Қазақша рефераттар

ЭГЖ ерекшеліктері, табиғат жағдайы мен ресурстары және халқы

Солтүстік Қазақстан: ЭГЖ, табиғат жағдайы мен ресурстары, халқы

Бұл материал 9-сынып география сабағына арналған. Негізгі мазмұны — Солтүстік Қазақстан экономикалық ауданының экономикалық-географиялық жағдайын (ЭГЖ), табиғи жағдайлары мен ресурстарын, халық пен еңбек ресурстарын, қалаларын, ішкі және сыртқы байланыстарын, сондай-ақ экологиялық проблемалары мен оларды шешу жолдарын жүйелі түрде қарастыру.

Тақырыптар

  • Солтүстік Қазақстан ЭГЖ ерекшеліктері, табиғат жағдайы мен ресурстары, халқы
  • XX ғасырдың басында және ортасында Қазақстан аумағының зерттелуі (сабақта байланыстыра қарастыруға болады)

Мақсат пен міндеттер

  • Экономикалық ауданның ЭГЖ-іне сипаттама беру
  • Табиғат ресурстары мен табиғи жағдайларды бағалау
  • Халық, еңбек ресурстары және қоныстану ерекшеліктерін талдау
  • Ішкі/сыртқы байланыстар, экологиялық проблемалар және шешу жолдары
  • Қазіргі экономикалық даму кезеңі мен аймақтық ерекшеліктерді қарастыру

Оқу құралдары

  • 9-сынып оқулығы
  • 9-сынып атласы
  • Қазақстанның әкімшілік-аумақтық картасы
  • Әдістемелік құрал
  • Электрондық оқулық

Сабақ түрі және оқыту әдістері

Сабақ түрі

Аралас сабақ

Оқыту әдістері

СТО стратегиялары, сұрақ-жауап, тест, пікір айту, шығармашылық жұмыс, картамен жұмыс.

Сабақ жоспары: кезеңдер және уақыт бөлу

I кезең — Ұйымдастыру

1 минут

II кезең — Үй тапсырмасын тексеру

10 минут

III кезең — Жаңа тақырыпты меңгеру

20 минут

IV кезең — Білім мен икемділіктерді бекіту

10 минут

V кезең — Қорытынды

2 минут

VI кезең — Бағалау

1 минут

VII кезең — Үй тапсырмасын беру

1 минут

Сабақ барысы (қысқаша)

Қызығушылықты ояту

«Менің Қазақстаным» бейнеүзіндісін көрсету.

Үй тапсырмасын тексеру және бағалау

Тест, сұрақ-жауап. Бағалау төрт түсті топтық белгілер арқылы жүргізіледі, бағалау парағы электрондық тақтада көрсетіледі.

Топтарға бөлу (мағыналық символика)

  • Көк — аспан, ту белгісі
  • Сары — күн шуағы
  • Қызыл — энергия
  • Жасыл — табиғат

Білімді тексеру: тест тапсырмалары

Төмендегі тест сұрақтары үй тапсырмасын тексеруге арналған. Екі нұсқа бойынша орындалады.

I нұсқа

  1. 1. Батыс Қазақстанның экономикалық ауданына кіретін облыстар:
    • а) Батыс Қазақстан облысы, Павлодар, Қостанай
    • ә) Маңғыстау, Ақтөбе, Атырау
    • б) Қызылорда, Жамбыл, Ақтөбе
  2. 2. Хром және никель өндіретін облыс:
    • а) Батыс Қазақстан
    • ә) Ақтөбе
    • б) Маңғыстау
  3. 3. Батыс Қазақстанның табиғат ресурстары:
    • а) фосфорит, полиметалдар
    • ә) темір, марганец
    • б) мұнай, газ ресурстары
  4. 4. Батыс Қазақстан халқының орташа тығыздығы:
    • а) 6 адам/км²
    • ә) 3 адам/км²
    • б) 3,6 адам/км²
  5. 5. Батыс экономикалық аудандағы қосымша саланы атаңдар:
    • а) көмір
    • ә) мұнай-газ химиясы
    • б) машина жасау
  6. 6. Батыс Қазақстан экономикалық ауданы халқының саны:
    • а) 2179 мың адам
    • ә) 1339 мың адам
    • б) 1425 мың адам
  7. 7. Батыс экономикалық аудандағы қосымша саланы атаңыз:
    • а) мұнай-газ химиясы
    • ә) машина жасау
    • б) тоқыма

