Атырау қаласы қандай қала
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
- Қала, ұйым
- Атырау қаласы, №8 «Ақбота шипа» (жай типті бөбекжай-балабақша)
- Тәрбиеші
- Сабиргалиева Дамели Муслимовна
- Білім беру саласы
- Әлеуметтік орта
- Ұйымдастырылған іс-әрекет
- Қоршаған орта
- Тақырып
- Туған өлкенің байлықтары
Мақсаттар
-
Балаларды туған жердің көрнекті орындарымен және табиғи-экономикалық байлықтарымен таныстыру, білім аясын кеңейту.
-
Қазақстан Республикасына, туған қалаға және Отанға деген сүйіспеншілікті арттыру.
-
Ой-өрісті, танымдық қызығушылықты және шығармашылық қабілеттерді дамыту.
-
Табиғатты аялауға, қорғауға және қазба байлықтарын ұқыпты пайдалануға тәрбиелеу.
Сөздік жұмыс және билингвальді компонент
Сөздік жұмыс
- «Мұнайлы қала»
- «Балық түрлері»
Билингвальді компонент
- балық
- рыба
- мұнай
- нефть
- қала
- город
Көрнекіліктер
Фото-көрме
Атырау балық зауытына қатысты фото-суреттер, қаланың көрнекті орындарының бейнелері.
Нақты үлгілер мен ойын құралдары
Мұнай және одан алынатын өнім үлгілері, ойынға арналған ау-қармақ және әртүрлі балық пішіндері.
Сабақ барысы
1) Мотивациялық-қозғаушы кезең: «Шаттық шеңбер»
Шеңбер болып тұрайық,
Алақанды ашайық.
Күннің нұрын алайық,
Таза ауаны жұтайық.
Жүрекке жылу салайық,
Мейірімділік шоғын алайық.
Жиналған жылы шуақты
Қонақтарға шашайық.
2) Іздену-ұйымдастырушы кезең: Сұрақ-жауап және қала туралы әңгіме
Сұрақ: Біз қай Республикада тұрамыз?
Жауап: Қазақстан Республикасында.
Тәрбиеші Қазақстанның үлкен әрі бай өлке екенін түсіндіреді: мұнда тоғай, өзен, көл, бау-бақша, ауылдар мен қалалар көп (карта көрсетіледі).
Сұрақ: Ал біз қай қалада тұрамыз?
Жауап: Атырау қаласында.
Талқылау: «Атырау қандай қала?» — балалардың әңгімесі тыңдалады.
3) Көрнекі суреттермен жұмыс: Қаланы танып-білу ойыны
Балаларға қаланың әр жерінен түсірілген суреттер ұсынылады. Әр бала суреттегі орынның атауын айтып, қысқаша сипаттайды. Осы арқылы балалар өз қаласының таныс нысандарын ажыратуға және ойды жүйелі жеткізуге үйренеді.
4) «Туған өлкенің байлықтары»: өзен, теңіз және балық
Тәрбиеші балалардан: «Қаламыздың байлықтары туралы не білеміз? Қандай өзен ағады? Өзенде қандай балық түрлері бар? Бізде теңіз бар ма?» — деп сұрайды.
Көрме және әңгіме: Атырау балық зауыты
Атырау өңірінде әртүрлі балық түрлері кездеседі: сазан, табан, сыла, жайын, қаракөз, көксерке, сондай-ақ қызыл балық (бекіре тұқымдастары). Теңіз бен өзеннен ауланған балықтар зауытқа жеткізіліп, тазаланып, өңделеді: кептіріледі, қақталады, дәмдеуішпен дайындалып, қаңылтыр (темір) немесе пластик ыдыстарға қапталып, дүкен сөрелеріне жөнелтіледі.
Бұл — балықшылар мен зауыт жұмысшыларының ерен еңбегі. Олар жыл он екі ай, салқын суда да еңбек етіп, су байлығын халыққа жеткізеді. Балық — ағзаға пайдалы, жеңіл әрі дәруменге бай тағам: адам өзін сергек сезініп, денсаулығы нығая түседі.
5) Қимылды ойын: «Балық аулаймыз»
Балалар ау-қармақ арқылы балықтарды «аулап», ойын барысында ептілік пен бірлесіп әрекет етуді дамытады.
Экологиялық әңгіме
Тәрбиеші табиғатқа келетін кері әсерлерді атап өтеді: өзен суының ластануы, қоқыс пен қалдықтардың төгілуі, балықты шамадан тыс аулау. «Не істеуіміз керек? Өзенімізге қалай көмектесеміз?» деген сұрақ арқылы балаларды жауапкершілікке жетелейді.
6) Қазба байлық: мұнай — «қара алтын»
Туған өлкеміздің келесі маңызды байлығы — мұнай. Оны «қара алтын» деп атайды. Мұнайды мұнайшылар жер қойнауынан бұрғылау арқылы өндіріп алады. Ол қара түсті, тұтқыр сұйық шикізат.
Атырауда мұнай өнеркәсібі дамыған. Мұнай өңдеу арқылы жанар-жағармай, керосин, әртүрлі техникаға қажетті майлар және химиялық өнімдер алынады. Сондай-ақ кейбір шикізат түрлері шетелге жөнелтіліп, экономикалық құндылыққа айналады.
Мұнайдан тұрмысқа қажетті сұйық сабын, кір сабын өндіріліп, қалдықтарын қайта өңдеу арқылы синтетикалық талшық, каучук, спирт, пластмасса сияқты өнімдер алынады.
Маңызды мәселе: экология
Мұнай өндірісінен және өңдеуден шығатын қалдықтар қоршаған ортаға зиян келтіруі мүмкін. Сондықтан табиғатты қорғау, ластамау, ресурсты үнемді пайдалану — баршамыздың ортақ міндетіміз.
7) Зерттеу-тәжірибе: мұнайдың табиғатқа әсері
Топыраққа әсері
Ыдыстағы топырақтың үстіне мұнай құйғанда қандай өзгеріс болатынын бақылау: топырақтың беті жабылып, табиғи күйі бұзылады.
Суға әсері
Таза суға мұнай қалдығы төгілгенде су бетінде қабықша пайда болады. Бұл судағы тіршілікке зиян келтіруі мүмкін.
Қорытынды: туған еліміздің, қаламыздың табиғатын және қоршаған ортаны таза ұстау — әрқайсымыздың жауапкершілігіміз. Қазба байлық қорын сақтап, қорғау, үлкендердің еңбегін бағалау, қаланың көркеюіне үлес қосу және Отанды сүю — маңызды құндылықтар.
8) Құрастыру жұмысы: «Кеме»
Балалар геометриялық пішіндерді пайдаланып кеме құрастырады. Бұл тапсырма кеңістіктік ойлауды, ұқыптылықты және шығармашылықты дамытады.