Саңырауқұлақтар жасушасының құрылысы

Сабақ туралы қысқаша ақпарат

Сынып

6-сынып, Биология

Сабақтың тақырыбы

Саңырауқұлақтардың жалпы сипаттамасы: қоректенуі, тыныс алуы, спора арқылы көбеюі

Мақсаты

Саңырауқұлақ ағзасының ерекшеліктері, жасуша құрылысы, тіршілігі, қоректенуі және көбеюі туралы білім қалыптастыру.
Диалог, ассоциация, кері байланыс және сыни ойлау әдістері арқылы негізгі идеяны түсінуге бағыттау.
Негізгі түйіндерді меңгерту және оқу жетістігін жиынтық бағалау өлшемдері арқылы анықтау.

Оқыту нәтижелері

Топта жұмыс істеп, пікір білдіреді және пікір алмасады; ойлау дағдылары дамиды.
Саңырауқұлақтардың құрылысы мен тіршілігі туралы білімді жүйелейді: қоректену, тыныс алу, көбею.
АКТ мүмкіндіктерін пайдаланып, өзін-өзі реттеу дағдыларын жетілдіреді; көшбасшылық пен дарындылық көріністері айқындалады.

Сілтеме және ресурстар

Оқулық

6(7)-сынып биология оқулығы: Р. Әлімқұлова, Р. Сәтімбекова, А. Соловьева

АКТ

Электронды оқулық және цифрлық материалдар

Негізгі идея және міндет

Негізгі идея

Оқушылар саңырауқұлақтардың ағзалық ерекшеліктері, жасуша құрылысы, тіршілігі, қоректенуі және көбеюі туралы түсінік қалыптастырады.

Міндет

Тақырыптың негізгі ұғымдарын меңгерту: саңырауқұлақтардың құрылысы, қоректенуі, тыныс алуы және спора арқылы көбеюі.

Сабақ барысы: тапсырмалар жүйесі

1-тапсырма: Ой қозғау (алдыңғы білімді белсендіру)

Сұрақ–жауап

1) Шіріту бактериялары неліктен «ғаламшарымыздың тазалаушысы» деп аталады?

Өсімдік қалдықтары мен жануар өлекселеріндегі күрделі ағзалық заттарды ыдыратып, топырақта қарашіріктің түзілуіне ықпал етеді.

2) 1 г қара топырақта қанша бактерия болады?

Шамамен 5–6 млрд.

3) Түйнек бактериялары қандай өсімдіктермен селбесіп тіршілік етеді?

Жоңышқа, беде, асбұршақ, сиыржоңышқа, соя және т.б.

4) Бактериялардың халық шаруашылығындағы маңызы қандай?

Сүт тағамдарын ашыту, тері илеу, сүрлем дайындау және т.б.

5) Гормогония дегеніміз не?

Көк-жасыл балдырлардың жіпшелері бірнеше бөлікке бөлініп, сілемейлі қабықтан сыртқа шығып, жаңа дараққа айналып көбеюі.

6) Спирулина цианобактериясы арнайы қай жерде өсіріледі?

Су қоймаларында (арнайы өсіру алаңдарында).

2-тапсырма: Топтық жұмыс

Талқылау • Көрініс • Баяндау

1-топ

Саңырауқұлақтарға жалпы сипаттама: ерекшеліктері, өсімдіктерге және жануарларға тән белгілерінің ұқсастығы мен айырмашылығы (әңгімелеу).

2-топ

Саңырауқұлақ жасушасының құрылысы (көрініс/модельдеу).

3-топ

Саңырауқұлақтардың тыныс алуы және спора арқылы көбеюі (баяндау).

Сергіту сәті

«Көңілді саңырауқұлақтар» атты қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары.

3-тапсырма: Сызбаларды толықтыру

Талдау • Құрастыру

1-топ

«Саңырауқұлақтарға тән белгілер» кестесін толтыру:

Саңырауқұлақтарға тән белгілері
Өсімдіктерге тән белгілері
Жануарларға тән белгілері

2-топ

Саңырауқұлақтардың көбеюіне арналған сызба құрастыру (оқушылар сызбаны дайындап, қорғайды).

3-топ

Берілген сызбаны толықтыру (ұғымдарды дұрыс орналастыру және түсіндіру).

4-тапсырма: «Сұрақтар стратегиясы» (бекіту)

Жылдам тексеру

Әр топ бір-біріне сұрақ қойып, жауап беру арқылы жаңа тақырыпты пысықтайды.

1) Саңырауқұлақтарды зерттейтін ғылым қалай аталады?

Микология (XIX ғ.).

2) Саңырауқұлақ жасушасында жиналатын қор заты?

Гликоген.

3) Талшығы бар спора қалай аталады?

Зооспора.

4) Спора түзілетін орын?

Спорангий.

5) Нан ашытуға пайдаланылатын саңырауқұлақ?

Ашытқы (қантты ашытқы саңырауқұлақтары).

6) Көгілдір зең саңырауқұлағы?

Пеницилл.

7) Лимон қышқылы алынатын саңырауқұлақ?

Аспергилл.

8) Қалпақшалы саңырауқұлақтың жемісті денесі неден тұрады?

Қалпақ және түбіртек (сабақша).

9) Саңырауқұлақтың өсімдікпен селбесуі қалай аталады?

Микориза.

10) Қызыл түсті, улы қалпақшалы саңырауқұлақ?

Шыбынжұт.

11) Топырақ ішінде көрінбей жататын бөлігі?

Жіпшумақ (гифалар).

12) Қайыңқұлақ улы ма, усыз ба?

Усыз.

13) Бидай масағын зақымдайтын паразит саңырауқұлақ?

Қаракүйе.

14) Жүгері собығында болатын паразит саңырауқұлақ?

Қаракүйе.

5-тапсырма: Лидерді анықтау

Бағалау парағы

Топ ішіндегі көшбасшы

Әр топ бағалау бетшесі арқылы сабаққа белсенді қатысқан оқушыны анықтап, топ лидері ретінде ұсынады.

Сөз-сайыс

Тақырыбы: «Саңырауқұлақ туралы білгенім…»
Лидерлер өз ойларын дәлелдеп, ең сәтті жауап берген оқушы сабақ лидері болып танылады.

Бағалау, үй тапсырмасы және кері байланыс

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқу үшін бағалау тәсілдері қолданылады (қалыптастырушы және жиынтық бағалау элементтері).

Кейінгі тапсырмалар

Тақырып соңындағы тапсырмаларды орындау.
Интернеттен қосымша мәлімет жинақтау.

Кері байланыс: «Білім ағашы»

Оқушылар стикерге сабақтан алған әсерін және түсінген негізгі ойларын жазып, тақтадағы ағашқа іледі. Осылайша сыныптық кері байланыс жасалады.