Қазақша рефераттар

Тігін машинасын жұмысқа даярлау

Сабақтың тақырыбы: тігін машинасымен жұмыс істеу

Бұл сабақта оқушылар тігін машинасын іске қосу, жылдамдыққа жаттығу және түзу тігісті ақ қағазға дұрыс орындау дағдыларын меңгереді. Сонымен қатар машина тігістерінің негізгі түрлерімен танысады.

Білімділік мақсаты

  • Тігін машинасын дұрыс іске қосу тәсілін үйрету.
  • Жұмыс жылдамдығын бақылап, бірқалыпты жүргізуге жаттықтыру.
  • Түзу тігісті ақ қағазға сапалы орындауды меңгерту.
  • Машина тігістерінің түрлерімен таныстыру.

Дамытушылық мақсаты

  • Тігін машинасымен жұмыс істеуге қызығушылықты ояту.
  • Практикалық жұмыс дағдыларын қалыптастыру.
  • Дәлдік пен ұқыптылыққа үйрету.

Тәрбиелік мақсаты

  • Жұмыс орнын таза ұстауға тәрбиелеу.
  • Мектеп мүлкін ұқыпты пайдалану және сақтау мәдениетін қалыптастыру.
  • Техника қауіпсіздігі ережелерін (ТҚЕ) қатаң сақтауға дағдыландыру.

Көрнекіліктер мен құрал-жабдықтар

  • Нұсқау карта
  • Қайшы
  • Жіп түрлері
  • Тігін машинасы
  • Интерактив тақта және т.б.
Сабақ түрі: аралас Сабақ форматы: сарамандық

Сабақ жоспары

Сабақ құрылымы кезең-кезеңімен ұйымдастырылады: қайталау, жаңа материал, қауіпсіздік, сарамандық бөлім және қорытындылау.

  1. 1) Ұйымдастыру кезеңі

    • Оқушылармен амандасу.
    • Жоқ оқушыларды белгілеу.
    • Жұмыс орнын сабаққа дайындау.

  2. 2) Үй тапсырмасын сұрау және өткенді қайталау

    «Эврика дүкеніне саяхат» әдісі арқылы сұрақ-жауап ұйымдастырылады:

    • Тігін машинасының ең алғашқы жобасын кім ұсынды?
    • Карл Вайзенталь қандай машина ойлап тапты?
    • Исаак Зингер кім және оның қандай еңбегі бар?
    • Ресейде тігін машинасын шығаратын қандай зауыттарды білесіңдер?
    • Тігін машинасының қандай түрлерін білесіңдер?
    • Тұрмыстық машиналар мен өндірістік машиналардың айырмашылығы қандай?
    • Әмбебап, арнайы және жартылай автоматты машиналар қандай операцияларды орындайды?

  3. 3) Жаңа сабақ

    Ой қозғау: «Тігін машинасымен не істейміз?» деген сұрақ арқылы тақырып ашылады.

    • Машина тігістерінің атауларымен танысу.
    • Машинада дұрыс отыру тәсілі.
    • Тігін машинасын жұмысқа дайындау.
    • Жұмысты бастау, орындау және аяқтау реті.
    • Тігін машинасымен жұмыс кезіндегі ТҚЕ.

  4. 4) Сарамандық жұмыс («Шеберқол»)

    1. Оқулықтағы машина тігістерін мұқият оқып, орындалу ретіне назар аудару.
    2. Машинаны іске қосып, жылдамдыққа жаттығып, түзу тігісті ақ қағазға жүргізіп үйрену.
    3. Тік бұрыштап қиылған матаға оқулықта көрсетілген тігістерді түсіру және сапасын бақылау.
    4. Орындалған тігіс үлгілерін дәптерге жапсыру.

  5. 5) Сабақты бекіту («Тосын сый»)

    • Машинада дұрыс отыру тәртібі қандай?
    • Тігін машинасын жұмысқа қалай дайындаймыз?
    • Астыңғы жіпті өткізу ережесі қандай?
    • Жұмысты бастау, орындау және аяқтау дегенді қалай түсіндіресің?
    • Қандай машина тігістерін білесің?
    • Тігін машинасымен жұмыс істеудегі ТҚЕ-ні атап бер.
    • Үстіңгі жіпті өткізу ережесі қандай?

  6. 6) Қорытындылау

    Оқушылардың жұмыс сапасы, қауіпсіздік ережелерін сақтауы және машинаны дұрыс пайдалануы бойынша қорытынды жасалады.

  7. 7) Үй тапсырмасы

    «Тігін машинасымен жұмыс істеу» тақырыбын оқып келу, негізгі ережелерді қайталау.

  8. 8) Бағалау

    Бағалау критерийлері: дайындық, тігістің түзу әрі біркелкі орындалуы, жұмыс ретін сақтау, құралдарды ұқыпты пайдалану және ТҚЕ талаптарын орындау.

Негізгі нұсқаулық: жұмыс реттілігі

Машинада дұрыс отыру тәсілі

  • Жұмыс орнына сол жақтан немесе алдыңғы жақтан келіп отыру.
  • Орындық пен тігін машинасының арақашықтығы 10–15 см болуы.
  • Құрал-жабдықтар арнайы қорапта тұруы; үстелде тек тігілетін бұйым ғана жатуы.
  • Машинаның айналмалы бөлшектеріне тым жақындамау.
  • Денені тік ұстап, басты сәл еңкейтіп отыру.

Тігін машинасын алдын ала дайындау

Жұмысқа кіріспес бұрын үстіңгі және астыңғы жіптер өткізіліп, тігіс ұзындығы реттеледі. Жүріс функциялық бұранда (винт) арқылы түзетіледі.

Маңызды: маховик дөңгелегін айналдырғанда ине қозғалып тұрса — машина жұмысқа дайын. Бос жүрісте маховик қана айналып, ине қозғалмайды.

Жіпті өткізу ережесі сақталмаса, машина дұрыс жүрмейді. Астыңғы жіп шөріпке кигізіліп, тартылыс біркелкі болуы үшін шөріп қапшығы қолданылады.

Жұмысты бастау, орындау және аяқтау

1) Даярлау

Қозғалтқыш рычагын қосып, машинаны жұмыс жүрісіне қою. Үстіңгі және астыңғы жіптерді өткізу, тігіс ұзындығын реттеу, инені жоғары көтеру.

2) Бастау

Матаны табанның астына орналастырып қыстыру, инемен шаншу және жұмысты жалғастыру.

3) Орындау және аяқтау

Қозғалтқыш тұтқаны айналдырып, матаны белгі бойынша бағыттау. Соңында инені және табанды көтеріп, матаны сол қолмен шығару, жіптерді реттеу және машинаны бос жүріске қою.

Техника қауіпсіздігі ережелері (ТҚЕ)

  • Жұмысқа кіріспес бұрын шашты жинап, жеңді қайырып немесе түймелеп алу.
  • Платформадағы артық заттарды алып тастау; машинаның орнықты тұрғанын және иненің дұрыс орналасқанын тексеру.
  • Машина жұмыс істеп тұрғанда қозғалмалы бөлшектерге жақын еңкеюге болмайды.
  • Саусақтарды табан мен инеге тым жақындатпау.
  • Жұмыс үстінде тігіп отырған оқушыны алаңдатпау және оның үстінен зат бермеу.
  • Аяқжетекті машинамен жұмыс істегенде жетек қайысты (ремень) қолмен ұстамау.