Қазақша рефераттар

Математикалық сайыс сабақ

Сыныптан тыс математика сайысы (5-сынып): «Тапқырлар тартысы»

Оңтүстік Қазақстан облысы, Мақтарал ауданы, Атакент кенті «Мақтарал» мектеп-гимназиясының математика пәні мұғалімі Хожаева Жазира Орынбековнаның 5-сыныптар арасында өткізілетін сыныптан тыс сайыс сабағының жоспары.

Сабақтың түрі

Математикалық сайыс сабақ

Әдісі

Топпен жұмыс

Көрнекіліктер

Интерактивті тақта, плакаттар, есептер, слайдтар, карточкалар және т.б.

Мақсаты

Білімділік

Оқушылардың математика пәніне қызығушылығын арттыру, алған білімдерін бекіту және жүйелеу.

Тәрбиелік

Ұйымшылдыққа, топпен жұмыс істеуге, өздігінен ізденуге, ой қорытуға, шапшаңдық пен жинақтылыққа тәрбиелеу.

Дамытушылық

Ой-өрісті кеңейту, шығармашылық қабілеттерді дамыту, есептеу дағдыларын жетілдіру.

Сайыстың барысы

Сайысқа әр сыныптан білімділігімен және алғырлығымен ерекшеленген оқушылар қатысады. Оқушылар 3 топқа бөлінеді. Сайысты бастамас бұрын әділқазылар алқасымен таныстырылады.

Жоспар

I

Ұйымдастыру кезеңі

Топқа бөлу, ережелер мен бағалау өлшемдерін таныстыру.

II

Негізгі кезең

6 бөлімнен тұратын тапсырмалар арқылы ұпай жинау.

III

Марапаттау және қорытынды

Әділқазылар шешімі, жеңімпаздарды марапаттау.

Бөлімдер

  1. «Білегіңе сенбе, біліміңе сен!» — қайталау сұрақтары
  2. «Ойлан, тап!» — сөзжұмбақ шешу
  3. «Тапқыр болсаң, шешіп көр!» — есептер шығару
  4. Математикалық сөздерді құрау — әріптерден сөз құрастыру
  5. «Қас-қағым сәт» — «иә/жоқ» сұрақтары
  6. «Кім көп білсе, сол жеңіске жетеді» — санға қатысты мақал-мәтелдер

Бағалау логикасы

  • Дұрыс жауап — ұпай

    Көп бөлімдерде әр дұрыс жауап 1 ұпаймен бағаланады.

  • Сөз құрастыру — 5 ұпай

    Әрбір дұрыс құрастырылған математикалық сөз үшін 5 ұпай беріледі.

  • Жылдамдық пен дәлдік

    Жекелеген тапсырмаларда жылдам орындау артықшылық береді.

1-бөлім: «Білегіңе сенбе, біліміңе сен!»

Бұл кезеңде әр топ экранда көрсетілген суреттерді таңдайды. Әр суретте жасырылған сұрақтарға жауап береді. Әр дұрыс жауап — 1 ұпай.

«Бәйтерек» сұрақтары

  1. Қандай өрнекті әріпті өрнек деп атайды? (Құрамында әрпі бар өрнек.)
  2. Қандай сандар 2-ге қалдықсыз бөлінеді? (Жұп цифрмен аяқталатын сандар.)
  3. Ең кіші екі таңбалы сан? (10.)
  4. Бөлшек сызығының үстіндегі сан қалай аталады? (Алым.)
  5. Қандай бөлшек дұрыс бөлшек деп аталады? (Алымы бөлімінен кіші.)
  6. 90°-қа тең бұрыш? (Тік бұрыш.)
  7. Бөлімдері бірдей жай бөлшектерді қосу ережесі. (Алымдарды қосып, бөлімді өзгертпейміз.)
  8. 10 санын нөлсіз қалай жазуға болады? (X — рим саны.)
  9. Қазақ мақалында қанша құмалақ бір қарын майды бүлдіреді? (Бір.)
  10. Өзгеріс ауқымы деген не? (Ең үлкен мен ең кішінің айырмасы.)

