Қазір ана тілі сабағы
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Пән
Ана тілі (4-сынып)
Тақырып
М. Әуезов — «Жетім»
Сабақтың түрі
Жаңа сабақты меңгерту
Әдіс-тәсілдер
Түсіндіру, ой қозғау, сұрақ-жауап, көрнекілік, деңгейлік тапсырма, ой толғау
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
Мұхтар Әуезовтің өмірі мен шығармашылығы туралы мәлімет беру; «Жетім» әңгімесін мәнерлеп оқытып, мазмұнын меңгерту.
Дамытушылық
Оқушылардың сөйлеу тілін дамыту, сөздік қорын молайту; ойлау, көру, сезіну, қабылдау қабілеттерін жетілдіру.
Тәрбиелік
Жақсы мен жаман әдет-қылықтарды ажырата білуге, ұлы адамдарды құрметтеуге тәрбиелеу.
Көрнекіліктер
- М. Әуезовтің портреті
- Сөзжұмбақ
- Тірек сызбалар
- Мазмұнды суреттер
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен сәлемдесу.
- Сыныпты түгендеу.
- Сабаққа әзірлікті тексеру.
Психологиялық дайындық
Балалар, бүгін ерекше сабақ. Біздің сабағымызға қонақтар келіп отыр. Олар — ұстаздар мен ата-аналар. Қонақтарға білімімізді көрсетейік.
Сұрақ-жауап
— Қазір қай сабақ?
— Қазір ана тілі сабағы.
Өлең жолдары
Ана тілі — айдыным,
Ана тілі — ай-күнім.
Ана тілім болмаса,
Керегі не байлықтың?
Туған тіліміз — ана тілі. Ендеше, сабаққа зейін қойып, ана тілін қаншалықты меңгергенімізді көрсеттік.
II. Мақсат қою кезеңі
Сабақтың тақырыбы мен мақсаттары таныстырылады: Мұхтар Әуезовтің «Жетім» әңгімесін оқып, мазмұнын талдау, кейіпкер әрекетіне баға беру және жаңа сөздерді меңгеру.
III. Жаңа материалмен жұмыс
Кіріспе
Бүгін біз Мұхтар Әуезовтің «Жетім» әңгімесін оқып, мазмұнымен танысамыз.
1) Ой қозғау
- М. Әуезов кім? Ол туралы не білесіңдер?
- 2–3-сыныптарда өткен шығармаларын еске түсірейік.
- «Көксерек» әңгімесіндегі басты кейіпкер кім?
- «Боран», «Әке арманы», «Жолда» бөлімдері қай романнан алынған үзінділер?
2) Мұхтар Әуезовтің өмірі мен шығармашылығына шолу (слайд)
- Әуез қыстауы — Мұхтардың балалық және жастық шағы өткен мекен. Кейін жөнделіп, жазушы мұражайына айналды.
- М. Әуезов — семинария оқушысы.
- Жас Мұхтар — отбасы және достарының арасында.
- Алматыдағы мұражайының бір бөлмесі.
- М. Әуезов жұмыс үстінде (1939 жыл).
- Жазушының кітаптары: «Абай жолы» (4 том), «Көксерек», «Қорғансыздың күні», «Қилы заман».
3) Сөзжұмбақ шешу (слайд)
Жазушы, шығармалар және тақырыпқа қатысты негізгі ұғымдарды пысықтауға арналған тапсырма.
4) Сөздік жұмыс
- Қиянат
- Әділетсіздік, зорлық, өктемдік.
- Қаға беріс
- Шеттеу, бұрылыс, тасалау жер.
5) Оқулықпен жұмыс
«Тізбектей оқу» әдісі арқылы мәтінді кезекпен мәнерлеп оқу.
6) Дәптермен жұмыс
- Күн ретін жазу.
- Сөздікті дәптерге түсіріп алу.
IV. Түсінгендерін тексеру
Мәтінге жоспар құру
- Үш салт атты. Жалғыз жаяу.
- Қасымның қаралы күйге түсуі. Әжесінен айырылуы.
- Иса мен Қадишадан көрген қорлығы.
- Қасымның тауға қашуы.
- Тау ішіндегі қорқыныш.
- Ағашқа сүйеніп қатып қалған бала.
Деңгейлік тапсырмалар
- Жалғыз жаяу бала келе жатқан кездегі табиғат көрінісін тауып оқы.
- Жанашыры — жалғыз әжесі қайтыс болғандағы Қасымның күйзелісін суреттейтін тұсты тап.
- Қасымның қаңғып кетуіне себеп болған жерді анықта.
- Әңгіме неге «Жетім» деп аталады?
V. Сергіту сәті
Қане, сапты түзейік,
Тіземізді бүгейік.
Ыршып алға түсейік,
Ыршып артқа түсейік.
Көбелекше ұшамыз,
Отырамыз, тұрамыз.
Сергітуге мың алғыс!
VI. Ой толғау
«Авторға хат»
Егер сендер автор болсаңдар, осы әңгімені қалай аяқтар едіңдер? Өз нұсқаларыңды қысқаша хат түрінде жазыңдар.
VII. Сабақты бекіту
Топтастыру
Кейіпкерлер, оқиға орны, мәселе, авторлық идея сияқты негізгі ұғымдарды топтастырып, бір-бірімен байланыстырыңдар.
Пысықтау сұрақтары
- «Жетім» кім?
- Қорлық көрсетуші кім?
- Қасымның тағдыры қалай өрбіді?
- Әңгіме сендерге қалай әсер етті?
VIII. Сабақты қорытындылау
Кейіпкер моделі
Қасым бейнесін «әрекет — себеп — салдар — сезім — қорытынды» үлгісімен талдап, кейіпкерге мінездеме беріңдер.