Өлең авторы кім
Сабақтың тақырыбы
Қасым Аманжолов — «Көктем».
Мақсаттары
- Білімділік: Қасым Аманжолов туралы түсінікті кеңейту, «Көктем» өлеңінің мазмұнын ашу.
- Тәрбиелік: Табиғатты сүюге, оның байлығын қорғауға тәрбиелеу.
- Дамытушылық: Сабаққа қызығушылықты арттыру, дүниетанымды кеңейту, қиялды және сөздік қорды дамыту.
Сабақтың форматы
- Сабақтың түрі
- Жаңа сабақ
- Сабақтың әдістері
- Сұрақ-жауап, ой жинақтау, түсіндіру, СТО
- Көрнекіліктер
- Портрет, суреттер, мультимедиа
Нәтиже
Оқушылар көктем табиғатының көркем бейнесін өлең арқылы талдайды, автор тұлғасын таниды, мәтінмен жұмыс жасап, шығармашылық тапсырмалар арқылы ой қорытады.
Негізгі екпін:
табиғат көрінісі • адам еңбегі • әдеби талдау • шығармашылық ойлау
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сыныпты топқа бөліп отырғызу.
- Психологиялық дайындық жүргізу.
II. Үй тапсырмасын тексеру
а)
Тұңғыш ғарышкер туралы әңгімелеу.
ә)
Егемен еліміздің ғарышкері Тоқтар Әубәкіров туралы әңгімелеу.
III. Жаңа сабаққа кіріспе
Мұғалім оқушылардың назарын көктем мезгілінің белгілеріне аудару үшін төмендегі жолдарды оқиды:
Жылы-жылы жел соқты,
Жылғалардан су ақты.
Қаңқыл-қаңқыл қаз кепті,
Жер қарайды, жер кепті.
Сұрақтар:
- Өлең жолдарында қай жыл мезгілі суреттелген?
- Авторы кім?
Оқушылар жауаптары негізінде көктем тақырыбындағы өлеңдер еске түсіріледі (мысалы, І. Жансүгіровтің көктемді суреттейтін өлеңдері). Одан әрі бүгінгі сабақтың негізгі мәтініне өтеміз: Қ. Аманжоловтың «Көктем» өлеңі көктемді қалай жырлайды?
Тұлғаны тану: Қасым Аманжолов
Ақын өз болмысын өлең арқылы танытып, өзіне мінездеме берген:
Қасыммын сол баяғы бір Қасыммын,
Бақытын ойламайтын құр басымның.
Тымырсық түнек болсын — дұшпаныңмын,
Ақ көңіл болсаң — сырласыңмын...
Қысқаша мәлімет
- Қазақтың көрнекті ақыны.
- Қарқаралы өңірінде дүниеге келген.
- Ұлы Отан соғысына қатысқан.
Өнері мен қыры
- Ән салған.
- Домбыра, скрипка, күйсандықта ойнауды меңгерген.
Ескерту: Берілген дереккөзде жылдары қате терілген. Сабақта өмірбаян деректерін оқулық/сенімді материал бойынша нақтылап алған дұрыс.
Өлеңмен танысу: «Көктем»
- 1) Мұғалімнің мәнерлеп оқуы.
- 2) Мазмұнын ашу: өлеңде көктемгі табиғат көрінісі мен адам еңбегі қатар суреттеледі.
Оқулықпен жұмыс
1-топ
Өлеңді мәнерлеп оқу.
2-топ
Әр шумақтың мазмұнын ашып, негізгі ойды анықтау.
Дәптермен жұмыс: шумақты талдау
Сансыз көкек сұңқылдап,
Көктем келді еркелеп.
Нәзік үнмен сыңқылдап,
Бұйра бұлақ еркелеп.
Өлең құрылысы (берілген талдау)
- 4 тармақтан тұрады.
- 7 шумақ.
- 3 бунақты.
- Кезекті ұйқас.
Ескерту: Құрылымдық талдауды нақты өлең мәтіні мен оқулық нұсқасына сүйеніп тексеру ұсынылады.
«Білгенге маржан»: сұрақ-жауап
Топтық жұмыс арқылы оқушылардың салыстыру, сипаттау және баяндау дағдылары дамытылады.
- Көктемді Абай тілімен суреттеп көр.
- І. Жансүгіров өлеңіндегі жайлауға көшкен ауыл көрінісін әңгімеле.
- «Көктем сәні» ертегісінде аңдар көктем сәнін қандай сөздермен сипаттайды?
«Бейнелеп, ойлан!»: иллюстрация жасау
Екі топқа ақ қағаз бен бояулар беріледі. Оқушылар өлеңнің 6–8-шумақтарын оқи отырып, мазмұнын сурет арқылы бейнелейді.
Дайын жұмыстар бойынша қысқаша әңгімелеу, көріністегі негізгі детальдарды атап өту ұйымдастырылады.
Шығармашылық жұмыс
I-топ
Жыл мезгіліне байланысты 1 шумақ өлең жазу.
II-топ
«Көктем» тақырыбына эссе жазу.
Қорытындылау
«Талап қылдық артық білуге»
- Қандай өлеңмен таныстық?
- Өлеңнің авторы кім?
- Өлеңде не туралы айтылады?
Үй тапсырмасы
«Көктем» өлеңін мәнерлеп оқуға дайындалу және негізгі көркемдік бейнелерді (теңеу, эпитет, кейіптеу) теріп жазу.
Бағалау
Топтық жұмысқа қатысуы, мәтінді түсінуі, талдауы және шығармашылық тапсырмаларды орындауы бойынша қалыптастырушы бағалау жүргізіледі.