«Мемлекеттік ту» сұрақтары

  1. Жай сан дегеніміз не? (1-ге және өзіне ғана бөлінетін сан.)
  2. Қандай сандар 5-ке қалдықсыз бөлінеді? (0 немесе 5-пен аяқталатындар.)
  3. Ең үлкен үш таңбалы сан? (999.)
  4. Бөлшек сызығының астындағы сан қалай аталады? (Бөлім.)
  5. Қандай бөлшек бұрыс бөлшек деп аталады? (Алымы бөлімінен үлкен немесе тең.)
  6. 90°-тан кіші бұрыш? (Сүйір бұрыш.)
  7. Бөлімдері бірдей жай бөлшектерді азайту ережесі. (Алымдарды азайтып, бөлімді өзгертпейміз.)
  8. Кез келген санды 1-ге көбейтсек… (Сол санның өзі шығады.)
  9. Қандай жолмен еш уақытта адам жүрмейді? (Құс жолымен.)
  10. Сандардың модасы қалай табылады? (Ең жиі кездесетін сан — мода.)

«Алтын адам» сұрақтары

  1. Құрама сан дегеніміз не? (Екіден көп бөлгіші бар натурал сан.)
  2. Қандай сандар 10-ға қалдықсыз бөлінеді? (0-пен аяқталатындар.)
  3. Ең үлкен екі таңбалы сан? (99.)
  4. Ең кіші жай сан. (2.)
  5. Аралас сан дегеніміз не? (Бүтін және бөлшек бөліктен тұрады.)
  6. 90°-тан үлкен, 180°-тан кіші бұрыш? (Доғал бұрыш.)
  7. Жай бөлшектерді көбейту ережесі. (Алымдарды өзара, бөлімдерді өзара көбейтеміз.)
  8. Бұрышты өлшейтін құрал. (Транспортир.)
  9. Алманың жартысы неге ұқсайды? (Өзінің жартысына.)
  10. Арифметикалық орта қалай табылады? (Қосындыны сан мөлшеріне бөлеміз.)

2-бөлім: «Ойлан, тап!» (сөзжұмбақ)

  1. Алымы бөлімінен үлкен бөлшек.
  2. Көбейтуге кері амал.
  3. Салыстырғанда аралас бөлшек дұрыс бөлшектен …
  4. Бір санның екінші санға қатынасы.
  5. 10 санына 10, 20, 30 — не болады?
  6. 12-нің 6-ға бөліндісі.

3-бөлім: «Тапқыр болсаң, шешіп көр!» (есептер)

I. Сәйкестендіру

Кесте арқылы ұғымдар мен анықтамаларды сәйкестендіру тапсырмасы.

II. Есептеңдер

Берілген есептерді шығару (есептер бөлек беріледі).

III. «Кім жылдам!»

Логикалық және амал таңбаларын қоюға арналған тапсырмалар.

«Кім жылдам!» тапсырмалары

  1. Теңдіктің сол жағындағы сандардың арасына теңдік орындалатындай етіп қосу таңбаларын қой:
    44444444 = 500 (мысалы: 444+44+4+4+4 = 500)
  2. 1888 санын екі бөлікке бөліңіз: әр бөлікте 1000 саны шығатындай болсын.
    Нұсқау: санның дәл ортасынан сызықпен бөлу тәсілін қолдануға болады.
  3. Теңдіктің сол жағындағы сандардың арасына теңдік орындалатындай етіп амал таңбаларын қой:
    333333 = 1000 (мысалы: 333×3 + 33 + 1 = 1000 тәрізді үлгі қолдануға болады)

4-бөлім: Математикалық сөздерді құрау

Оқушылар берілген әріптерден математикалық терминдер құрастырады. Әр сөз — 5 ұпай.

5-бөлім: «Қас-қағым сәт» (иә/жоқ)

Оқушылар таңдалған «балық» арқылы берілген тұжырымға «иә» немесе «жоқ» деп жауап береді. Әр дұрыс жауап — 1 ұпай.