II нұсқа

  1. 1. Батыс Қазақстанның экономикалық ауданына кіретін облыстар:
    • а) Атырау, Ақтөбе, Маңғыстау
    • ә) Алматы, Ақтөбе, Қызылорда
    • б) Ақмола, Атырау, Қостанай
  2. 2. Батыс Қазақстанмен шектеспейтін аймақ:
    • а) Шығыс
    • ә) Солтүстік
    • б) Оңтүстік
  3. 3. Батыс Қазақстандағы халқы көп облыс:
    • а) Ақтөбе
    • ә) Атырау
    • б) Маңғыстау
  4. 4. Ферроқорытпа зауыты қай қалада орналасқан?
    • а) Ақтөбе
    • ә) Атырау
    • б) Жаңаөзен
  5. 5. Мия зауыты жергілікті шикізат негізінде қай жерде жұмыс істейді?
    • а) Ақтау
    • ә) Орал
    • б) Ақтөбе
  6. 6. Батыс Қазақстан экономикалық ауданының жер көлемі:
    • а) 736 мың км²
    • ә) 283 мың км²
    • б) 428 мың км²
  7. 7. Қаражамбас және Қаламқас кен орындары орналасқан жер:
    • а) Маңғыстау түбегі
    • ә) Бозащы түбегі
    • б) Батыс Қазақстанның шығысы

Жаңа тақырыпты ашу: ой қозғау және ізденушілік

Ой қозғау

«Солтүстік Қазақстанның экономикалық ауданы» тақырыбы бойынша слайд көрсетіледі. Оқушылар сұрақтар қою арқылы тақырыптың мазмұнын өздері анықтайды.

Ізденушілік: мәтінмен өзіндік жұмыс (топтық)

Электрондық оқулық арқылы мәлімет тыңдалады. Дәптермен, кескін картамен жұмыс ұйымдастырылады.

I топ

Солтүстік Қазақстан ауданының ЭГЖ қандай?

II топ

Ауданның әкімшілік-аумақтық құрамы қандай?

III топ

Табиғат жағдайлары мен табиғат ресурстарына баға беріңдер.

IV топ

Еңбек ресурстары мен халық ерекшеліктері.

«Көп ізденсең, көп білерсің»: облыс орталықтарына қысқаша сипаттама

Әр топ экономикалық ауданға кіретін облыс орталықтарына қысқаша сипаттама береді: географиялық орны, мамандануы, көлік-логистикалық рөлі және әлеуметтік инфрақұрылымы.

SWOT: шығармашылық талдау

Оқушылар аймақтың қазіргі жағдайын жан-жақты бағалау үшін SWOT құрылымымен жұмыс орындайды.

I. Қазіргі экономикаға сипаттама

Негізгі салалар, мамандану, агроөнеркәсіп пен өнеркәсіптің үлесі, көлік байланыстары.

II. Экономикалық және экологиялық проблемалар

Табиғи ресурстарды пайдалану салдарлары, өндірістік жүктеме, қоршаған ортаға ықпал.

III. Экологиялық проблемаларды шешу жолдары

Қалдықтарды азайту, ресурстарды үнемдеу, «жасыл» технологиялар, бақылау және ағарту шаралары.

IV. Даму болашағы

Экономиканы әртараптандыру, инновация, инфрақұрылымды жетілдіру, адами капиталды дамыту.

Бағалау

Бағалау парағы арқылы жүргізіледі. Нәтижелер электрондық тақтада белгіленеді.

Үй тапсырмасы

§26. 2–4-тапсырмалар.

Автор туралы мәлімет

Солтүстік Қазақстан облысы, Шал ақын ауданы, Ғалым Малдыбаев атындағы Жаңажол орта мектебінің география пәні мұғалімі — Шекенова Күләй Сайлауқызы.