Жел бағытын, жылдамдығын өлшейтін құрал

І. Тайғақтас

География мен гидросфера тақырыбына арналған кіріспе бөлім. Негізгі мақсат — білімді шапшаң әрі дәл қолдану.

Бөлімге өту сұрақтары

  • 1) Жер шарында судың қай түрі көбірек? Тұзды су — 96,5%
  • 2) Барлық тіршілік судың қай түрін пайдаланады? Тұщы су — 2,5%
  • 3) Гидросфера дегеніміз не? Жердің су қабығы

Ұяшық тапсырмалары (4 таңдау)

1) География ұғымын енгізген кім?

Жауап: Эратосфен

2) Жердің радиусы қанша км?

Жауап: 6371 км

3) Экватордың ұзындығы қанша?

Жауап: 40 000 км

4) Жер өз осін қанша сағатта толық айналып өтеді?

Жауап: 24 сағат

ІІ. Зырылдақ

Карта, масштаб және географиялық тор ұғымдарын бекітуге арналған бөлім.

Бөлімге өту сұрақтары

  • 1) Кішірейтілген шартты белгілер арқылы жер бетін кең көлемде бейнелеу қалай аталады? Географиялық карта
  • 2) Территорияны планға немесе картаға бейнелеуде қанша есе кішірейтілгенін көрсететін бөлшек сан қалай аталады? Масштаб
  • 3) Кез келген картаны жасау үшін қандай тор құру қажет? Градус торы

Ұяшық тапсырмалары (4 таңдау)

1) Ауыспалы жел қалай аталады?

Жауап: Муссон

2) Ең күшті жел қалай аталады?

Жауап: Дауыл

3) Тәулігіне бағытын екі рет ауыстыратын жел қалай аталады?

Жауап: Бриз

4) Желсіз, тымық ауа райы қалай аталады?

Жауап: Штиль

ІІІ. Мерген

Жанкүйерлермен ойын. Қатысушылар нысананы көздеп «атады»: сұраққа жауап беріп, жинаған ұпайын өз тобына қосады. Әр ойыншыға 3 мүмкіндік беріледі.

Сұрақтар

  • 1) Масштаб қандай түрлерге бөлінеді? Жауап: 3 түрге: сандық, атаулық, сызықтық.
  • 2) Масштабына қарай карталар нешеге бөлінеді? Жауап: 3-ке: ірі, орта, ұсақ.
  • 3) Атмосфера неше қабатқа бөлінеді? Жауап: 3-ке: тропосфера, стратосфера, атмосфераның жоғарғы қабаты.

ІV. Қиын қия

Табиғат қабықтары, табиғат зоналары және ресурстар туралы сұрақтар. Мұнда дәлдік пен логика маңызды.

Бөлімге өту сұрақтары

  • 1) Барлық қабаттарды біріктіретін Жер қабығы қалай аталады? Биосфера
  • 2) Құнарлы топырағымен ерекшеленетін табиғат зонасы қалай аталады? Тропиктік орман
  • 3) Қалпына келмейтін табиғат ресурстарына не жатады? Минералдар

Ұяшық тапсырмалары (4 таңдау)

1) Жеңіл, үйіліп жатқан жүнге немесе мақтаға ұқсайтын бұлттар қалай аталады?

Жауап: Будақ бұлттар

2) Өте биікте, малдың ішкі шарбы майына ұқсайтын бұлттар қалай аталады?

Жауап: Шарбы бұлттар

3) Қара түсті, жазда жиі кездесетін, көбіне жаңбырлы бұлттар қалай аталады?

Жауап: Будақ бұлттар

4) Аласа, сұрғылт, көбіне күзде болатын бұлттар қалай аталады?

Жауап: Қабат бұлттар

V. Аспалы жол

Литосфера, платформалар және метеорологиялық құралдар бойынша қорытынды бөлім.

Бөлімге өту сұрақтары

  • 1) Жер шарының сыртқы қатты тас қабаты қалай аталады? Литосфера
  • 2) Жер қыртысының ежелгі, тұрақты бөлігін қалай атайды? Платформа
  • 3) Литосфералық тақталар жылына қанша см-ге қозғалады? 2–5 см

Ұяшық тапсырмалары (4 таңдау)

1) Ауа қысымын өлшейтін құрал

Жауап: Барометр

2) Желдің бағыты мен жылдамдығын өлшейтін құрал

Жауап: Флюгер

3) Ауа температурасын өлшейтін құрал

Жауап: Термометр

4) Жауын-шашын мөлшерін өлшейтін құрал

Жауап: Жауын-шашын өлшеуіш

Өткізу тәртібі (қысқаша)

  • Оқушылар 3 топқа бөлінеді және өз топтарын таныстырады.
  • Әр бөлімге өту үшін топ басшысы сұраққа жауап береді (дұрыс болса — 5 ұпай).
  • Одан кейін топ ұяшық таңдап, тапсырманы орындайды (дұрыс болса — 10 ұпай).
  • Бөлімдер топтар арасында кезекпен орындалады; «Мерген» бөлімінде жанкүйерлер ұпай жинап, тобына қосады.

Ескерту

Бұл материалды сабақта немесе сыныптан тыс шарада қолдануға болады. Сұрақтар мен ұпай санын сынып деңгейіне қарай бейімдеуге рұқсат.