Қазақша рефераттар

Сабақтың көрнекілігі. Оқушыларды түгендеу

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Оқушыларды Ежелгі Финикия мен Палестинаның тарихымен таныстыру, жаңа білімді меңгерту.

Дамытушылық

Ойлау және есте сақтау қабілеттерін дамыту, оқушыны әлеуметтену үдерісіне қатыстыру.

Тәрбиелік

Отансүйгіштікке тәрбиелеу, тарихи құндылықтарды құрметтеуге баулу.

Сабақ туралы мәлімет

Сабақтың типі

Жаңа білімді меңгерту.

Сабақтың түрі

Аралас сабақ.

Сабақтың әдістері

  • Сұрақ-жауап
  • Картамен жұмыс
  • Топтық жұмыс
  • Жұптық жұмыс

Көрнекілік және байланыс

  • Ежелгі Шығыстың картасы
  • Пәнаралық байланыс: география

§ 11. Ежелгі Финикия мен Палестина

Жерорта теңізі Қала-мемлекеттер Алфавит

Сабақ жоспары

  1. 1Табиғи-географиялық жағдайы
  2. 2Финикия қала-мемлекеттері
  3. 3Израил–Иудей мемлекеті
  4. 4Мәдениеті
  5. 5Қорытындылау

1) Табиғи-географиялық жағдайы

Жерорта теңізінің шығыс жағалауын Финикия мен Палестина жерлері алып жатты. Екі өңір де таулы өлке болғандықтан, мұнда үлкен өзендер мен кең жазықтар аз еді. Сондықтан халық тау аңғарларындағы шағын егістік жерлерді барынша тиімді пайдалануға тырысты.

Финикия

Түрлі жеміс ағаштары мен жүзімдіктер өсірілді. Кей жерлерде бидай, арпа және сұлы егілді.

Палестина

Иордан өзені оңтүстікті кесіп өтіп, Өлі теңізге құятын. Өлі теңіз — аса тұзды көл. Таулы үстірттері мал бағуға қолайлы болды.

Маңызды шектеулер

  • Табиғи ресурстар жұтаң болды: металл кендері аз кездесті.
  • Құрылыстық ағаш қоры шектеулі еді.

2) Финикия қала-мемлекеттері

Финикия тарихының басты ерекшелігі — ірі біртұтас мемлекеттің болмауы. Б.з.б. II мыңжылдықтың басында мұнда бірнеше шағын мемлекет өмір сүрді. Солардың ішінде Угарит пен Библ ірі орталықтар саналды.

Неліктен бірікпеді?

  • Таулар аймақтарды бөліп, өзара байланысты әлсіретті.
  • Египет, Хетт, Ассирия секілді державалар бірігуге жол бермеді.

Негізгі кәсіптері

  • Сауда
  • Теңізде жүзу
  • Балық аулау
  • Кеме жасау
  • Құл саудасы

Финикиялықтар үшін таулар арқылы қатынағаннан гөрі теңізбен жүру әлдеқайда тиімді болды. Египет билеушісі Нехоның бұйрығымен финикиялықтар Жерорта теңізі жағалауында сауда бекеттерін құруға қатысқан. Б.з.б. I мыңжылдықтың соңына қарай Тир қала-мемлекеті күшейе түсті.

3) Израил–Иудей мемлекеті

Тирдің оңтүстігінде филистимдіктер өмір сүрді. Египеттіктер оларды «пелесет» деп атаған, осы атаудан Палестина атауы қалыптасты деген түсінік бар. Палестинаның ежелгі тұрғындарының бірі — хананейлер.

Мемлекеттің құрылуы және күшеюі

Кейінірек Палестинаға Синай шөлінен еврей тайпалары — Израил және Иудей қауымдары қоныстана бастады. Дәуіт патша тұсында біріккен Израил–Иудей мемлекеті құрылып, Иерусалим басып алынып астанаға айналды. Дәуіт тұрақты әскер жасақтап, басқару жүйесін реттеп, халық санағын жүргізді.

Сүлеймен дәуірі

  • Финикиядан шеберлер шақырылып, сарайлар мен бекіністер салынды.
  • Иерусалимде Яхвеге арналған храм тұрғызылды.
  • Сауда дамып, ел 12 аймаққа бөлінді; әр аймақты салыққа жауапты әкімдер басқарды.

Ішкі әлсіздік және құлдырау

  • Израилде егіншілік, Иудейде мал шаруашылығы басым болып, айырмашылық күшейді.
  • Ауыр салықтар бірлікті әлсіретіп, ішкі тартыстарды үдетті.
  • Ассирия Самарияны, ал Вавилон Иерусалимді талқандады.

Сүлеймен туралы аңыз-әфсаналар халық жадында сақталып, оны қасиетті пайғамбар ретінде дәріптеу дәстүрі кең тарады. Алайда саяси-экономикалық айырмашылықтар мен ішкі қайшылықтар мемлекет бірлігін берік ұстап тұра алмады.

4) Мәдениеті

Финикиялықтар б.з.б. XIII ғасырда алфавиттік жазу жүйесін қалыптастырды. Олардың әліпбиінде 22 әріп болды. Бұл жаңалық кейінгі көптеген жазу жүйелерінің дамуына ықпал етті.

Мифология және әдеби мұра

Финикиялық мифтік шығармалардың ішінде кең таралғандарының бірі — «Ваал және Алийян» дастаны. Мұнда Ваал (көктем құдайы) мен оның ұлы Алийян туралы баяндалып, Ваалдың өлім құдайы Мотты жеңіп, қайта тірілуі суреттеледі.

Сабақтың кезеңдері

I. Ұйымдастыру

Оқушыларды түгендеу, сабаққа дайындығын тексеру.

II. Үй тапсырмасын тексеру

«Сиқырлы саяхат» ойыны арқылы қайталау.

III. Жаңа сабақ

§ 11 тақырыбын жоспар бойынша меңгеру және қорытындылау.