Оқушыларға мақсатқа ұмтылушылық, мұратқа жету туралы түсінік беру
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Бұл материал 6-сыныпқа арналған ашық сабақтың жоспары. Тақырып өзегінде — ізденіс, мақсатқа ұмтылу және сүйіспеншілікпен әрекет ету мәдениеті.
Тақырып
Ізденген жетер мұратқа
Құндылық
Сүйіспеншілік
Негізгі қасиеттер
- Ерік-жігер
- Еңбекқорлық
- Табандылық
Сабақ мақсаты
Оқушыларды өз бетінше танып-білуге, құштарлық пен талпынысқа, ізденіске және бар істі сүйіспеншілікпен атқаруға үйрету.
Сабақ міндеттері
- Мақсатқа ұмтылу және мұратқа жету туралы түсінік қалыптастыру.
- Ерік-жігерді дамытуға ықпал ету.
- Еңбекқорлық пен табандылыққа тәрбиелеу.
Ресурстар
Негізгі мәтін
Абайдың 19-қарасөзі
Аудио
Тыңдалым және түйін жасау
Презентация
Суреттер, мақал-мәтелдер
Бейнематериал
Ынта, жігер, талпыныс туралы ролик
Сабақтың құрылымы
Ұйымдастыру кезеңі (2 минут)
- Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу.
- Сабаққа жағымды күйге келу.
5Т ұстанымы
Тәртіп
Талап
Тазалық
Татулық
Тыныштық
Тыныштық сәті (3 минут)
- Көздеріңізді жұмып, өзіңізді табиғаттың ең көркем жерінде елестетіңіз.
- Көл жағасында жалаң аяқ жүрсіз деп ойлаңыз; салқын су аяғыңызды сипап тұрғандай сезініңіз.
- Күннің жылы шуағын, гүлдің, шөптің, балдың хош иісін сезініңіз.
- Құстардың әуезді үнін тыңдаңыз; тыныштықта өзіңізді және табиғатты тыңдаңыз.
- Алақандарыңызды күнге жайып, жылы сәулені сезініңіз.
- Көзіңізді жайлап ашып, өмір, денсаулық, қуаныш сыйлаған Ана Табиғатқа алғыс айтыңыз.
Топқа бөліну (1 минут)
Сөзжұмбақ шешу арқылы топ атаулары анықталады:
1-топ
Мейірім
2-топ
Қасиет
3-топ
Ізденіс
Үй тапсырмасын тексеру (6 минут)
1-топ
Шоқан Уәлиханов туралы
2-топ
М.В. Ломоносов туралы
3-топ
Екі ғалымның ұқсастығын анықтау
Талқылау сұрақтары
- Адам баласы неліктен үнемі талпыныс пен ізденісте болады?
- Ізденіс болмаса, не болады деп ойлайсыңдар?
- Мақсатқа ұмтылудың мәні неде?
- Адамды табысқа жетелейтін қандай қасиеттер?
Дәйексөз (1 минут)
Жаман әдеттен құтылуға да, жақсы әдет табуға да шара бар. Ол — табандылық пен қажырлылық. Қажет қасиеттің бірі — өзіне-өзі сенімділік.
Қосымша ой: «Ұлы нәрсе іздемеңдер, алайда кішкентай істі ұлы сүйіспеншілікпен атқарыңдар».
Талқылау
«Ұлы нәрсе» дегенді қалай түсінесіңдер?
Талқылау
Сүйіспеншілік дегеніміз не?
Мұғалімнің сыйы: «Еңбек етпеген ішіп-жемейді» (серб ертегісі) (5 минут)
Ертегінің өзегі — еңбек пен жауапкершілік. Корольдің сұлу қызы жалқау болып өседі: еш іс істемейді, күндіз-түні сәнденумен ғана болады. Король: «Қызымды үш жылда кім жұмысқа үйретсе, соған күйеуге беремін», — деп жар салады.
Көп уақыт өтсе де құда түспейді. Бір күні нөкерлері сегіз өгіз жегіп жер жыртып жүрген жігітті кездестіреді. Жігіт корольге барып, қызды үш жылда еңбекке баулитынын айтады да, оны өз үйіне алып келеді.
Жігіт күнде жұмысқа кетеді. Кешке анасы ас әзірлейді. Ұлы: «Бүгін кім жұмыс істеді?» — деп сұрайды. Анасы: «Екеуіміз», — дейді. Сонда жігіт: «Ендеше, еңбек еткен ғана ішіп-жейді», — дейді. Корольдің қызы еңбек етпегендіктен аш қалады.
Үшінші күні қыз өзі сұранып жұмыс істейді: отын жарады. Сол кеште: «Бүгін үшеуіміз де еңбек еттік», — деп, үшеуі де ас ішеді. Осылайша қыз біртіндеп еңбекке үйренеді. Үш жылдан соң король келіп, қызының өзгергенін көреді. Қыз: «Бізде тәртіп біреу: еңбек етпеген — ішіп-жемейді», — дейді.
Түйін
Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей.
Сұхбат сұрақтары
- Өсиет әңгіменің мәні неде?
- Корольдің қызы бір ауыз сөздің маңызын түсіне алды ма?
- Тамақ ішу үшін ол қандай әрекет жасады?
- Ол өзіне мақсат қоя алды ма және соған ұмтылды ма?
