Бірінші қабырғаға
Танысу тренингі: «Хан және уәзір»
Қатысушыларды жылы шыраймен қарсы алып, қысқа рөлдік диалог арқылы тренингке кіріспе жасалады. Мақсат — ортаға жеңіл атмосфера құру, өзара танысу мен сенімді байланыс орнатуға көмектесу.
Сценарий (ықшам нұсқа)
Хан сарайына қош келдіңіздер!
Хан уәзірін шақырады. Уәзір келеді.
Уәзір
Дат, тақсыр.
Хан
Датың болса, айт.
Сарайда «Өзін-өзі тану» пәні бойынша семинар өтіп жатыр. Хан уәзірге сыбырлап бірнеше тапсырма береді:
- Семинарға келген мұғалімдерге сәттілік тілеу.
- Алдымен өзіңді таныстыру.
- Әділқазылар алқасын таныстыру.
- 105 мектептен келген мұғалімдерге ілтипат білдіру.
- Қонақтарға сапалы қызмет көрсету.
- Сарайға қайтадан қош келдіңіздер деу.
Өзіне сенімділікті нығайту
Мақсаты — өз-өзі туралы ойды дамыту, коммуникациялық іскерлікті жетілдіру және сенімді сезінуге көмектесетін психологиялық күйге келтіру.
Жетелеуші релаксация мәтіні
Ыңғайлы отырыңыз. Денеңізді сезініңіз және босаңсытыңыз: дене демалады, сана сергиді.
Аспанға қараңыз: әдемі бұлттар, шуақ шашқан күн. Құстардың дауысы — ерекше әуез.
Кенеттен әсем әуен естисіз. Әуен бағытына қарай беттейсіз. Орман ішінде зәулім сарай көрінеді. Жартылай ашық есіктен әуен анық естіледі.
Сарайға кіресіз. Төрт қабырғада көркем суреттер. Сол суреттерді көру үшін қабырғаларды жағалап жүресіз. Онда сіздің қиялыңыз, ойларыңыз бейнеленген.
Соңында аппақ әрі жұмсақ демалатын орынды байқайсыз. Шаршағаныңызды сезіп, сол жерге жата кетесіз.
Осы бөлмеде жұмысқа, отбасыға, ҰБТ-ға байланысты қорқыныш пен үрейді, сенімсіздік пен кері әсерлерді артқа қарамай есіктен шығарып тастаңыз. Есікті жауып кетіңіз.
Сіз көңілді, қайратты, қажырлысыз. Жүректілік пен оптимизмді жоғалтпаңыз. Табанды болыңыз.
Қайтадан табиғат аясындасыз. Шексіз аспан. Ораламыз. Жұмыс аяқталды. Демалғаныңызды сезген кезде көзіңізді ашыңыз.
Сіздің көңіл күйіңіз қандай?
Қажетті құралдар: түрлі түсті қағаздан жасалған фигуралар. Әр қатысушы өз көңіл күйіне сай түсті таңдайды.
Қызыл
Қуанышты көңіл күй.
Алқызыл
Ұнамды көңіл күй.
Сары
Жағымды көңіл күй.
Көк
Суық көңіл күй.
Қоңыр
Қиналған көңіл күй.
Күлгін
Алаңдаушылық.
Қара
Күш-қуаттың төмендеуі.
Ақ
Анықталмаған көңіл күй.
Мимикалық ситуация
Қатысушылар үш топқа бөлінеді. Топ басшылары ортаға шығып, карточка таңдайды. Карточкада тақырыптар беріледі: «Махаббат», «Бұзықтық», «Қызығушылық». Әр топ өз тақырыбына сәйкес мимика және пантомима арқылы шағын ситуация құрастырады. Қалған екі топ тақырыпты табады.
Махаббат
Жылулық, қамқорлық, жақындықты ым-ишарамен көрсету.
Бұзықтық
Әзіл, еркелеу, шағын «тәртіп бұзу» реңкін беру.
Қызығушылық
Таңдану, іздену, сұрақ қоюды мимикамен жеткізу.
«МЕН» тренингі (сурет арқылы өзін тану)
Қатысушыларға қағаз таратылады. Тапсырмалар ретімен орындалады, соңында қысқа интерпретация жасалады.
Нұсқаулық
- 1 Қағаздың бір жеріне нүкте салыңыз.
- 2 Басқа жеріне гүл салыңыз.
- 3 Тағы бір жеріне үй салыңыз.
- 4 Кактус өсімдігін салыңыз.
Түсіндіру (интерпретация)
Нүкте
Егер нүктені бір нәрсеге пайдалансаңыз, сіз мақсат қойып, соған қарай жүйелі әрекет етесіз.
Гүл
- Жапырағы екіден көп болса, жеке пайдаңызды көбірек ойлауға бейімсіз.
- Ерекше гүл салсаңыз, ортада өзіңізді жақсы көрсете аласыз.
Үй
- Үйді 2–3 қабатты салсаңыз, тәуекелге баруға дайынсыз.
- Шатыры болса, биік мақсатқа ұмтыласыз.
- Терезесі екеуден көп болса, үйіңізге жылу мен жарық сыйлайтын жансыз.
- Есік сыртқа қарап ашық тұрса, қонақжайсыз.
Кактус
- Астына ыдыс салсаңыз, іске кіріспес бұрын мұқият ойланып, берік шешім қабылдайсыз.
- Тікенін сыртқа қаратып салсаңыз, ренішті сыртқа шығаруға бейім болуыңыз мүмкін.
Ескерту: интерпретациялар ойын түріндегі өзін-өзі байқауға арналған, міндетті түрде дәл «диагноз» емес.
Релаксация: «Алматыға саяхат»
Жетелеу мәтіні
Жолға шығамыз. Алдымыздан галош кездеседі: алғысы келген адам алсын, алғысы келмеген адам алмасын.
Әрі қарай жүрдік. Алдымыздан түйе кездеседі: мінгісі келген адам мінсін, мінгісі келмеген адам мінбесін.
Әрі қарай жүрдік. Алдымыздан зәулім сарай кездеседі: кіргісі келген адам кірсін, кіргісі келмеген адам кірмесін.
Алматыға да жеттік. Ең әсем жер — Көк төбеге келдік.
Сергіту сәті (шеңбер)
Қатысушылар шеңбер болып тұрады да, үш топқа бөлінеді:
I топ
Ит
II топ
Мысық
III топ
Тауық
«Мен неше жастамын?» тренингі
Сұрақтар
- 1 Сіз қанша жасқа дейін өмір сүргіңіз келеді?
- 2 Өмірді 100% деп алсақ, сіз оның қанша пайызын «орындадым» деп ойлайсыз?
Қорытынды бланкі
Қатысушылар төмендегі тармақтар бойынша қысқа кері байланыс жазады. Бұл бөлім тренингті қорытындылауға көмектеседі.
Тренингтің күні
__________
Тренингтен не ұнады?
__________
Не ұнаған жоқ?
__________
Өзіңізді еркін сезіне алдыңыз ба?
__________
Қалай өткенін қалар едіңіз?
__________
Жүргізушіге ұсыныс/ескерту
__________