Қазақша рефераттар

Тұтас сөзді, мәтінді оқуға төселдіру

Сауат ашу (1-сынып): «Ә ә» дыбысы мен әрпі

Бұл сабақ жоспары оқушыларға «Ә ә» дыбысы мен әрпін таныстырып, сөз ішінде дұрыс естіп-ажыратуға, оқуға және дыбыстық талдау жасауға үйретуге бағытталған.

Жаңа білімді игеру Сұрақ–жауап Көрнекілік Сын тұрғысынан оқыту

Сабақтың мақсаты

Білімділік

  • Оқушыларға «Ә ә» дыбысы мен әріп таңбасын меңгерту.
  • «Ә» дыбысын сөз ішінде табу, дұрыс оқу дағдысын қалыптастыру.
  • Сөздерге дыбыстық талдау жасауға үйрету.
  • Тұтас сөзді және қысқа мәтінді оқуға төселдіру.

Дамытушылық

  • Ойлау қабілетін, зейінін және есте сақтауын дамыту.
  • Тіл байлығын арттыру, сөздік қорын толықтыру.

Тәрбиелік

  • Үлкенді сыйлауға, өзгенің еңбегін бағалауға тәрбиелеу.
  • Сауаттылыққа, көркем жазуға және әсемдікке баулу.

Құрал-жабдықтар мен көрнекіліктер

Көрнекіліктер

  • Көкөністер мен жемістер
  • Заттық суреттер
  • «Ә» әрпінің баспа және жазба түрлері
  • Себет

Қажетті құралдар

  • Интербелсенді тақта
  • Тақта, бор

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Сыныптың сабаққа дайындығын тексеру, оқу құралдарын түгендеу.

II. Психологиялық дайындық

Мұғалімнің сөзі: «Сәлеметсіңдер ме, балалар! Бүгінгі сауат ашу сабағымыз ерекше өтеді. Себебі бүгін бізге қонаққа ата-аналарымыз бен ұстаздар келіп отыр. Қонақтармен амандасып алайық».

Өлең жолдары:

Қайырлы таң, досым! Қайырлы күн болсын. Жеті күннің әр кезі Сәттілікке толсын. Біздің алар бағамыз, Кілең бестік болсын!

III. Жаңа сабақ: «Ә» дыбысы

Жұмбақ

Ертегі айтып береді, Сені жақсы көреді. Мейірімді бұл кісі, Қандай ғажап күлкісі.

Жауабы: әже.

«Әже» сөзінің басында қандай дыбыс естіледі?

Ә — жіңішке дауысты дыбыс.

Оқушылар «Ә» дыбысының әріп таңбасымен танысады (баспа және жазба түрі).

Сұрақ

«Ә» дыбысынан басталатын қандай сөздерді білесіңдер?

Ойын: «Кім шапшаң?»

Мұғалім сөздерді оқиды. Оқушылар сөз ішінде «Ә» дыбысын естіген сәтте алақанын шапалақтайды:

Әділет адам дәрі доп әтеш ине сәби Дина әже сәбіз дәрігер

Өлең оқу

Әжем бесік тербетіп, Әлди әнін салады. Әй-әй, сәби ер жетіп, Әже еңбегі жанады.

Өлең кім туралы? Әже туралы.

Әңгімелеу

Әже — отбасының қадірлі мүшесі, ақылшы, тәрбие беруші. Үлкеннің ақылын тыңдау — ізеттіліктің белгісі.

Тақырыпқа сай мақал-мәтелдер айтуға болады (үлкенді құрметтеу, еңбек, тәрбие туралы).

IV. Сергіту сәті

Тақтада «Ә» дыбысы бар сөздер көрсетіледі, оқушылар хормен оқиды:

әже әсем сәнді ән әнші әке әдемі дәмді сән әтеш

V. Оқулықпен жұмыс

  • Мәтінді мұғалім оқып береді.
  • 2–3 оқушы мәнерлеп оқиды.
  • Мәтін бойынша сұрақ–жауап жүргізіледі.

Сұрақтар

  1. 1.Әкенің анасы кім? (әже)
  2. 2.Шешенің анасын қалай атаймыз? (нағашы әже)
  3. 3.Қандай әжені «елдің анасы» деп айтады? (ақылды, дана)

VI. Тізбектеп оқу

Оқушылар мәтінді кезекпен (тізбектеп) оқиды, дұрыс дыбыстауға және «Ә» дыбысын анық айтуға мән беріледі.

VII. Сергіту сәті

Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары орындалады (көзге, қолға, денеге арналған).

VIII. Дәптермен жұмыс: «Ә» әрпін жазу

Сергіп алдық, енді «Ә» дыбысының таңбалануымен танысайық. Дыбыстың таңбасын әріп дейміз.

Әріптің баспа және жазба түрі болады. Мектепалды даярлық тобында баспа түрімен танысқанбыз, енді жазба түрін үйренеміз.

Жазу алгоритмі

  • Мұғалім тақтада жазба «Ә» әрпін көрсетеді.
  • Оқушылар ауада жазып жаттығады.
  • Дәптерге кіші әріпті жазып машықтанады.

IX. Ойын: «Адасқан сандар»

Әріптер мен сандар берілген. Сандардың дұрыс ретіне қарай әріптерден сөз құрастырылады.

Тапсырма 1

т
е
к
і
2
1
4
3

Тапсырма 2

к
е
с
і
4
1
2
3

Тапсырма 3

г
і
ш
і
л
3
1
5
4
2

Тапсырма 4

к
л
т
і
1
3
4
2

Ескерту: Бұл бөлім бастапқы мәтінде шешімсіз берілген. Мұғалім сынып деңгейіне қарай сөздердің дұрыс нұсқасын бірге анықтатады.

X. Сабақты қорытындылау

  • «Ә» дыбысының жіңішке дауысты дыбыс екенін қайталау.
  • «Ә» дыбысы бар сөздерді атау және дыбыстық талдау жасау.
  • Жазба «ә» әрпін дәптерде дұрыс жазу ережесін бекіту.

XI. Бағалау және мадақтау

Оқушылардың оқу, жауап беру және жазу жұмыстары бағаланады. Белсенді қатысқан оқушылар мадақталады.