- Қандай мақал-мәтелдермен қорытындылауға болады?
Бейнематериал және талдау (3 минут)
Бейнероликте екі азаматтың да дене мүмкіндігі шектеулі болса да, ізденіс пен талпыныс арқылы өздерінің жан-жақты қабілетін көрсеткені талданады. Негізгі ой — адамның жетістігі жағдайға емес, таңдауға және қажырлы әрекетке байланысты.
Сахналау: шығармашылық жұмыс (топтық) (5 минут)
Оқушылар Қ. Толыбаевтың «Құштарлық» әңгімесін рөлге бөліп сахналайды.
Рөлдер
Автор
Рөлдер
Әбунасыр ғұлама
Рөлдер
Мүтәліп бала
Түйіндеме
- Әрекет етуге және оны жоспарлай білуге үйретеді.
- Мақсат қоюға және мақсатқа жетуге ұмтылдырады.
- Жауапкершілік алуға бейімдейді, белсенділікті арттырады.
- Болашаққа сенімді қалыптастырып, мүмкіндікті шыңдайды.
Аудио тыңдау: Абайдың 19-қарасөзі (2 минут)
Аудионы тыңдай отырып, негізгі ойларды іріктеп, қысқа түйіндеме жазу тапсырылады.
Адам ата-анадан туғанда есті болмайды: естіп, көріп, ұстап, татып ескерсе, дүниедегі жақсы мен жаманды таниды. Білгені мен көргені көп адам білімді болады. Естілердің сөзін ескерген кісі өзі де есті болады.
Түйінді ойлар және маңызы
| Түйінді ой | Маңыздылығы |
|---|---|
| Адам өмірге есті болып келмейді; естіп-көріп, оны ойға тоқу керек. | Еңбектену мен табандылыққа жетелейді. |
| Білгені мен көргені көп, оны саралай алған адам — білімді. | Талаптану мен қызығушылықты арттырады. |
| Ақылды сөзді зейінмен тыңдап, ұғып, өмірде қолдану қажет. | Зейін, жауапкершілік, өзін-өзі дамыту дағдысын қалыптастырады. |
Ойын: сөз құрау (3 минут)
«ІЗДЕНГЕН ЖЕТЕР МҰРАТҚА» тіркесіндегі әр әріпке мағыналық ұғым беру арқылы сөздік-идеялық карта құрылады.
І — ізденіс, із кесу, іс-әрекет жасау
З — зиялы орта, байланыс, зейінмен тыңдау
Д — дүниені танып-білу, зерттеу
Е — еңбектену
Н — намыс, ішкі жігер
Г — гүлдей жайнап жүру, үміт
Е — еріншектенбеу
Н — надандық жолына бармау
Ж — жұмысқа құлшыныс
Е — ерте тұру
Т — тәртіп, уақытты ұтымды қолдану
Е — елге пайда тигізу
Р — риясыз еңбек ету
М — мақсат қою, мүмкіндікті шыңдау
Ұ — ұзақ ұмтылыс
Р — ренжітпеу, әдеп
А — ақылды қабылдай білу, сынға төзім
Т — талаптану, табандылық, терең ой
Қ — қызығушылықты ояту
А — арманның орындалуына сену
Суретпен жұмыс: мақал-мәтелдер (2 минут)
Презентациядағы суреттерге қарап, оқушылар тақырыпқа сай мақал-мәтелдер тауып айтады. Мақсат — ойды қысқа әрі дәл жеткізу, мәнін түсіндіру.
Топпен ән айту (1 минут)
«Жас дәуірдің түлегіміз»
Сөзі: Е. Өтетілеуов · Әні: И. Нүсіпбаев
Өзіміз туған, көбелек қуған
Өлкеде өсіп толамыз.
Жалықпай оқып, көңілге тоқып —
Білімді адам боламыз.
Қайырмасы:
Жадырап күндей, жайнаған гүлдей — (2 рет)
Бақытты біздер баламыз!
Аялар бізді қамқоршы ізгі,
Сүйікті Отан — анамыз.
Үй тапсырмасы
8-сабақ: «Әсемдікке ұмтылайық!» — дәптермен жұмыс, мәтінді жаттау және тапсырмаларды орындау.
Қорытынды рефлексия
Әр оқушы стикерге бүгінгі сабақтан алған ойын жазады да, «Адамгершілік ағашына» жапсырады. Бұл тәсіл — өзіндік бағалау мен ортақ құндылықты бекітуге көмектеседі.
Соңғы тыныштық сәті (2 минут)
Тыныштық — жүректің әні,
Тыныштық — көңілдің сәні.
Тыныштық — бақыттың таңы,
Тыныштық — өмірдің мәні.
Тыныштық — ашуды жеңер,
Тыныштық — ол нағыз шебер.
«Тыныштық!» — ұраның болса,
Рухани байлығың артып,
Арманың сені іздеп келер,
Адамзат риза боп өтер,
Шаңырақ шаттыққа жетер.
Автор туралы мәлімет
Өңір
Қарағанды облысы, Бұқаржырау ауданы, Үштөбе ауылы
Мектеп және пән
Үштөбе жалпы орта білім беретін тірек мектебі · «Өзін-өзі тану» пәні
Мұғалім: Жунусова Куралай Мухамедьяровна