Көшпенділердің біріккен мемлекеті құрамынан бөлініп шығып, Қазақ елінің жеке шаңырақ көтеруіне Керей мен Жәнібек ханның қосқан тарихи рөлі айтарлықтай
Тәуелсіздік — тәтті сөз
Тәуелсіздік — кез келген ел үшін жаңа сатыға көтерілудің, қайта түлеудің, гүлденіп дамудың тың қадамы әрі елеулі тарихи кезең. Алтайдан Атырауға дейін созылған кең байтақ өлкемізді сан жылдар бойы отарлық құрсауда ұстаған кеңестік империя күйрегеннен кейін, қазақ елі еркіндікке қол жеткізді.
Алғашқы Конституциямыз қабылданып, республикалық мемлекеттілігіміз заңды түрде бекітілген сәттен бастап, дербестіктің игілігін тереңірек сезіне бастадық.
Тарихтың терең тамыры
Қазақ елі — әлемдегі тарихы терең, тамыры көне дәуірлерге кететін елдердің бірі. Бүгінгі күні ғылыми-технологиялық тұрғыдан танымал, дамыған кейбір мемлекеттердің өзі бізден кейін қалыптасқан.
Сақ пен Ғұн дәуірінен бастап, ежелгі Түрік қағанаты кезеңіндегі балбал тастарға қашалған деректерге сүйене қарасақ, ұлттық тарихымыздың сабақтастығы мен тереңдігі айқын көрінеді.
Қазақ хандығы және елдік идея
Көшпелі тайпалардың біріккен мемлекеті құрамынан бөлініп шығып, қазақ елінің жеке шаңырақ көтеруіне Керей мен Жәнібек хандардың қосқан тарихи рөлі ерекше. Олар ел басқарудың, тұрақты әрі бейбіт қоғам қалыптастырудың озық үлгілерін қалыптастырды.
Қоғамдық қатынасты реттеген құқықтық дәстүр
- «Жеті жарғы» — ортақ тәртіп пен әділдік өлшемі
- «Есім ханның ескі жолы» — дәстүрлі құқық жүйесінің өзегі
- «Қасым ханның қасқа жолы» — ел бірлігіне қызмет еткен қағидалар жиынтығы
Шешен билердің бір ауыз сөзіне тоқтау, Күлтөбенің басындағы күнделікті кеңесте айтылған ақсақалдар шешімін мойындау, сондай-ақ хан мен қараша халықтың тең құқылы болуы — жоғары өркениетке жеткен талай елдің өзінде сирек кездесетін, ойы озық қоғамға тән құбылыс еді.
Осылайша шындық сөзге және әділ іске жаппай мойынсынатын әлеуметтік жауапкершілік қалыптасып, ұлттың өзіне тән дала демократиясының құндылықтары өмірге енді.
Бірлік пен ортақ тіл — ұлт тұтастығының тірегі
Сайын даланы еркін жайлаған халықтың өзара жиі араласуы, құда-жекжат, нағашы-жиен секілді қарға тамырлы туыстық байланыстар арқылы біртұтас қазақ ұлты болып ұйысуына жол ашты. Соның нәтижесінде үш жүздің ынтымағы сақталып, диалектісі айқын бөлінбеген ортақ тіл, ортақ салт-дәстүр қалыптасты.
Салыстыру арқылы көрінетін ерекшелік
Кейбір көрші елдерде қатар тұрған екі қаланың тұрғындары өзара тілмашсыз түсінісе алмайтыны белгілі. Мәселен, Пекин мен Шанхайда тұратын ұлты бір қытайлардың сөйлеу тілінде айқын айырмашылық бар.
Сол сияқты Дағыстан өңіріндегі Қап тауының әр сайында қоныстанған туыстас жұрт арасында да бір қыстақтың тілін екіншісі түсінбей қалатын жағдайлар кездеседі; шағын аумақта бірнеше тіл қатар қолданылады.
Ал қазақтың үш жүзі мен сан ондаған ру-тайпасы ортақ дәстүрге бағынып, бір тілде сөйлей алды. Бұл — ел болып ұйысуға, жұмылған жұдырықтай бірлікке жұмыла алатын айрықша қабілетіміздің дәлелі.
Ана тілі — аманат
Сан ғасыр бойы ардақталған ана тіліміз алуан түрлі сынақтан өтсе де, нәрін жоғалтпай, бүгінге дейін саф алтындай сақталып жетті. Тәуелсіздікпен бірге ол да еңсесін тіктеп, ұлттық рухтың өзегіне айналды.
Тәуелсіздік — өткеннің өнегесін қадірлеу ғана емес, бүгіннің жауапкершілігін сезіну. Ол — тарихи жадыны жаңғыртып, бірлік пен тілдің қасиетін ұлықтай отырып, болашаққа нық қадам басудың мүмкіндігі.