Қазақша рефераттар

Әртүрлі пішіндерді пайдаланып оқушыларды топтарға бөлу

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Орны

Алматы қаласы, Әуезов ауданы — Алматы қазақ-түрік қыз балалар лицейі

Пән

География

Мұғалім

Гүлжамал Дүйсенбекова

Тақырып: Гидросфера. Дүниежүзілік мұхит және оның бөліктері

Бұл материал гидросфераның маңызын түсіндіріп, дүниежүзілік мұхиттың құрылымын (мұхиттар, теңіздер, шығанақтар, бұғаздар) жүйелі түрде қарастыруға бағытталған.

Сабақтың мақсаты

  • Жаңаша оқыту мен тәрбиелеу жағдайында жүйелі жұмыстың үлгісі мен әдістерін қалыптастыру.
  • Оқушылардың өзін-өзі дамытуға ұмтылысын, икемділігін және ақпараттық-интеллектуалдық қабілетін арттыру.
  • Өзіндік жұмыс ұйымдастыру, ойлау мәдениеті мен шығармашылық қабілетті дамыту.

Қызығушылықты ояту: сабаққа кіріспе

Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу.
  • Құрал-жабдықтарды тексеру.
  • Психологиялық ахуал қалыптастыру: бір-біріне жылы сөз айту.

Топқа бөлу

Әртүрлі пішіндерді пайдалану арқылы оқушыларды бірнеше топқа бөлу.

Пішін 1
Пішін 2
Пішін 3

Негізгі ойлар: «Су деген не?»

  • Су — түссіз, мөлдір, иіссіз әрі дәмсіз, үнемі ағып жататын зат.
  • Табиғатта су сұйық, қатты және газ күйінде кездеседі.
  • Температура өзгергенде су бір күйден екінші күйге ауысады.
  • Адам ағзасының шамамен 70%-ы судан тұрады; су — тіршілік көзі.

Жердегі су қоры: сан мен үлес

Жалпы көлем

Ғалымдардың бағалауынша, Жердегі судың жалпы мөлшері 1616 млрд км³.

Жер бетіндегі тұщы су үлесі шамамен 2,5%.

Мұхиттар мен теңіздер

96,5%

Жер бетіндегі судың негізгі бөлігі

Мұздықтар мен тұрақты қар

1,7%

Тұщы судың маңызды қоры

Өзендер, көлдер, батпақтар және атмосфера

0,06%

Күнделікті көзге көрінетін су қорының өте аз бөлігі

Судың қолданылуы

  • Өнеркәсіпте
  • Ауыл шаруашылығында
  • Күнделікті тұрмыста

Дүниежүзілік мұхит және оның бөліктері

Анықтама

Жер шарының үлкен бөлігін алып жатқан су айдыны дүниежүзілік мұхит деп аталады. Оның жалпы ауданы — 361 млн км².

4 мұхит

  • Тынық мұхиты — ең үлкен әрі ең терең.
  • Атлант мұхиты — көлемі бойынша екінші.
  • Үнді мұхиты — Оңтүстік жарты шардың едәуір бөлігін қамтиды.
  • Солтүстік Мұзды мұхит — ең кішісі.

Мұхит бөліктері

Теңіз — мұхиттан суының қасиеттері мен тіршілік дүниесі жағынан айырмашылығы бар бөлігі.

Шығанақ — мұхиттың немесе теңіздің құрлыққа сұғына еніп жатқан бөлігі.

Бұғаз — екі жағынан материктер немесе арал жағаларымен шектелген енсіз су айдыны.

Теңіздердің жіктелуі (мысалдар)

Ішкі теңіздер

  • Қара теңіз
  • Балтық теңізі
  • Жерорта теңізі

Сыртқы теңіздер

  • Кар теңізі
  • Баренц теңізі
  • Жапон теңізі
  • Охот теңізі
  • Норвег теңізі
  • Саргасс теңізі

Картамен жұмыс: координаталар арқылы нысандарды табу

Төмендегі координаталар бойынша картадан нысандарды анықтаңыз (шығанақ, түбек, бұғаз, теңіз).

