Тартымды имидж

Баяндама тақырыбы

«Педагог имиджі»

Қазіргі заманда педагогтің кәсіби іс-әрекетінің табысты болуы көбінесе оның имиджіне байланысты. Болашақта мектеп мұғалімі қандай болуы тиіс екенін түсіну үшін, бүгінгі күні орта білім беру ұйымдарында жас ұрпақты оқытып-тәрбиелеп жүрген мұғалім бейнесіне жаңаша көзқараспен қарау қажет.

Неге бұл тақырып өзекті?

Кей жағдайда педагогтердің біліктілігінің жеткіліксіздігі, шәкірттермен қарым-қатынастағы педагогикалық әдептің әлсіреуі, сондай-ақ кәсіби төзім мен сыпайылықтың әрдайым сақтала бермеуі байқалады. Сондықтан мұғалімге тән педагогикалық қарым-қатынас әрекетінің мәні мен мазмұнын ашып, ұстаздарға негізгі сапаларды жүйелі түрде қалыптастыру маңызды.

Имидж дегеніміз не?

«Имидж» сөзі ағылшын тілінен аударғанда «бейне», «кейіп» деген мағына береді. Ұстаздардың арасында айналасындағыларға өзі туралы жақсы әсер қалдыруды маңызды санамайтындар да кездеседі. Тіпті, кейбір педагогтер имидждің маңыздылығына сенбеуі мүмкін.

Мұғалім мамандығының ерекшелігі — ол әрдайым үлкен аудитория ішінде, көпшілік көз алдында. Сондықтан имидж — сіздің бойыңыздағы қабілет пен әлеуеттің жарқырап ашылуына, өзіңіз туралы оң пікір қалыптастыруға мүмкіндік беретін фактор.

Алғашқы әсер және кәсіби табыс

Америкалық психологтердің пікірінше, табыс феномені адамның имиджі мен оның мансабымен тікелей байланысты. Егер имидж жасанды болып, ішкі мазмұнмен қабыспаса, оның пайдасы шектеулі болады. Сондықтан кәсіби мамандығын жан-жақты меңгерген педагог қана жоғары бағаланып, әріптестері мен шәкірттерінің ықыласына бөленеді.

Маңызды дерек

Көп жағдайда адамдар бізбен танысқан алғашқы 5 секундта қалыптасқан сыртқы әсерге сүйеніп баға береді.

Қорытынды

Сол себепті педагог үшін өзін көрсете білу, ұнау және өзіне деген сенімді әсер қалдыру — кәсіби қарым-қатынастың маңызды бөлігі.

Тартымды имидж не береді?

Айналасындағы адамдардың ықыласын аудартудың тиімді құралы.
Кез келген жұмыста нәтижеге жетудің маңызды шарттарының бірі.

Егер оқушы мұғалімнің тұлғасына қызықпаса, пәнге деген қызығушылықтың да төмендеуі мүмкін. Себебі баланың өмірінің елеулі бөлігі мектепте өтеді: мұнда ол тек білім алып қана қоймай, тәрбиеленеді және тұлға ретінде қалыптасады. Балалық шақтан алған әсерлер мен тәжірибелер кейінгі өміріне ықпал етеді.

Имидждің көрінетін қыры: сыртқы бейне

Ақпараттың басым бөлігін адам көру арқылы қабылдайды. Сондықтан тартымды бейненің рөлі жоғары. Ол ұқыптылықтан, іскерлік стильден, мәнерден, әдептен және жылы жүзден құралады.

Ұстаз өзін қалай көреді және оқушылары оны қалай қабылдайды? Мектеп әкімшілігі мен оқушылардың құрметіне ие болып, жұмыстың нәтижелі болуы үшін не істеу керек? Бұл сұрақтардың өзегі — имидж.

Имидж құрылымы

Сыртқы бейне

Көрініс, ұқыптылық, жалпы жинақылық және өзін ұстау мәдениеті.

Қарым-қатынас құралдары

Вербалды және вербалды емес коммуникацияны дұрыс пайдалану.

Ішкі «Мен» сәйкестігі

Өзін-өзі қабылдау мен кәсіби рөлдің үйлесімі, ішкі сенім мен тұрақтылық.

Сыртқы имиджді құрайтын компоненттер

Мимика
Дауыс күші мен тембр
Киім (костюм) және ұқыптылық
Қимыл-қозғалыс
Өзін ұстау мәнері

Айналаңыздағы адамдардың санасында сіз туралы қалыптасатын бейне — кездесуден кейінгі сыртқы кейіп, өзін ұстау мәдениеті және сөйлесу мәнері арқылы беки түседі.

Үйлесімді әсер үшін қажет дағдылар

Мәнерлі сөйлеу
Көндіре білу, дәлелді сөйлей алу
Стиль мен киім түсінің психологиялық әсерін түсіну
Тұрған тұрысқа, мимикаға және жалпы мәнерге назар аудару
Шыдамдылық
Байқағыштық, көргіштік

Ұстаз мәртебесі және жеке жауапкершілік

Қазіргі қазақ қоғамында ұстаз мамандығының мәртебесі әлсіреп бара жатқаны байқалады, оны қайта көтеру қажет екеніне күмән жоқ. Әрине, мемлекет тарапынан қолдау маңызды. Алайда педагогтің имиджі мен ата-ана, оқушы көзқарасын тек экономикалық факторлармен ғана түсіндіру жеткіліксіз.

Бұл тұрғыда педагогтің өзі не істей алады? Ең ықпалды жауаптың бірі — ұстаздың мәртебесі мен беделі оның жеке имиджіне тікелей байланысты.

Имидждің негізгі элементтері

Қызметтік қарым-қатынас этикеті: корпоративтік ережелерді сақтау, кәсіби әдеп.
Визуалды белгілер: бой-бітім, дене қалпы, шаш үлгісінің үйлесімділігі.
Жеке стиль: киім, аяқ киім, аксессуарлардың орынды таңдалуы.
Тіл табыса білу: ауызша және жазбаша тілдесу, дауыс ерекшелігін дұрыс қолдану.

Педагог имиджінің тұтас моделі

Жеке және тұлғалық қасиеттер

Ішкі мәдениет, өзін-өзі ұстау, жауапкершілік, тұрақтылық.

Коммуникативтік қасиеттер

Тыңдай білу, түсіндіру, сендіру, тілдік және тілдік емес құралдарды үйлестіру.

Кәсіби әрекет және мінез-құлық

Әдістемелік сауат, тәртіп, әділдік, оқушыға бағдарланған ұстаным.

Өзгермейтін ұстаздық құндылықтар

Жаңа қоғам педагог имиджіне жаңа талаптар қояды. Дегенмен ғасырлар бойы өзгермейтін ұстазға тән қасиеттер бар:

Балаларды жақсы көру
Мейірімділік
Шынайылық
Тілдесе алу икемділігі