Қазақша рефераттар

Бағалау парағы Ақиқат тобы

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Пән / сынып

Қазақ әдебиеті, 8-сынып

Тақырып

Ш. Мұртаза: «Эльза – кішкентай періште»

Сабақ түрі

Білім, іскерлік және дағдыны жинақтау сабағы

Сабақтың ұраны

«Адам баласын бауырым деу – жүрек ісі,

Адам баласына адам баласының бәрі – дос, жолдас, бауыр»

— Абай

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Жазушының өмірі мен шығармашылығы туралы мәлімет беру; үзіндіні толық талдау арқылы көркем шығарманың оқырманның рухани жан дүниесін байытудағы күш-қуатын таныту; шығарманың идеялық мәнін ашу.

Дамытушылық

Көркем сөз құдіретіне үңілдіре отырып, ой қорытуға және пікір айтуға машықтандыру; өздігінен іздену арқылы топта жұмыс істеу дағдысын арттыру; шығармашылықпен әрекет етіп, мақсатқа жету қабілеттерін дамыту.

Тәрбиелік

Жеке және топтық жұмыста бір-бірінің пікірін тыңдап, сыйлай білуге үйрету; сөйлеу мәдениетін қалыптастыру; рухани-адамгершілікке, қайырымдылыққа, адалдыққа және бауырластық рухқа тәрбиелеу.

Әдіс-тәсілдер мен ресурстар

Сабақтың әдісі

СТО (сын тұрғысынан ойлау) стратегиялары.

Пәнаралық байланыс

  • қазақ тілі
  • тарих
  • дін
  • психология

Көрнекілік пен жабдықтар

  • кесте-сызба, парақшалар
  • Ш. Мұртазаның көптомдық кітаптары
  • бағалау парақтары
  • интербелсенді тақта

Сабақтың барысы

I. Қызығушылықты ояту

  1. Оқушылардың және кабинеттің сабаққа дайындығын тексеріп, сабақ мақсаты түсіндіріледі. Сабақ форматы — әдеби «қонақжай» сабақ.
  2. Топқа бөлу: жыл мезгілдері арқылы «Ақиқат» және «Тапқырлар» топтары.
  3. Психологиялық дайындық: «Мен де бір тілек арнаймын». Мұғалім тілегі: «Өмірлеріңе ақ жол тілеймін!» Одан кейін оқушылардың тілектері тыңдалады.
  4. Бағалау парақтары таратылып, түспен белгілеу тәртібі ескертіледі.

Үй тапсырмасын тексеру (кіріспе тапсырма)

Өлең жолдары кімнің болмыс-бітімін бейнелейді? Жауап: Шерхан Мұртаза. Оқушылар қысқаша түсініктеме береді.

«Автор орындығы»

Әр топтан бір оқушы шығып, сынып сұрақтарына жауап береді.

I топқа сұрақтар

  • Сіз қай жерде, қай жылы дүниеге келдіңіз?
  • Драматург ретінде қандай шығармаларыңызды атай аласыз?
  • Шығармаларыңызға көбіне арқау болатын тақырыптар қандай?
  • «Ай мен Айша» романынан үзінді неге «Ай шуағы түндер» деп аталады?
  • Қырғыз халқымен туыстық қатысыңыз бар деген пікір бар. Осы жөнінде әңгімелесеңіз.

II топқа сұрақтар

  • Жоғары білім алдыңыз ба?
  • Қандай әңгіме, хикаят, романдарыңыз бар?
  • «Бесеудің хаты» драмалық шығармаңызға қандай жағдайды арқау еттіңіз?
  • «Ай шуағы түндер» шығармасындағы «Мұртаза — халық жауы дегеннен бәрі қорқатын шығар» деген оймен нені меңзедіңіз?
  • Айша ананың балалық шағы туралы айтып берсеңіз.

II. Мағынаны тану

«Жолбарыс жүректі жампоз жазушы»

Мұғалім Ш. Мұртазаның өмірі мен шығармашылығы туралы әңгімелейді. Үзіндіге кіріспе ретінде интербелсенді тақтадан суреттер көрсетіледі: мылтық, ту, кішкентай қыз.

Болжау кестесі

Оқушылар суреттер мен тақырыпқа сүйеніп, үзінді мазмұнын болжайды. Кейін ойлары тыңдалып, мәтін мазмұны баяндалады.