1-балық

  1. Квадраттың периметрі P = 4a. (Иә.)
  2. 69° — доғал бұрыш. (Жоқ.)
  3. 41 — жай сан. (Иә.)
  4. 1 саны кез келген натурал санның бөлгіші. (Иә.)
  5. Қосылғыштардың орнын ауыстырғанда қосынды өзгермейді — бұл терімділік қасиеті. (Жоқ.)
  6. Натурал санның екіден көп бөлгіші болса, ол құрама сан. (Иә.)
  7. 1 кг мақта мен 1 кг темірдің массасы тең. (Иә.)
  8. Жай бөлшектерді қосқанда алымды алымға, бөлімді бөлімге қосамыз. (Жоқ.)
  9. Жай бөлшектерді бөлгенде алымды алымға, бөлімді бөлімге бөлеміз. (Жоқ.)
  10. Ондық бөлшектерді қосқанда үтірді үтірдің астына келтіріп, қажет жерін нөлмен толықтырып қосамыз. (Иә.)

2-балық

  1. Тіктөртбұрыштың периметрі P = 2(a+b). (Иә.)
  2. 1 саны — жай сан. (Жоқ.)
  3. 3-ке бөлінгіштік белгісі: цифрлар қосындысы 3-ке бөлінуі керек. (Иә.)
  4. 72° — сүйір бұрыш. (Иә.)
  5. Терімділік қасиеті — қосылғыштардың орнын ауыстырғанда қосынды өзгермейді. (Жоқ.)
  6. Жай бөлшектерді көбейту — оларды ортақ бөлімге келтіру. (Жоқ.)
  7. Жай бөлшектерді бөлу — екінші бөлшекті кері бөлшекке айналдырып, көбейту. (Иә.)
  8. Аралас сандарды салыстырғанда алдымен бүтін бөлігіне, кейін бөлшек бөлігіне қараймыз. (Иә.)
  9. Ондық бөлшектерді салыстыру — қайсында цифр көп, соны үлкен деп алу. (Жоқ.)
  10. Бір ғана бөлгіші бар сан — жай сан. (Жоқ.)

3-балық

  1. Екі натурал санның ЕҮОБ-ы — соларға қалдықсыз бөлінетін ең үлкен сан. (Иә.)
  2. 1 саны жай да, құрама да емес. (Иә.)
  3. 56586 саны 5-ке бөлінеді. (Жоқ.)
  4. 179° — доғал бұрыш. (Иә.)
  5. Бұрышты өлшейтін құрал — транспортир. (Иә.)
  6. Жай бөлшектерді азайту үшін ортақ бөлімге келтіріп, алымдарын азайтамыз. (Иә.)
  7. Аралас сандарды салыстырғанда алдымен бөлшек бөлігіне қараймыз. (Жоқ.)
  8. Ондық бөлшектерді азайтқанда үтірді алып тастап азайтамыз. (Жоқ.)
  9. Өзара жай сандардың ортақ бөлгіші 1-ге тең. (Иә.)
  10. 0 саны барлық натурал сандарға еселік. (Жоқ.)

6-бөлім: «Кім көп білсе, сол жеңіске жетеді»

Бұл бөлімде оқушылар санға қатысты мақал-мәтелдер айту арқылы жарысады.

Мақал-мәтелдер үлгісі

  • Екі аяқтыда бажа тату, төрт аяқтыда бота тату.
  • Бір ит көріп үреді, екі ит еріп үреді.
  • Бірінші байлық — денсаулық, екінші байлық — ақ жаулық, үшінші байлық — он саулық.
  • Елуінде — ер дана, елуінде — ел жаңа.
  • Тоқсан сөздің тобықтай түйіні бар.
  • Отыз тістен шыққан сөз, отыз руға тарайды.
  • Мыңның жүзін білгенше, бірдің атын біл.
  • Екі қарға таласса, бір қарғаға жем түсер.
  • Тоғыз қабат торқадан тоқтышақтың терісі артық.

Қорытынды және марапаттау

Сайыстың қорытындысын шығару үшін әділқазылар алқасына сөз беріледі. Ұпай саны бойынша жеңімпаздар анықталып, марапатталады.

Материалдар

Толық нұсқасы және слайдтары (жүктеу бөлімі көрсетіледі).

Нәтиже

Белсенділік, бірлескен жұмыс және математикалық сауаттылық бағаланады.