Жаман дос - Асыңа дос

Достық туралы мақал-мәтелдер

Төмендегі мақал-мәтелдер достықтың қадірін, адамгершілікті, сыйластық пен сақтықты айқын суреттейді. Ойға тоқып, өмірде қолдануға болатын нақыл сөздер топтастырылды.

Қадір мен қайырым

  • Асы бар қазан сүйкімді, досы бар адам сүйкімді.
  • Жақынға жаны ашымағанның бір беті қара; жолдасына жаны ашымағанның екі беті қара.
  • Үйінде асы жоқтың түзінде досы жоқ.
  • Жас асыңа қарайды, дос басыңа қарайды.
  • Тістем нанның қадірін тарыққанда білерсің; анық достың қадірін зарыққанда білерсің.
  • Қарның ашса — қосқа бар, қайғың асса — досқа бар.

Ескі мен жаңа, жақын мен жат

  • Достың ескісі, тонның жаңасы жақсы.
  • Сырласуға дос жақсы, сыйласуға жат жақсы.
  • Жаңа дос келгенде, ескі достың көзінен жас шығар.
  • Өзің қандай болсаң, досың да сондай.
  • Жақындай қимас — шын досыңмен сыйлас.

Шын дос пен жаман дос

Айырмасы

  • Жақсы дос — басыңа дос; жаман дос — асыңа дос.
  • Дұшпан күлдіріп айтады, дос жылатып айтады.
  • Дос сыртыңнан мақтар, дұшпан көзіңе мақтар.

Белгісі

Жаман дос: озып бара жатсаң — етегіңнен тартады; қалып бара жатсаң — қасыңнан қашады.

Досыңды мақтағаның — өзіңді жақтағаның.

Адалдық, есеп және қарым-қатынас

  • Есепті дос айырылмас.
  • Есептескен — дос болмас.
  • Дос бергеннің түсіне қарама.
  • Досыңмен көп сөйлеспе — жолынан қалдырарсың; дұшпаныңмен көп сөйлеспе — сырыңды алдырарсың.
  • Айрылғысы келген дос аяулыңды сұрайды.

Ақыл, қауіпсіздік және береке

  • Досы көпті жау алмайды, ақылы көпті дау алмайды.
  • Қайғың болса — досыңа бар; қарның ашса — қосыңа бар.
  • Ас барында — дос жоқ, ат барында — той жоқ.
  • Білімдар достан бір сақтан, білімсіз достан мың сақтан.

Сыйластық пен өлшем

  • Дос — ажарың, жолдас — базарың.
  • Ағаш тамырымен мықты, адам досымен мықты.
  • Түлкі мінез адамдар досты досқа жамандайды.
  • Досыңа шапан кигізсең — ішік кигізді дейді; қасыңа ішік кигізсең — шапан кигізді дейді.

Ниет пен тілек

Егер біреу жолға шықса, аман барып, сау қайтсын.

Шын тілектес досы болса, сол тілеуді күнде айтсын.