Мазмұндық жоспар (дәптерге жазу)

  • 1941 жылғы қазақ ауылының тіршілігі
  • Көшіп келген немістердің елге сіңісуі
  • Кішкентай Эльзаның ауыр жағдайы
  • Әділетсіздік туралы ойлар
  • Эльзаның қайтыс болуы
  • Неміс көшесіндегі мейірімді жандар

Танымдық ізденіс

Оқушы деңгейін анықтау және мазмұнды игеру үшін анализ, синтез, бағалау бағытындағы тапсырмалар орындалады.

I топ — «Ақиқат»

  • Екі түрлі түсіндірме күнделігі (тақтаға жазу)
  • «Әдебиет лотосы»: шығарманың көркемдік тілін талдау
  • Жазушы Эльзаның өлімі арқылы нені айтқысы келді?

II топ — «Тапқырлар»

  • Шығармадағы Отто Бауэр мен Анна Вольф бейнелерін салыстыру
  • Жазушының неміс ауылдастарына көзқарасы қандай?
  • Топтық жұмыс барысында екі оқушы сайысқа түседі

Пайым мен серпін

«Білекке сенген заманда, ешкімге есе бермедік.

Білімге сенер заманда, қапы қалып жүрмейік.»

— Абылай хан

«Жаңылдырсаң да, жаңылмаймын» (жылдам тексерім)

  • 1) Ш. Мұртаза 1932 жылы дүниеге келді.Иә
  • 2) Алып Ер Тоңа — түркілердің көсемі.Иә
  • 3) «Алпамыс», «Қобыланды» батырлар жыры Орхон ескерткіштеріне жатады.Жоқ
  • 4) «Диуани хикмет» — Әл-Фарабидің еңбегі.Жоқ
  • 5) Махамбеттің «Мұнар күн» өлеңі — өзі туралы.Жоқ
  • 6) «Қалқаман – Мамыр» дастаны — Шәкәрімдікі.Иә
  • 7) Сұраншы батырды Жамбыл жырлаған.Иә
  • 8) «Түркістан» өлеңін М. Жұмабаев жазған жоқ.Жоқ
  • 9) Бақтығұл — «Қараш-қараш оқиғасы» хикаятының кейіпкері.Иә
  • 10) М. Дулатов «Оян, қазақ!» өлеңдер жинағын шығарды.Иә

Топтық жұмысты тексеру

Талқылау барысында Қазақстандағы этностар арасындағы ынтымақ, Қазақстан халқы Ассамблеясының қызметі және «Қазақстан – 2050» стратегиясындағы бірлік идеясы қысқаша байланыстырылып айтылады.

III. Ой-толғаныс

Тақырыптың түйіні айқындалады (баяу әуен қосуға болады). Оқушылар мәтіндегі адамгершілік, әділет және бауырластық ұғымдарын жеке ойымен байланыстырып, қорытынды жасайды.

I топ — RAFT әдісі

Мысал: Эльзаның өз қандастарына арнаған түсінбеушілікке толы хаты (рөл, аудитория, формат, тақырып бойынша).

II топ — 5 минуттық эссе

Тақырып: «Адамзаттың бәрін сүй, бауырым деп…» Оқушылар ойларын қысқа әрі нақты жеткізеді.

IV. Қорыту және бекіту

Болжау кестесіне қайта оралу: «Не болды?» сұрағы арқылы оқушылардың ойы тыңдалып, негізгі идеялар жинақталады.

V. Үй тапсырмасы

  • Шығарманың мазмұнын толық меңгеріп келу.
  • «Халықтар достығы – елдігіміздің белгісі» тақырыбында шығарма жазу.

VI. Бағалау және рефлексия

Бағалау парақтары арқылы қорытынды баға қойылады. Рефлексияда оқушылар өз әсерін түспен белгілеу арқылы білдіреді:

Жасыл түс

Жаңа идеялар байқадым.

Қызғылт түс

Сабаққа көңілім толды.

Көк түс

Жаңа тақырып сезіміме әсер етті.

Автор туралы мәлімет

Өңір / мектеп

БҚО, Ақжайық ауданы, Алмалы ауылы
Алмалы орта жалпы білім беретін мектебі КММ

Мұғалім

Қазақ тілі және әдебиеті пәні мұғалімі — Утешов Болат Нагимович

Материалдың толық нұсқасын жүктеу туралы белгі бастапқы мәтінде көрсетілген.