Қазақша рефераттар

Ойын жүргізу барысы

Қалалық семинар

Тақырып: «Инновациялық технологиялар аукционы»

Мастер-класс: Луллий шеңберінің ерекшеліктері

Мектепке дейінгі жаста тіл дамытудың өзектілігі

Мектепке дейінгі баланың тілін дамыту — әрдайым өзекті мәселе. Бүгінде баланың сөйлеуін түзету мен жетілдіруге арналған әдістер көп болғанымен, ең маңыздысы — балаға жағымды эмоционалдық орта құрып, тілін белсенді дамытуға деген қызығушылығын ояту.

Ойын мен тіл дамытудың өзара байланысы

  • Бала ойын барысында белсенді болып, тілі табиғи түрде дамиды.
  • Баланың тілі дамыған сайын ойынның өзі де күрделене түседі.

Луллий шеңбері: идеясы мен құрылымы

XIII ғасырда француз монахы Раймонд Луллий қағаз шеңбері түрінде логикалық материал ұсынған. Луллий шеңбері — қарапайым, бірақ мүмкіндігі кең, «компьютерге ұқсас» дидактикалық құрал. Қарапайым құрылысы оны балабақша тәжірибесінде тиімді қолдануға мүмкіндік береді.

Неден тұрады?

  • Екі шеңбер (пластина)
  • Арнайы жасалған қорап

Қалай бейімделеді?

Баланың жас ерекшелігіне қарай шеңберлер 4, 6, 8 бөлікке бөлінеді. Бөліктерге суреттер, сөздер, буындар, сандар және сөйлемдер орналастырылады.

Негізгі қағида

Әрбір бала қойылған сұраққа жауапты өздігінен табады және түскен кез келген комбинация бойынша қиялдап, әңгіме құрастыра алады. Құралдың функциялары көп, ол ТРИЗ әдістемесімен үндесіп, ойын түрінде қолданылады.

Педагогтің рөлі және жұмыс форматы

Құралды балаларға «Сиқырлы шеңберлер» ретінде таныстыруға болады. Педагог міндетті түрде жұмыс барысын көрсетіп, ережелерін түсіндіреді. Одан кейін педагог көбіне бақылаушы рөлінде болады: балалар өзара әрекеттесіп, кезектерін белгілеп, ізденіп жұмыс жасайды.

Жеке және топтық қолдану

Жеке жұмыс

Баланың өз қарқынымен жауап тауып, сөйлеуін еркін құрастыруына мүмкіндік береді.

Топтық жұмыс

Кезек күту, тыңдау, келісу және ойды дәлелдеу дағдыларын дамытады.

Қондырғы түрі: пирамида негізіндегі нұсқа

Луллий шеңберлерінің тағы бір нұсқасы пирамида негізінде жасалады: шеңберлер бір қондырғыға орнатылады, жоғарғы бөлігінде бағыттаушы белгі болады. Шеңберлер қозғалмалы және 4, 6, 8 бөлікке бөлінеді.

Жас ерекшелігіне сай ұсыныс

5 жас

4–6 бөлікке бөлінген 2–3 шеңбер қолдану ұсынылады.

6–7 жас

8 бөлікке бөлінген 4 шеңбер қолдануға болады.

Ойын құрылымы

  1. 1 Белгілі бір сұраққа жауап табу.
  2. 2 Қиялды дамытуға арналған жаттығу арқылы әңгіме құрастыру.

Ойынды жүргізу барысы (мысал)

  1. 1) Шеңберлерге материал орналастыру

    Барлық шеңберге суреттер қойылады. Мысалы:

    • Ағаштың түрі
    • Орналасқан жері (бақ, орман, дала және т.б.)
    • Жемісі немесе тұқымы (алма, жаңғақ және т.б.)

  2. 2) Мақсат қою

    Балалардың міндеті — сәйкестікті табу және дұрыс комбинацияны құрастыру.

  3. 3) Комбинация бойынша әңгіме құрастыру

    Шеңберді айналдырып, түскен комбинация бойынша әңгіме құрастырады және оның пайдасын айтады.

Қорытынды нәтиже

Ойын нәтижесінде баланың тілі, логикалық ойлауы, зейіні, есте сақтауы дамиды және қоршаған ортаны тануына жағдай жасалады.