Полиглот туры
Ашық сабақ туралы қысқаша мәлімет
Пәні мен сыныбы
Қазақстан тарихы, 6-сынып
Тақырыбы
«Болашақ тарихшы»
Әдісі
Сайыс сабақ
Көрнекіліктер
Интерактивті тақта, слайдтар, қосымша суреттер, Дүние жүзі тарихы мен Қазақстан картасы
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушыларға жан-жақты білім бере отырып, алған білімін тексеру.
Тәрбиелік
Алған білімнен өнеге алуға, тарихи құндылықты бағалауға баулу.
Дамытушылық
Ойды нақты әрі дұрыс жеткізуге, тапқыр сөйлеуге, салмақты пікір айтуға үйрету.
Сабақтың құрылымы
Сабақтың жүрісі
- Ұйымдастыру кезеңі
- Сайыс кезеңдерімен таныстыру
- Марапаттау
Сабақ жоспары (кезеңдер)
- Сөйлейтін жылдар
- Сиқырлы пирамида
- Полиглот
- Бәйге
Мұғалімнің кіріспе сөзі
Әрқашан да адал бол,
Артыңдағыны ұмытпа!
Болашағыңды бүгіннен ойла,
Тарихыңды ұмытпа!
I кезең: «Сөйлейтін жылдар»
Бұл кезеңдегі барлық сұрақтар тарихи жылдарға негізделген және тест форматында беріледі. Әр дұрыс жауапқа 1 ұпай есептеледі. Әр сұрақ 10 секунд өткен соң автоматты түрде ауысады.
Нәтижесі ең төмен 1 оқушы ойыннан шығады. Әділқазылар қорытынды шығарғанша, оқушылардан «Тарихшы болғың келе ме?» тақырыбында қысқа сауалнама алынады.
I кезең сұрақтары
1) Аңырақай шайқасы қай жылдары болды?
- а) 1719–1720 жж.
- ә) 1723–1725 жж.
- б) 1726–1727 жж.
- в) 1729–1730 жж.
2) Қалмаққырылған шайқасы қай жылы болды?
- а) 1618 ж.
- ә) 1690 ж.
- б) 1713 ж.
- в) 1726 ж.
3) Орта жүз ханы Әбілмәмбет пен Абылай сұлтан Ресей империясының билігін қашан мойындады?
- а) 1738 ж.
- ә) 1739 ж.
- б) 1740 ж.
- в) 1741 ж.
4) Абылай ханның өмір сүрген жылдары?
- а) 1711–1781 жж.
- ә) 1700–1770 жж.
- б) 1680–1775 жж.
- в) 1680–1765 жж.
5) Әбілқайыр хан қай жылы өлтірілді?
- а) 1728 ж.
- ә) 1738 ж.
- б) 1748 ж.
- в) 1758 ж.
6) Сақтар б.з.б. нешінші мыңжылдықта өмір сүрді?
- а) —
- ә) —
- б) —
- в) —
Ескерту: бастапқы мәтінде жауап нұсқалары көрсетілмеген.
7) Дарий сақтарға қарсы жорықты қай жылы жасады?
- а) 518 ж.
- ә) б.з. 518 ж.
- б) б.з.б. 518 ж.
- в) б.з.б. 519 ж.
II кезең: «Сиқырлы пирамида»
Бұл тур сұрақтардан тұрады. Белгіленген «сапфирдің» астында ұпай жасырылған: сұрақты дәл тапқан оқушы сол ұпайды иеленеді. Нәтижесі ең төмен 2 оқушы ойыннан шығарылады.
Үйсіндердің солтүстік-батыстағы көршісі?
50 ұпайЖауабы: Қаңлы тайпасы
Қаңлылардың археологиялық мәдениеттері?
40 ұпайЖауабы: Қауыншы, Жетіасар
Қола дәуірінде Қазақстан аумағын мекендеген тайпалар?
