Мәтінді тізбектей оқу
Сабақ тақырыбы: Ю дыбысы мен әрпі
Бұл жоспар бастауыш сынып оқушыларына Ю дыбысы мен әрпін дұрыс айтуға, оқуға және жазуға үйретуге бағытталған. Сонымен бірге и әрпінен кейін у әрпі жазылмайтыны түсіндіріледі.
Мақсаты (білімділік)
- Оқушыларға Ю әрпінің айтылуы мен жазылуын меңгерту.
- И әрпінен кейін у әрпі жазылмайтынын түсіндіру.
Мақсаты (дамытушылық)
- Оқу және жазу дағдыларын дамыту.
- Танымдық белсенділікті арттыру, ойды жүйелі жеткізуге үйрету.
- Сұрақтарға толық жауап беруге, ойланып сөйлеуге дағдыландыру.
Мақсаты (тәрбиелік)
- Қазақтың ұлттық салт-дәстүрін құрметтеуге тәрбиелеу.
- Көркем, таза және қатесіз жазуға қалыптастыру.
- Ұйымшылдыққа, бірлікке баулу.
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Түрі
Жаңа сабақ
Әдістері
Сұрақ-жауап, түсіндіру, ой қозғау, ой жинақтау
Пәнаралық байланыс
Дене шынықтыру, дүниетану, математика
Көрнекілігі
Суреттер, әріптер, оқулық, плакат
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Бүгін сабақ ерекше: сыныбымызға қонақтар келіп отыр. Ендеше, қонақтарымызбен сәлемдесейік.
Құтты қонақ келіпті, төрімізге еніпті.
Амандасу үлкенге — тәрбиенің басы ғой.
Ал, кәнеки бәріміз, үлкенге сәлем берейік:
«Сәлеметсіздер ме, апайлар!»
2) Психологиялық дайындық
1 дегенім — жаман баға, алады оны жаман бала.
2 дегенім — нашар баға, інім-қарындас нашарлама.
3 дегенім — орта баға, сапасы да орта баға.
4 дегенім — жақсы баға, алады оны жақсы бала.
5 дегенім — үздік баға, оқимыз тек үздік қана.
Жаттығуды цифрмен көрсету арқылы бекіту.
3) Оқулықпен жұмыс: қайталау және дайындық
«Ұя» өлеңін жатқа айту.
Сөздерді оқу
Кісі аттары
Аян, Баян, Әсия, Әлия, Ғалия, Данияр
Жер-су аттары
Баянауыл, Аягөз, Сырдария, Әмудария
Ереже: кісі және жер-су атаулары әрқашан бас әріптен басталып жазылады.
Әңгімелесу
- Қазір қай мезгіл?
- Күз — жылдың соңғы айларына жақын кезең. Табиғатта қандай өзгерістер болады?
Ойын: «Жемістерді терейік». Жерге түскен жемістердің артындағы сұрақтарға жауап берейік.
- «Яя» дыбысы қандай дыбыс?
- шаян, қоян сөздерін буынға бөл.
- «Яя» дыбысы сөздің қай жерінде кездеседі?
Алынған жауаптар бойынша «Яя» дыбысын қорытындылау.
4) Жаңа сабақты меңгерту: Ю дыбысы мен әрпі
Жұмбақ
Қыс бойына жатады,
Тәтті ұйқыға батады.
Шешуі: аю. Осы сөз арқылы бүгінгі жаңа тақырыпқа өтеміз: Ю дыбысы мен әрпі.
Негізгі түсінік
- Ю — дауысты дыбыс, созып айтуға болады.
- Ю дыбысы сөздің ортасында да, соңында да кездеседі.
- Ю екі дыбыстан құралады: й + у.
Мысалдар
Буынға бөлу үлгісі: а-ю, о-ю.
Суретпен жұмыс
- Аю — жабайы аң, орманда өмір сүреді.
- Ою — ұлттық өрнек. Оны сандықтың сыртынан, көрпеден, текемет пен сырмақтан көруге болады.
Оқулықтағы сөздермен жұмыс
Мәтінмен жұмыс: «Ою»
Менің әжем сырмақ сырды.
Сырмаққа ою ойып салды.
Ою әдемі болды.
Ою туралы қысқаша түсінік беру: ұлттық өрнек бұйымды көркемдеп, мағына мен сән береді.
Сергіту сәті
1, 2, 3 — жинап бойға күш.
Қолға қалам аламыз,
2 мен 5-ке жазамыз.
Дәптермен жұмыс
- Ю ю дыбысының баспа және жазба түрімен танысу.
- Ауада және тақтада жазып көрсету, соңынан дәптерге жазу.
5) Бекіту: сұрақтар мен ойындар
«Әженің тапсырмасы»: қысқа сұрақ-жауап
- Дыбыстар қандай түрге бөлінеді? — Екі түрге бөлінеді.
- Дыбыс дегеніміз не? — Дыбысты естиміз, айтамыз.
- Әріп дегеніміз не? — Әріпті жазамыз, көреміз, оқимыз.
- Әріптен не құралады? — Сөз құралады.
- Сөзден не құралады? — Сөйлем құралады.
- Сөйлемнен не құралады? — Мәтін құралады.
Мәтінді оқу
Оқулықтағы мәтінді тізбектей оқыту: әр оқушы бір сөйлемнен оқып, мазмұнын түсіндіреді.
Ойын: «Жоғалған дыбысты тап»
Ш... ге
қо... н
пи... з
А... шы
ег... н
қ... зыл
Ойын: «Жоғалған буынды тап»
Түл...
зы...
бұ...
еш...
Ойын: «Сөз ойла, тез ойла!»
Ю дыбысы бар сөздерді ойлап айту (мысалы: аю, ою, құю, сүю, есею).
Қосымша тапсырма: таңдалған бір сөзге дыбыстық талдау жасау.
6) Қорытынды, үй тапсырмасы, бағалау
Қорытынды
Ю дыбысының ерекшеліктерін қайталау: дауысты дыбыс, созылып айтылады, й + у құрамынан тұрады.
Үй тапсырмасы
Ю ю дыбысы бар сөздерді оқып, дәптерге көркем жазу. 2–3 сөйлем құрастыру.
Бағалау
Сабаққа белсенді қатысқан, дұрыс оқып-жазған оқушыларды бағалау және кері байланыс беру.