Торайғыров Қамар сұлу романы
11-сынып. Сабақ тақырыбы
Сұлтанмахмұт Торайғыровтың «Қамар сұлу» романы.
Бұл сабақ жоспары оқушылардың жазушы тұлғасын тануына, романның негізгі оқиға желісін түсінуіне және авторлық идеяны ашуына бағытталған.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
С. Торайғыровтың өмірі мен шығармашылығы туралы білімді тереңдету; оқушыларды романның негізгі оқиға желісімен таныстыру; тақырыбын ашу және автор идеясын тану.
Дамытушылық
Ой қозғау арқылы ойлау қабілетін дамыту, дүниетаным көкжиегін кеңейту, шығармашылық ізденіске баулу.
Тәрбиелік
Шығарманы талдау арқылы әдет-ғұрыпты тануға, бас бостандығы үшін күресуге, жаманнан жиреніп, жақсыдан үлгі алуға, ұлттық әдебиетті қадірлеуге, қайырымдылыққа және мақсатқа жету жолында табанды болуға тәрбиелеу.
Сабақтың түрі мен әдіс-тәсілдері
Сабақ түрі
Жаңа сабақты меңгерту.
Әдістер
- Түсіндіру
- Сұрақ-жауап
- Талдау
- Сын тұрғысынан ойлау (СТО)
- Сатылай кешенді талдау
- Шығармашылық жұмыстар
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сабаққа қатысуды тексеру
- Оқушылардың назарын сабаққа аудару
- Ескерту: жаңа сабақ бірден басталып, үй тапсырмасы сабақ соңында сұралады.
II. Жаңа сабақ
Тақырып: Сұлтанмахмұт Торайғыровтың «Қамар сұлу» романы.
Ой шақыру: С. Торайғыров кім?
Ақын
Оның «Оқып жүрген жастарға», «Шығамын тірі болсам адам болып», «Шәкірт ойы» сияқты өлеңдері бар.
Жазушы
Поэмалары: «Адасқан өмір», «Кедей» және т.б. Романдары: «Кім жазықты?», «Қамар сұлу» және т.б.
Хронологиялық кесте
| Жыл | Оқиға |
|---|---|
| 1893 | 28 қазанда қазіргі Көкшетау облысы, Қызылту ауданында дүниеге келді. |
| 1908 | Баянауылдағы Әбдірахман молданың медресесіне түседі. |
| 1911 | Нұрғали мұғалімнен сабақ алады. |
| 1912 | Троицк қаласындағы Ахун Рахманқұли атты татар медресесіне түседі. |
| 1913 | «Айқап» журналының редакциясына қызметке орналасады. |
| 1914 | Баянауылда бала оқытады. |
| 1916 | Өлеңмен «Кім жазықты?» романын жазады. |
| 1917 | Семейдегі қазақ комитетінде қызмет істеп, «Сарыарқа» газеті мен «Абай» журналына өлеңдері мен мақалаларын жариялайды. |
| 1918 | «Кедей», «Адасқан өмір», «Айтыс» поэмаларын жазады. |
| 1919 | Шідерті болысындағы төңкерісшіл комитеттің төрағасы болып сайланады. |
| 1920 | 31 мамыр күні қайтыс болады. |
Ой дамыту: бөлімдер бойынша болжам
Әр бөлімге кіріспе сұрақтар қойылып, оқушылардың болжамы кітаптағы мазмұнмен салыстырыла отырып түсіндіріледі.
- «Жігітті ел мақтаған, қыз жақтаған...»
- «Сүйіспеншілік сезімнің қарлығаштары»
- «Күндестік отын жандырған Жорға Нұрым»
- «Омбы асқан Ахмет»
- «Қырын келген құдалық»
- «От ортасында ойрандалған Омар»
- «Қайғыдан қан жұтқан Қамар»
- «Зұлымдық — надандықтың басты белгісі»
- «Құрбандыққа шалынған жастар»
Қорытынды бағдар
«Қамар сұлу» романы — әлеуметтік әділетсіздік, надандық пен зорлыққа қарсы ой тастайтын шығарма. Сабақ барысында оқушылар оқиға желісін жүйелеп, кейіпкерлер әрекетін талдап, автордың негізгі идеясын анықтайды.