Тапсырмалар тізімі

  • Шығанақ: 18° с.е.; 85° ш.б.
  • Шығанақ: 60° с.е.; 85° б.б.
  • Түбек: 65° с.е.; 142° ш.б.
  • Бұғаз: 45° с.е.; 15° ш.б.
  • Бұғаз: 36° с.е.; 7° б.б.
  • Теңіз: 18° с.е.; 65° ш.б.

CLIL тәсілі

CLIL (Content and Language Integrated Learning) — мазмұн мен тілді кіріктіре оқыту: географиялық ұғымдарды бірнеше тілде қолдану арқылы түсіндіру және бекіту.

Сабақты бекіту: бос орындарды толтыру

Негізгі ұғымдар

Гидросфера — ......................................................

Жер шарындағы судың .......... бөлігі мұхиттар мен теңіздердің үлесіне тиеді.

Мұздықтар мен тұрақты қарларға — .........., жер асты суларына — .........., өзен-көл, батпақ және атмосферадағы суларға — .......... тиесілі.

Су табиғатта 3 күйде: .........., .........., .......... кездеседі.

Су — тірі ағзаның құрамды бөлігі. Барлық .......... 80–99%, ал .......... 75%-ға жуығы судан тұрады.

Мұхиттардың бөліктерін .........., .........., .......... құрайды.

Теңіздер .......... және .......... деп бөлінеді.

Географиялық диктант

«Ең...» сұрақтары

  • Ең үлкен мұхит:
  • Ең үлкен мұхиттың ең үлкен теңізі:
  • Ең үлкен шығанақ:
  • Ең үлкен бұғаз:
  • Ең кіші мұхит:
  • Ең терең бұғаз:
  • Ең терең шұңғыма:
  • Ең ұзын бұғаз:
  • Ең тұзды теңіз:
  • Ең жылы мұхит:

Мәтінді толықтыру

Жердің 1/3 бөлігін ------------- мұхиты алып жатыр. Ол ----- жағынан да ең үлкені.

Бұл мұхиттағы температура -------------------. Мұхитта ең үлкен киттер өмір сүреді.

Мұхит арқылы ------ жолдары өтеді.

Ауданы жағынан екінші орында ---- мұхиты. Оның үлесіне балықтың -------- ауланады.

Бұл --------- мұхитында теңіздер мен аралдар салыстырмалы түрде аз. Оңтүстігінде кит аулау шаруашылығы дамыған.

Ең суық және суы тұщылауы ------ мұхиты. Суының тұздылығы -----%. Бұл мұхитқа ірі ------------------- өзендері келіп құяды.

Экологиялық тәрбие және ойталқы

Тақырыптық ой: «Судың да сұрауы бар»

Экологиялық мәдениетті қалыптастыру үшін бейнематериал көрсету және талқылау ұсынылады.

Пікірталас сұрағы

Табиғаттағы су (мұхит, көл, өзен, теңіз) неге таусылып қалмайды? Себебін түсіндіріңіз.

Эссе тапсырмасы: сен қалай ойлайсың?

Ойға түрткі мәтін

Үш жолаушы ұзақ жол жүріп, толқыны жағаға соққан шалқар теңіздің жағасына келіп жетіпті. Сол теңіздің жағасындағы үлкен бір жартаста: «Ей, жолаушы, болсаң осы теңіздей кең, таза бол» — деп жазылыпты.

Оны оқыған жолаушылар: «Бұл — ақыл екен», — деп түйіпті. Осы ойды негізге ала отырып, өз көзқарасыңды эссе түрінде жазыңыз.

Рефлексия: «Білім теңізіне кеме жібер»

Тақырыпты жақсы меңгердім деген оқушылар «кемесін» теңізге орналастырады, ал өзіне сенімсіз оқушылар жағалаудың шетінде қалады. Бұл әдіс оқушының өзін-өзі бағалауына көмектеседі.

Материалдар

  • Толық нұсқасын жүктеу
  • Слайдын жүктеу