Қазақша рефераттар

Халқымыздың ғұлама ойшылы ұлы Абай өмірі мен шығармаларына терең бойлату

Поэзия кеші: «Абай – өлең патшасы»

Бұл әдеби-танымдық кеш қазақ тілі апталығы аясында өткізіліп, ұлы ғұлама ойшыл, ақын Абай Құнанбайұлының өмірі мен шығармашылығына арналады.

Мақсаты

  1. Халқымыздың ұлы ойшылы Абайдың өмірі мен шығармаларын тереңірек таныту.
  2. Абай мұрасы арқылы жас ұрпақты адамгершілікке, туған жер мен табиғатты қадірлеуге тәрбиелеу.

Көрнекіліктер

  • Абайдың портреті
  • Эпиграф жазылған плакаттар

Дизайн ұсынысы: плакаттарда Абайдың нақылдары мен өлең жолдарын қысқа әрі анық беріп, көзге бірден түсетіндей орналастыру.

Жүргізушілер сөзі

1-жүргізуші (Чепига Тимур)

Ассалаумағалейкум, құрметті поэзия кешінің қонақтары!

Бүгінгі әдеби кешіміз ұлы ғұлама ойшыл Абай Құнанбайұлының өмірі мен өлеңдеріне арналады.

2-жүргізуші (Майлова Афина)

Сәлеметсіздер ме, құрметті ұстаздар мен оқушылар!

Абай Құнанбайұлы — қазақ әдебиеті мен поэзиясындағы шоқтығы биік, дара да дана тұлға. Ол қазақ поэзиясының өсіп-өркендеп, жаңа сапаға көтерілуіне орасан еңбек сіңірді. Ақын жас ұрпаққа терең ойға толы, алуан түрлі өлең үлгілерін мирас етіп қалдырды.

Абай мұрасы — адамгершіліктің, имандылықтың, биік парасаттың асыл қазынасы. Осыған орай «Абай – өлең патшасы» атты поэзия кешімізді бастауға рұқсат етіңіздер.

Эпиграф

Өлең — сөздің патшасы, сөз сарасы,
Қиыннан қиыстырар ер данасы.
Тілге жеңіл, жүрекке жылы тиіп,
Теп-тегіс жұмыр келсін айналасы.

Бөтен сөзбен былғанса сөз арасы —
Ол ақынның білімсіз бишарасы.
Айтушы мен тыңдаушы көбі — надан,
Бұл жұрттың сөз танымас бір парасы.

Өлеңге әркімнің-ақ бар таласы,
Сонда да солардың бар таңдамасы.
Іші алтын, сырты күміс сөз жақсысын
Қазақтың келістірер қай баласы?

Осы өлең жолдары арқылы Абай сөз өнерінің жауапкершілігін, білім мен талғамның маңызын айқын көрсетеді. Ол ел-жұрттың жарқын болашағы үшін білімді, еңбекқор, ақылды ұрпақ қалыптастыруға бар ғұмырын арнаған ақындардың бірі.

Көрініс: Абайдың дүниеге келуі

Сахнада Абайдың дүниеге келу сәті бейнеленеді. Бір топ оқушы оқиғаны көрініс түрінде көрсетеді.

1-оқушы

Қазақ жерінің шығысындағы құтты қоныс — Семей өңірі. Сол өңірдің төрінде әйгілі Шыңғыс тауы жатыр. Осы аймақта 1845 жылдың тамызында бір нәресте дүниеге келді. Ел молдасы азан айтып, баланың құлағына үш рет есімін айтып, ат қойды. Нәрестеге қазақша Ыбырайым емес, арабшасына жақын түрде Ибраһим деп ат берілді.

2-оқушы

Құрметті ақсақалдар мен бәйбішелер бала туған үлкен ақ үйге кіріп: «Бауы берік болсын! Ата-анасындай атақты, абыройлы болсын!» — деп ақ тілектерін арнады. Болашақ ақынның балалық шағы қос ананың — әжесі мен анасының — тәрбиесінде өтті. Немересінің Ибраһим деген атына тілі келмей, «ойлы болсын, аңдағыш болсын, абайлағыш болсын» деген тілекпен Абай атап кеткен — аяулы Зере әжесі еді.

3-оқушы

Зере әже мен Ұлжан ана — өзара өте тату, байсалды, мейірбан, әділ жандар. Олар Абайды бауырмал, қайырымды, әділ болып өсуге баулыды.

Негізгі ой

Абайдың қалыптасуына отбасының тәрбиесі, сөзге құрмет, әділет пен мейірімге негізделген орта айрықша ықпал етті. Бұл кештің рухани өзегі де — сол құндылықтарды бүгінгі ұрпақ санасына сіңіру.