Қазақша рефераттар

Тақырып соңындағы сұрақтарға жауап беру

Сабақ тақырыбы: Ғылым мен білімнің дамуы (7-сынып)

Бұл сабақ орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы аясында Шығыстың ірі ғұламаларының мұрасын талдауға арналған. Оқушылар ғылыми еңбектердің тарихи маңызын түсініп, дерекпен жұмыс істеу дағдыларын дамытады.

Сабақтың мақсаты

  • Орта ғасырда ғылымның дамуын және оған үлес қосқан ғалымдардың еңбектерін жан-жақты таныстыру.
  • Тарихи-ғылыми еңбектерді талдау, салыстыру және қорытынды жасау қабілеттерін дамыту.
  • Тарихи құндылықтарды құрметтеуге, Отан тарихына қатысты деректерді ізденуге және рухани тәлім алуға тәрбиелеу.

Сабақ форматы

Әдісі
Сұрақ-жауап, әңгіме, талдау.
Көрнекілігі
Суреттер, кесте, сөзжұмбақ, мақал-мәтелдер, слайд.

Ауадай қажет ой

Оқу — білім азығы, білім — ырыс қазығы. Оқусыз білім жоқ, білімсіз күнің жоқ.

Сабақтың негізгі ұғымдары

Әбу Насыр әл-Фараби Әбу Райхан әл-Бируни Махмұд Қашқари Жүсіп Баласағұни Ахмет Иүгнеки Қожа Ахмет Йасауи Сүлеймен Бақырғани

Бұл тұлғалардың еңбектері философия, тіл білімі, астрономия, этика, сопылық әдебиет сияқты салалардың дамуына ықпал етті.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралдарын тексеру, сыныптың дайындығын анықтау.
  • Оқушылардың зейінін сабаққа шоғырландыру.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Үй тапсырмасын талдау кезінде түсініксіз тұстарға тоқталып, негізгі мәселелерді шолып шығу арқылы оқушылар жаңа тақырыпты қабылдауға дайындалады.

Талқылау сұрақтары

  1. Қазақ халқында исламға дейін қандай наным-сенім элементтері сақталған?
  2. Ислам діні туралы не білесіңдер?
  3. Ғылым мен жаңа технология дамыған заманда адамдардың дінге сенуін қалай түсіндіресіңдер?

III. Жаңа тақырыптың жоспары

  1. Әбу Насыр әл-Фарабидің еңбектері.
  2. Әбу Райхан әл-Бирунидің еңбектері.
  3. Махмұд Қашқари — «Түрік тілдерінің сөздігі».
  4. Жүсіп Баласағұни — «Құтты білік».
  5. Ахмет Иүгнеки — «Ақиқат сыйы».
  6. Қожа Ахмет Йасауи — «Даналық кітабы».
  7. Сүлеймен Бақырғани шығармалары.

Кіріспе сұрақтар

  1. Ғылым дегеніміз не?
  2. Ғылымның қандай түрлерін білесіңдер?
  3. Ғылым-білім туралы қандай мақал-мәтелдер білесіңдер?

Түсіндіру форматы

Оқушылардың назарын Шығыстың ортағасырлық көрнекті ғұламаларының мұрасына аудару үшін кесте қолданылады:

  • Ғалымның аты-жөні
  • Зерттеген салалары мен бағыттары
  • Негізгі еңбектері

IV. Бекіту сұрақтары

  1. Әбу Насыр әл-Фараби қай жерлерде білім алған?
  2. Әбу Райхан әл-Бируни аспан денелеріне қатысты қандай жаңалық ашқан?
  3. Махмұд Қашқаридің еңбегі туралы орыс ғалымдары қандай пікір білдірген?
  4. «Құтты білік» кітабы несімен ерекшеленеді?
  5. Қожа Ахмет Йасауидің әулиелігі неде?
  6. Сопылықты қалай түсінесіңдер?

V. Бағалау

Оқушылардың жауаптары мен талдау сапасына қарай қалыптастырушы бағалау жүргізіледі.

VI. Үй тапсырмасы

  • Параграфты оқу.
  • Тақырып соңындағы сұрақтарға жауап беру.
  • Ғұламалардың өмірбаяны туралы қосымша кітаптар мен деректерді оқу.