Табиғатта адамның рөлі өте кішкентай
Табиғат — ғажап әлем
Адамның табиғатсыз күні жоқ, ал табиғаттың оны айтар тілі жоқ. Бізді қоршаған орта — жан-жануарлар мен өсімдіктер, Жер мен Ай, Күн мен алыстағы жұлдыздар — осының бәрі табиғат деген ауқымды ұғымды білдіреді. Адам — табиғаттың ажырамас бөлігі.
Құрамдас әлем
Өсімдіктер, жануарлар, аспан денелері — табиғаттың тұтас жүйесі.
Адамның орны
Адам табиғаттан тыс өмір сүре алмайды, оның бір бөлшегі.
Ортақ жауапкершілік
Табиғатты аялау — үлкен-кішіге ортақ міндет.
«Жер — Ана» ұғымының мәні
Сондықтан халқымызда «Жер — Ана» деген егіз ұғым қалыптасқан. Жерді өз анасындай, анасын Күндей қастерлеу — ата қостаған салтымыз. «Жер шоқтығы — Көкшетау», «Жер жаннаты — Жетісу» деп, бабаларымыз туған жерге, табиғатқа деген ыстық махаббатын білдірген.
Сол себепті орман-тоғайды сақтап, қоршаған ортаның, өзен мен көлдердің ластанбауына ерекше мән берген. Табиғат — барлық тіршілік атаулының құтты қоныс-мекені, алтын ұя-бесігі, бар байлықтың ырысы мен қазынасы.
Негізгі ой
Табиғатты «Ана» деп құрметтеу — тек сөз емес: оның танымдық, тағылымдық және тәрбиелік мәні терең.
Адам әрекеті және табиғатқа әсері
Табиғат көркемдігін ақ қағаз бетіне түсірген ақындар оның құдіретін терең таныған. Сол өлең жолдары бізге — болашақ ұрпаққа — аманат болып жетті. Өйткені әрбір басқан қадамымыз, әрбір істеген ісіміз табиғатпен байланысты: оның біздің өмірімізде ерекше орын алуы сөзсіз.
Дегенмен адамзаттың кейбір әрекеті табиғатқа кері әсер етуде. Бұл әсер тек қоршаған ортаға ғана емес, өз денсаулығымызға да зиянын тигізеді. Табиғатты қорғау, табиғатты аялау — әр адамның міндеті. Үлкен-кіші оны таза ұстап, құрмет тұтуы қажет.
Тәуелділік
Адам табиғатсыз өмір сүре алмайды: су, ауа, топырақ — тіршіліктің негізі.
Зиянның салдары
Ластану мен ұқыпсыздық табиғи тепе-теңдікті бұзып, адам денсаулығына да әсер етеді.
Міндет
Табиғатты таза сақтау — күнделікті әдетке айналуға тиіс ортақ жауапкершілік.
Қорытынды үндеу
Табиғаттың кең әлемінде адамның рөлі өте кішкентай: адам — ұлан-ғайыр табиғаттағы бір түйір құм секілді. Алайда табиғаттың тағдыры сол «құмның» қолында, өйткені адамның мүмкіндігі де, ықпалы да орасан.
Достарым, табиғатты қорғауға шақырамын
Біз табиғатқа зиян келтірмесек, ол өз заңымен жаңарып, тіршілікті сақтай береді. Ал табиғат жойылса — адамзаттың да болашағы жоқ. Сондықтан табиғатты бүгіннен бастап қорғайық.