Ермексаздан ұлуды мүсіндеу
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Тақырып
Спираль деген не?
Көрнекілік
- Слайдтар мен суреттер
- Таяқшалар
- Ермексаз
Мақсаты
- Спираль туралы бастапқы түсінік қалыптастыру.
- Ой-өрісті, дүниетанымды және шығармашылық қабілетті дамыту.
- Табиғатты бақылауға, қоршаған ортаны қорғауға, байқампаз әрі зерек болуға тәрбиелеу.
Әдіс-тәсілдер
- Түсіндіру
- Суреттермен жұмыс
- Сурет салу
- Тәжірибе жасау
- Мүсіндеу
Сабақ барысы
Бұл сабақта балалар спираль ұғымымен танысып, оны табиғаттан және күнделікті өмірден байқауды үйренеді. Тапсырмалар құрастыру, ойын, тәжірибе және шығармашылық жұмыс арқылы беріледі.
1) Ұйымдастыру
Дос болайық бәріміз,
Жарасып тұр әніміз.
Тыныштықты сақтаймыз,
Атсын күліп таңымыз!
2) Кіріспе әңгіме
Мұғалім балаларға таңның атуын мысал етіп, табиғат құбылыстарын бақылауға жетелейді: «Таң қалай атады?» — «Күн шығады».
Ежелгі адамдар күнді кейде спираль түрінде бейнелегені айтылады. Осыдан кейін: «Спираль деген не?» деген сұрақ арқылы сабақтың негізгі тақырыбы ашылады.
3) Түсіндіру: спираль түрлері және мысалдар
Слайд арқылы тура спираль (сағат тілі бағытымен) және теріс спираль (сағат тіліне қарсы) түсіндіріледі.
Сонымен бірге әртүрлі пішіндегі спиральдар көрсетіледі: төртбұрышты, үшбұрышты, бесбұрышты, қосарланған, күрделі.
Спиральды табиғаттан және тұрмыстан да көруге болады. Балалар таныс нысандар арқылы ұғымды нақтылайды.
Спираль кездесетін орындар
- Арқардың мүйізі
- Тәтті орама нан
- Ұлудың бақалшағы
- Шырмауықтың сабағы
- Пластмасса және темір серіппелер (пружиналар)
4) Құрастыру: таяқшалардан спираль жасау
Оқушыларға жапсырма таяқшалар таратылады. Олар таяқшалардан төртбұрышты, үшбұрышты және бесбұрышты спиральдар құрастырады. Нәтижесінде балалар спираль құрастырудың алгоритмін өздері табады.
5) «Тапқырлар» ойыны
Балаларға үлкен суреттен спиральға ұқсас фрагмент көрсетіледі. Тапсырма — суретте не бейнеленгенін табу және оны спиральмен байланыстыру.
6) Тәжірибе: қай тәсіл тиімді?
а) Умаждап салу
Бірінші бала 20×20 сүлгілерді қағаз сөмкеге умаждап салады.
ә) Бүктеп салу
Екінші бала сүлгілерді ұқыптап бүктеп орналастырады.
б) Шиыршықтап салу
Үшінші бала сүлгілерді спираль түрінде шиыршықтап салады.
Қорытынды: шиыршықтап салынған бұйымдар аз орын алып, сөмкеге көбірек сыятыны байқалады. Осы себепті күнделікті өмірде ұзын жіптерді, электр сымдарын, телефон желілерін спираль түрінде орап қояды — ықшам, қауіпсіз әрі қолдануға ыңғайлы.
Табиғаттан да ұқсастық табуға болады: жыланның қозғалысы спиральға ұқсайды, ал ит пен мысық ұйықтағанда құйрығын шиыршықтап орап жатады.
7) Сергіту сәті
Қимыл-қозғалыс арқылы сергіп, кейін жарыса тізбектеп сурет салу тапсырмасы орындалады.
8) Мүсіндеу: ұлу жасау
«Мен — мүсіншімін» тапсырмасы бойынша балалар ермексаздан ұлу мүсінін жасайды. Бұл жұмыс спиральдың табиғаттағы ең көрнекі мысалдарының бірі — ұлудың бақалшағымен байланысады.
9) «Жүректен — жүрекке»
Оқушылар өздері жасаған ұлу мүсінін қолына алып, жақындап қалған Ұлу жылымен бір-бірін құттықтайды және жақсы тілектер айтады.
10) Қорытындылау
Балалар спиральдың түрлерін ажыратып, оны табиғаттан және тұрмыстан табуды үйренеді.
Құрастыру, ойын, тәжірибе және мүсіндеу арқылы алған білім бекітіліп, бақылағыштық пен шығармашылық қабілет дамиды.