең құрастыру
Берілген жолдарды толықтырып, көктем туралы шағын өлең құрастырыңдар:
Жылы-жылы ................ соқты,
Жылғалардан ................ ақты.
Жер қарайды ................ кепті,
................ көшті қыстаудан.
Қорытындылау: «Көктем»
Көктем қандай?
әдемі, жылы, көрікті, әсем
Көктемде не істейді?
жылынады, жарады, ұшып келеді, ериді
Көктемде табиғат өзгереді, тіршілік жанданады.
Үй тапсырмасы және бағалау
Үйге тапсырма
- Көктем туралы шағын әңгіме жазу.
- 91-жаттығуды жазып келу.
- Өлеңдерді мәнерлеп оқу.
Бағалау
Топтық жарыс нәтижесі, тапсырмаларды орындау сапасы, мәнерлеп оқу және белсенділік деңгейі бойынша бағаланады.
Нәтиже
Сабақ соңында «кәрзенкедегі» гүл саны есептеліп, жеңімпаз топ анықталады.