Оқулықта берілген сөз, сөйлемдерді тізбектеп оқыту
1-сынып • Әліппе
Сабақтың тақырыбы: «Мм» дыбысы мен әрпі
Бұл сабақ жоспары оқушыларды «Мм» дыбысы мен әрпімен таныстыруға, сөз құрамын талдауға және қарапайым шығармашылық тапсырмалар арқылы тілдік дағдыларды дамытуға бағытталған.
Сабақтың мақсаты
- «Мм» дыбысы мен әрпін таныту: «М» дыбысының үнді дауыссыз екенін, сөз ішінде келетін орнын, буындағы және сөз соңындағы дыбысталу ерекшелігін меңгерту.
- Талдау дағдысын қалыптастыру: «Мм» дыбысы бар сөздерге дыбыстық және буындық талдау жасату, сөз бен сөйлем құрату арқылы шығармашылық іскерліктерін дамыту.
- Тәрбиелік мақсат: ұжымдық сыйластыққа, бір-бірін қадірлеуге, оқу құралдарын ұқыпты ұстауға және адамгершілік қағидаларды сақтауға тәрбиелеу.
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
- Көрнекілігі
- «Мм» әрпінің баспа және жазба түрі, әріптер кассасы, суреттер, шығармашылық тапсырмаларға арналған үлестірмелер, слайд, кестелер және т.б.
- Пәнаралық байланыс
- Дүниетану, Ана тілі
- Сабақ түрі
- Жаңа білім меңгерту
- Оқыту әдістері
- Сын тұрғысынан ойлауды дамыту, дамыта оқыту әдістері
Сабақтың барысы
I кезең
Қызығушылықты ояту
- «Шаттық шеңбері»: жылы лебіз айту, сабаққа жағымды көңіл күй қалыптастыру.
II кезең
Үй тапсырмасын тексеру
1) «Дд» дыбысы бойынша қайталау
- «Дд» дыбысына сөз құрау, сөзден сөйлем ойлау.
- Оқулықтағы сөздер мен сөйлемдерді тізбектеп оқу.
2) «Жоғалған сөзді тап!»
Сөйлемдердегі бос орынға тиісті тірек сөздерді қойып толықтыру.
Тірек сөздер
доп, Айдар, торпақ
Сөйлем үлгілері
- Дана ... алды.
- Дулат ... қарады.
- ... қорада.
3) «Әріптер еліне саяхат»
Дыбысталу ерекшелігіне қарай әріптерді «қызыл үйшік» және «көк үйшікке» орналастыру (дауысты/дауыссыз).
Әріптер
Аа, Тт, Пп, Нн, Ғғ, Рр, Лл, Уу, Шш, Йй, Оо, Ққ, Дд
4) Жаттаманы қайталау
Сұрақ
Жазу құралын ата.
Жауап: Дәптер
Өлең: «Дәптер»
Әліппе сенің сырласың,
Әліппе досың болады.
Әріптердің шұғыласы,
Дәптеріңе қонады.
Айтқан сөзін құпта да,
Ұстазыңды құрметте,
Дәптеріңді күт, бала,
Дәптеріңді құрметте!
III кезең
Мағынаны тану
1) Сөзжұмбақ шешу
- Қыздар алқасы — моншақ
- Үй жануарларын бір сөзбен — мал
- Көйлек неден тігіледі? — мата
- Киім тоқылатын ақ ұлпа — мақта
Шешім сөздерін буынға бөліп айтамыз: мон-шақ, мал, ма-та, мақ-та. Барлығында да сөз басында «Мм» дыбысы естіледі.
«Мм» дыбысы ауыз қуысында кедергіге ұшырап, қысылып айтылады. Сондықтан ол — үнді дауыссыз дыбыс.
«Мм» әрпінің баспа және жазба түрімен танысып, әріпті ауада жазып көреміз.
2) Сурет бойынша жұмыс (әңгімелеу)
-
Моншақ
Бұл — моншақ. Қыздар моншақты әсемдік үшін тағады.
-
Комбайн
Бұл — комбайн. Комбайн мақта алқабында мақта орады.
-
Мақта
Бұл — мақта. Мақтадан киім тоқылады.
-
Оймақ
Бұл — оймақ. Оймақты іс тіккенде қолданады.
3) Оқулықпен жұмыс
- Бағанда берілген сөздерді оқыту.
- Мәтінмен жұмыс: «Тамақ» — тамақтың адам үшін маңызын түсіндіру, ой қозғау.
4) Сөздік жұмыс
- Мол
- көп
- Мақал
- нақыл сөз
- Оймақ
- іс тіккенде саусаққа киетін бұйым
- Қармақ
- балық аулауға арналған құрал
5) Дәптермен жұмыс
«Мм» әрпін жазу: жоларалықты сақтау, әріптің биіктігі мен көлбеулігін қадағалау.
IV кезең
Ой толғаныс (бекіту)
A) Бір сөзден көп сөз ойла
3-топ: «Моншақ»
он, шақ, ошақ, монша
«Оймақ»
ақ, ой, май, қой, ай
«Мақта»
мата, ақ, ақта, тамақ
Ә) «Пирамида» құрастыру
- Бүгін танысқан әріп — М
- Бастың негізгі мүшесі — ми
- Тағам түрі — май
- Киім тігілетін/тоқылатын материал — мата
Б) «Дүкеннен азық-түлік алу» ойыны
Жұмбақтың шешімін тауып, «кәрзеңкеге» саламыз. Соңында сөздерді оқып, барлығын бір сөзбен атаймыз.
- Ас атасы — нан
- Өзі тәтті, тез ериді, шайдың дәмін келтіреді — қант
- Нанға жағып жейді, балалар жақсы көреді — май
- Домалақ пішінді, нанның бір түрі — тоқаш
- Сүттен жасалады, ұйытылып ішеді — айран
Қорытынды сұрақтар
- Кәрзеңкедегі сөздерді бір сөзбен қалай атаймыз? Тамақ.
- Тамақ не үшін қажет?
- Адам өмірі үшін тағы нелер қажет?
- «Тамақ» сөзіне дыбыстық талдау жасау.
В) Біз не үйрендік?
- «М» — дауыссыз, үнді дыбыс.
- «М» дыбысы сөздің барлық буынында кездесе алады.
- «Мм» әрпінің баспа және жазба түрін ажыраттық және жазып үйрендік.
V кезең
Үй тапсырмасы және бағалау
Үй тапсырмасы
- Мәтінді оқу.
- Жазба жұмысын орындау («Мм» әрпін жазу).
Бағалау
Оқушылардың сабаққа қатысуы, оқу жылдамдығы, талдау жасауы және тапсырмаларды орындауы ескеріліп, мадақтау арқылы бағаланады.