Қазақша рефераттар

Сөздік қорын, ойлау қабілетін дамыту

Сабақтың жүру барысы

Бұл жоспар сабақтың негізгі кезеңдерін жүйелі түрде ұсынуға және мәтін түрлерін түсіндіруге бағытталған.

I. Ұйымдастыру кезеңі

Сабақтың басында оқушылардың назарын шоғырландырып, белсенді атмосфера қалыптастырамыз.

Ұран

Бір сөз болса да дауыстап айт,
ең бастысы — үнсіз қалмау.

Бүгінгі сабағымыз ерекше өтеді: біз өзімізді кітапханада отырғандай елестетеміз. Бұл жолы мен — кітапханашымын. Егер сендер белсенді болсаңдар, қалаған сұрақтарың бойынша жауап беремін.

II. Үй тапсырмасын пысықтау

Алдыңғы тақырып бойынша білімді нақтылап, негізгі түсініктерді тексереміз.

1) 3-жаттығу

Мәтіннің негізгі бөлімін көшіріп жазу.

2) Тест сұрақтары

Төмендегі сұрақтар арқылы мәтін туралы білімді бекітеміз.

  1. 1) Мәтінді көрсет:

    • а) Отан
    • ә) Отан оттан да ыстық
    • б) Осы кең байтақ жерде әрбір адамның ауылы, көшесі, үйі бар. Ол — оның кішкентай Отаны. Осындай кішкентай жерлерден үлкен Отан құралады.

  2. 2) «Мәтін» дегеніміз не?

    • а) Сөйлем
    • ә) Жазбаша немесе ауызша түрде ойды жеткізу
    • б) Адамдардың хабарды жазып беруі

  3. 3) «Я» қандай әріптердің қосындысы?

    • а) иа
    • ә) ие
    • б) иу

  4. 4) Мәтіннің құрылымын көрсет:

    • а) Басы
    • ә) Басы, негізгі бөлім, соңы
    • б) Соңы

  5. 5) Үнді дауыссыз дыбыстарды көрсет:

    • а) л, м, н
    • ә) б, в, г, ғ
    • б) к, қ, п, с, т

Мәтін үлгісі

Колибри — дүниежүзіндегі ең кішкентай құс. Оның ұзындығы 5 см-ден 20 см-ге дейін жетеді. Сонымен қатар, колибри — артқа қарай ұша алатын жалғыз құс. Салмағы шамамен 1,6 г.

III. Жаңа сабақ

Бұл бөлімде мәтіннің түрлерін анықтап, әрқайсысының басты белгісін ажыратамыз.

а) Хабарлау

Тақырыпты таныстыру, мақсатты нақтылау.

ә) Түсіндіру

Мәтін түрлерін мысалдар арқылы ұғындыру.

б) «Сиқырлы сандар» ойыны

Қызықты тапсырмалар арқылы білімді бекіту.

Мәтіннің түрлері

Мәтіннің негізгі түрлері: әңгімелеу, сипаттау, пайымдау. Оларды ажыратуға көмектесетін сұрақтар:

Әңгімелеу

(Не істеді?)

Оқиғаны ретімен баяндайды.

Сипаттау

(Қандай?)

Заттың не құбылыстың белгісін, көрінісін суреттейді.

Пайымдау

(Неліктен?)

Себебін түсіндіріп, қорытынды жасайды.

Әңгімелеу мәтіні (анықтама)

Оқиғаны ретімен баяндайтын мәтін әңгімелеу мәтіні деп аталады.

Қысқа мысал

Мен 2-сыныпта оқимын. Бізге Айман апай сабақ береді.