Қаңқада сүйектердің байланысуы Буындардың құрылысы
Сабақтың тақырыбы
Сүйектер, бұлшық ет және сіңірлер — тірек-қимыл жүйесінің құрамдас бөліктері. Олардың маңызы. Қаңқада сүйектердің байланысуы. Буындардың құрылысы.
Мақсаты
Тірек-қимыл жүйесінің құрылысын, қаңқада әрбір сүйектің басқа сүйекпен ерекше байланысуын және буындардың құрылысын түсіндіру.
Пән аралық байланыс
Жануартану.
Сабақтың сипаттамасы
- Сабақтың түрі
- Дәстүрлі сабақ
- Сабақ типі
- Аралас сабақ
- Әдісі
- Сұрақ-жауап, баяндау, тірек-сызба
Міндеттері
Білімділік
Тірек-қимыл жүйесінің құрылысы мен қызметтері туралы жаңа анатомиялық-физиологиялық түсініктерді қалыптастыру; қаңқаның құрылысы мен қызметтері туралы білімді жүйелеу.
Дамытушылық
Адамның тік жүруі мен еңбек әрекетіне байланысты қаңқада қалыптасқан ерекшеліктерді анықтауға үйрету.
Тәрбиелік
Салауатты өмір салтына баулу; санитарлық-гигиеналық дағдыларды қалыптастыру.
Сабақтың барысы
- 1 Ұйымдастыру кезеңі.
- 2 Үй тапсырмасын тексеру кезеңі.
- 3 Білімді тексеру кезеңі.
- 4 Мақсат қою кезеңі.
- 5 Материалды түсіндіру кезеңі.
- 6 Жаңа сабақты түсінгенін тексеру кезеңі.
- 7 Бекіту кезеңі.
- 8 Үйге тапсырма беру кезеңі.
Жоспары
- Тірек-қимыл жүйесінің маңызы қандай?
- Адам қаңқасы қандай бөлімдерден тұрады?
- Сүйектердің байланысу түрлері және буындардың құрылысы: орналасуы мен қызметі қандай?
Жаңа материалды оқыту
Қимыл-қозғалыс — бұл өмір. Шынында да, адам табиғатынан қозғалысқа бейімделген: біз жүреміз, жүгіреміз, секіреміз, жүземіз, еңкейеміз, тік жүреміз және күн сайын сан алуан әрекет жасаймыз. Мұның бәрін сүйек-бұлшықет жүйесі, яғни тірек-қимыл жүйесі қамтамасыз етеді.
Жалпы заңдылық
Барлық тірі ағзаларға тән қасиет — қимыл-қозғалыс. Ол ағзаның өсіп-дамуына ықпал етеді.
Денсаулық үшін маңызы
Қимыл-қозғалыстың адам денсаулығын сақтаудағы рөлі зор; онсыз еңбек ету мүмкін емес.
Қозғалыстың механизмі
Дене қозғалысы сүйектерге бекіген бұлшықеттердің жиырылып-босаңсуына байланысты жүзеге асады.
Тірек-қимыл жүйесінің қызметтері
- Тіректік: денеге таяныш болады, дене пішінін сақтауға көмектеседі.
- Қозғалтқыш: қаңқа мен бұлшықет бірлесіп қимыл-қозғалысты қамтамасыз етеді.
- Қорғаныш: ішкі мүшелерді сыртқы әсерлерден қорғайды.
Адамның тік жүруімен байланысты ерекшеліктер
Қаңқа мен бұлшықет адамның тірек құрылымын және қимыл мүшелерін құрайды. Осы жүйенің арқасында адам тік жүріп, түрлі еңбек әрекеттерімен айналыса алады. Эволюциялық тұрғыдан иық белдеуінің жүруге тікелей қатыспауы қолдың еңбек құралына айналуына мүмкіндік берді. Бұл, өз кезегінде, дене еңбегінің түрлерінің дамуына және ой еңбегінің өрлеуіне ықпал етті.
Құрамдас бөліктер
Тірек-қимыл жүйесінің негізгі құрамдас бөліктері: сүйектер, бұлшық еттер және сіңірлер.