Модальді етістіктер
Білім беру — оқыту мен тәрбиелеудің үздіксіз процесі. Қазіргі қоғамда өзекті мәселелердің бірі — әлеуметтік және экономикалық өзгермелі жағдайларда өмір сүруге дайын ғана емес, оны жақсартуға да ықпал ететін жан-жақты дамыған, өзіндік ой-толғамы бар, адамгершілігі жоғары, қабілетті әрі білімді жеке тұлғаны қалыптастыру.
Мұндай тұлғаға қойылатын негізгі талаптар: шығармашылық, жоғары интеллект, терең білім және кәсіби сауаттылық. Осы тұрғыда мектеп баланың дамуында шешуші рөл атқарады: жеке тұлға ретінде қалыптасуы, көзқарасының беки түсуі және ой-өрісінің кеңеюі мектеп қабырғасынан бастау алады.
Қазақ әдебиетінде өзіндік із қалдырған жазушы Ғабиден Мұстафиннің «Ең ұзақ сөйлемнің де соңынан қойылатын нүктесі бар» деген сөзін еске алсақ, мұғалімдер мен оқушылар үшін маңызды қорытынды көрсеткіштердің бірі — Ұлттық бірыңғай тестілеудің (ҰБТ) нәтижесі.
ҰБТ-ға сапалы дайындықтың негізі
ҰБТ-ның нәтижелі өтуі ең алдымен уақытты тиімді жоспарлауға байланысты. Дайындық жүйелі болғанда ғана оқушы білімін тұрақтандырып, әлсіз тұстарын дер кезінде түзете алады.
Жұмыс барысындағы негізгі қадамдар
- ҰБТ-ға арналған нақты дайындық жоспарын құрастыру.
- Сабақ барысында жаңа білімді сапалы меңгертуге басымдық беру.
- Тест орындалғаннан кейін міндетті түрде түзету (коррекциялық) жұмыстарын жүргізу.
- Тақырыптық тесттерді жүйелі құрастыру және қолдану.
- Әр тараудан кейін лексикалық және грамматикалық бақылау өткізу.
Мұғалім жұмысына қойылатын талаптар
ҰБТ-ға дайындауда мұғалімнің кәсіби ұстанымы мен жүйелі әдістемесі шешуші мәнге ие. Мұғалім өз ісінің білікті маманы болып, білімін күнделікті толықтырып отыруы қажет.
Күнделікті әдістемелік тәртіп
- Грамматикалық ережелерді жүйелі қайталау және бекіту.
- Тесттерде кездескен жаңа сөздерді аударып, жаттату және контексте қолдандыру.
- Оқушыға нақты талап қойып, нәтижеге бағытталған кері байланыс беру.
Бақылау және түзету жұмыстары
Аптасына кемінде 1 рет әкімшілік немесе аралық тест ұйымдастырып, қорытындысы бойынша мақсатты коррекциялық жұмыстар жүргізу үлгерім мен сапаны арттыруға мүмкіндік береді. Нәтиже талдауға сүйенгенде ғана өсім тұрақты болады.
11-сынып оқушыларын дайындаудың тиімді тәсілдері
11-сынып оқушыларымен жұмыс барысында теориялық білімді міндетті түрде практикалық жаттығулармен ұштастыра отырып, тұрақты түрде тапсырмалар орындату қажет. Жоспарға сай әр тақырыпқа лайық жаттығулар алынып, оқушының дағдысы кезең-кезеңімен қалыптастырылады.
Электронды ресурстардың мүмкіндіктері
- Арнайы электронды оқулықтардағы жаттығуларды жүйелі қолдану.
- Интернет ресурстарын тұрақты пайдалану: онлайн тестілеу, викторина, конкурс, қашықтық олимпиада.
- Пән бойынша онлайн тестілеуді және «5+» бағдарламасын жиі қолдану.
Онлайн тесттердің артықшылығы — нәтижені жылдам алу және қателермен бірден жұмыс істеуге қолайлы болуы. Бұл уақытты үнемдеп, түзетуді дер кезінде жүргізуге мүмкіндік береді.
ҰБТ-ға дайындық жоспары: негізгі тақырыптар
Төмендегі тақырыптар 11-сынып оқушыларын ағылшын тілінен ҰБТ-ға жүйелі дайындауда жиі қолданылатын құрылым ретінде ұсынылады.
Қорытынды
Қорытындылай айтқанда, әр шәкіртті бәсекеге қабілетті, өмірде өзін-өзі дамытуға бейім, үздіксіз білім жүйесінде құндылыққа ұмтылатын Қазақстан азаматы ретінде тәрбиелеу — бүгінгі күн талабы. Бұл мақсатқа жету үшін оқушының білімге деген ықыласын арттырып, өз дамуына жауапкершілікпен қарауға және өзгенің де өсуіне ықпал ете алатын деңгейге жеткізу қажет.