Күздің кереметтері
Сабақтың мақсаты мен бағыты
Сабақтың мақсаты
Оқушыларға табиғаттың әсем көрінісін бақылату арқылы әсемдік пен сұлулықты сезінуге баулу, эстетикалық талғамын арттыру, сондай-ақ мәтінді сауатты оқуға және ойды жүйелі жеткізуге жаттықтыру.
Дамытушылық
Оқушылардың сөздік қорын, ой-қиялын дамыту. Жинақы әрі дұрыс сөйлеуге, сұраққа нақты және толық жауап беруге дағдыландыру.
Тәрбиелік
Күздің байлығымен, көкөніс түрлерімен таныстыру арқылы табиғатты сүюге, қорғауға және еңбекқорлыққа тәрбиелеу.
Көрнекіліктер
- Суреттер
- Жеміс-жидек, көкөністер
- Слайд материалдары
Сабақ форматы
- Түрі: жарыс сабақ
- Типі: іскерлік пен дағдыны қалыптастыру, сыни тұрғыдан ойлау
- Әдістері: топтастыру, жұмбақ шешу, Венн диаграммасы, мақал-мәтелдер, сұрақ-жауап
Негізгі идея
Күз — байлық пен молшылық кезеңі. Дәстүрлі таным бойынша, «күздің бір күні қыстың бір айын асырайды» — еңбекке үндейтін терең ой.
Сабақ барысы: кезең-кезеңімен
I. Ұйымдастыру және үй жұмысын тексеру
Топпен жұмыс:
- 1 «Күз» мәтінін оқыту, мазмұнын айтқызу.
- 2 «Сиқырлы әріптер» ойынын ойнату.
«Сиқырлы әріптер» ойынының шарты
«Күздің кереметі» сөйлеміндегі әріптерді жеке-жеке карточкаға жазып, теріс қаратып қалтаға саламын. Оқушы сұраққа жауап берген соң, карточка нөмірі бойынша бір әріпті ашады. Осылайша жаңа тақырып біртіндеп құралады: «Күздің кереметі».
II. Миға шабуыл: сұрақ-жауап
- Күзгі ауа райын сипатта.
- Міржақып Дулатов кім? Оның қай кітабы елді еркіндікке шақырды?
- «Жұрт күземін алған» тіркесін қалай түсінесің?
- Құстар не себепті жылы жаққа ұшады?
- Жазбен салыстырғанда күздің қандай ерекшеліктерін байқадыңдар?
- Күз айларын ата.
- Күз туралы қандай өлеңдерді және олардың авторларын білесің?
- Күзді неге «Алтын күз» деп атаймыз?
- Күз туралы шағын әңгіме құрап айт.
Жұмбақ
Күндер суып, шөп пісіп,
Ел пішенін орады.
Бұл қай кезде болады?
Жауабы: Күз
III. Тақырыпты ашу: «Күздің кереметі»
«Күздің кереметі» дегенді күздің байлығы мен молшылығы деп түсінеміз. Бұл мезгілде жеміс-жидек, көкөніс, астық пісіп, ел қысқа қамданады.
Венн диаграммасы арқылы салыстыру
Бақта өседі
Жеміс ағаштары мен жидектерге қатысты мысалдар.
Бақшада өседі
Көкөністер мен дақылдарға қатысты мысалдар.
Слайд арқылы күзгі дастарқан көрінісі көрсетіледі. Бүгінгі жаңа тақырып: Әдібай Табылдиевтің «Күздің кереметі» мәтіні.
IV. Автормен таныстыру
Әдібай Табылдиев — 1926 жылы Жамбыл облысы, Луговой ауданында дүниеге келген. Оның алғашқы кітаптарының бірі — «Сөз бөбектегі».
V. Мәтінмен жұмыс және оқу стратегиялары
- «Түртіп алу» стратегиясы: негізгі ойды белгілеу, маңызды тұстарды ажырату.
- Бөліктеп оқу және тұтастай оқу.
- «Тауып оқу»: мәтіннен дәлелді сөйлемдерді іздеп табу.
VI. Сергіту сәті: жұмбақтар
Бойын жерге жасырған, бұрымы бар жасылдан.
Сәбіз
Әр желінің асты толған көк қоян, көк қоянды жаз болғанда жеп қоям.
Қияр
Іші жұмсақ, сүті қатты, еті қызыл, сүті тәтті.
Қарбыз
Қалың киімді ұнатады, шешіндірсең жылатады.
Пияз
Басым — дене, денем — бас, мойным қысқа, бұрылмас.
Орамжапырақ
Ұзын мұртты сарылар, қойнында наны бар.
Бидай
VII. Сыни тұрғыдан ойлау: топтық жұмыс
1-топ
«Күз — байлық, молшылық» тақырыбына шағын әңгіме жазу.
2-топ
Мәтінге байланысты бақшадағы жемістер туралы сурет салу.
3-топ
Күз туралы өлең шығару.
Әр топтың жұмысы тыңдалып, талданады.
VIII. Жоспар құру
- 1 Күздің кереметтері
- 2 Күз байлығы
- 3 Қызу еңбек
IX. Тапсырмалар
- 1-топ: Омар атаның сөзін мәтіннен тауып оқып беру.
- 2-топ: Омар атаның немерелеріне жайған дастарханын суреттеп айту.
- 3-топ: Омар атаның «күз» туралы түсіндірмесін мәтіннен тауып оқып беру.
X. Дәптермен жұмыс
- «Күз — байлық, молшылық»
- «Күз — ет пен май»
- «Күздің бір күні қыстың бір айын асырайды»
XI. Тірек схема және топтастыру
Тірек схема арқылы түсіндіру
Күз құбылыстары мен еңбектің байланысын қысқаша схема түрінде жинақтап, негізгі ойды нақтылау.
Топтастыру стратегиясы
Шығармашылық жұмыс
Оқушыларға күзге байланысты сурет салдыру арқылы тақырыпты бекіту.
XII. Қорытынды, мақал-мәтелдер және бағалау
Қорытынды ой
Күзде аянбай еңбек етсек, қыста қысылмаймыз. Еңбек — молшылықтың негізі.
Мақал-мәтелдер
- Еңбегің қатты болса, жегенің тәтті болады.
- Еңбек етсең — емерсің.
- Еңбек етпеген ішіп-жемейді.
Бағалау
Өзін-өзі бағалау арқылы нәтижені жинақтау.
Үй тапсырмасы
Мәтін бойынша тапсырманы орындау (мұғалім нақтылайды).