40 ұпайЖауабы: Андроновтықтар
Ерте орта ғасырларда ірге тіккен алғашқы феодалдық мемлекеттердің бірі?
30 ұпайЖауабы: Түрік қағанаты
Ұлы Жібек жолының маңызы?
30 ұпайЖауабы: Халықаралық саудаға ықпал етті
Геродот жазбасындағы савроматтардың «биік таулардың бауырында тұрған» көршілері?
30 ұпайЖауабы: Агрипейлер
Сақ қоғамындағы адамдар тобы?
20 ұпайЖауабы: Жауынгер, абыз, егінші, малшылар
Б.з.б. IV ғасырда сақ жеріне қауіп төндірген?
20 ұпайЖауабы: Македонский (Александр Македонский)
Шірік-Рабат қаласының күзет мұнаралары бар орталығы?
20 ұпайЖауабы: Цитадель
Біздің заманымызға жеткен ежелгі мерекелердің бірі?
10 ұпайЖауабы: Наурыз мейрамы
Парсы жазбаларындағы «сақ» сөзінің мағынасы?
10 ұпайЖауабы: Құдіретті еркектер
Ежелгі грек авторлары сақтарды қалай атаған?
10 ұпайЖауабы: Азиялық скифтер
III кезең: «Полиглот»
Бұл турда әр оқушыға бір сұрақ қойылады. Алғашқы болып ұпайы көп оқушы бастайды. Әр дұрыс жауапқа 5 ұпай беріледі. Ерекшелігі — жауапты қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде айту. Мақсат — тілдер арасындағы байланысты нығайту. Нәтижесі ең төмен 1 оқушы ойыннан шығады.
1) Сақ жауынгерлерінің киімінің түсі
Жауабы: Қызыл
2) Әскери жорықтарға пайдаланылған жануар
Жауабы: Жылқы
3) Жер көлемі жөнінен Қазақстан әлем бойынша нешінші орында?
Жауабы: Тоғызыншы
4) Тарихи ескерткіштер сақталатын орын
Жауабы: Мұражай
5) Геродот жазбаларындағы сақтардың қыс кезіндегі мекені
Жауабы: Ағаш үй
IV кезең: «Бәйге»
Бұл — соңғы, шешуші тур. Ұпайы ең көп оқушы төрт тақырыптың бірін таңдап, сұрақтарға жауап береді: Сақ, Ғұн, Қаңлылар, Үйсін. Таңдалған «алтын, күміс, мыс» ұпайлары бұрынғы жинаған ұпайларға қосылады.
Сақ
- Томирис патшайымның өмір сүрген мерзімі: б.з.б. 570–520 жж.
- Грек-македон басқыншыларына қарсы күресті басқарған: Сақ жауынгері Спита
- Сақ дәуірінің негізгі археологиялық ескерткіштері: обалар
Үйсін
- Астанасы ретінде аталатын қала: Қызыл Аңғар (Үигу)
- Шығу тегі туралы мәлімет қалдырған тарихшы: Сыма Цянь
- Басшысының атауы: Туньмо
Қаңлылар
- Археологиялық мәдениеттері: Қауыншы, Жетіасар
- Металл өндірісінің орталығы болған аймақ: Шаш–Илах
- 16 гектар жерді алып жатқан қала жұрты: Алтын-Асар
Ғұн
- Өмір сүрген кезеңі: б.з.б. I мыңжылдықтың ортасы
- Оңтүстік және солтүстік болып бөлінген мерзімі: б.з.б. 55 ж.
- Шаньюйдің жақын туыстары иеленген лауазым: түменбасы
Қорытынды және марапаттау
Сабақ Н. Ә. Назарбаевтың: «Өз тарихын сыйламаған халық өзін де сыйламайды» деген сөзімен қорытындыланды.
Сайыс аяқталғаннан кейін барлық ұпайлар есептеліп, жеңімпаздар бас жүлде, I, II, III орындар бойынша марапатталады. Сайыс барысында ойыннан шыққан оқушыларға марапаттау қағазы табысталады.