Қазақша рефераттар

Жас Абай Киіз үйдің жанындағы Абай Киіз үйдің жанындағы Абай атты кескіндемелік туындысы 1938 жылы акварель техникасында орындалған, тұңғыш туындысы

Сабақтың тақырыбы

Қазақстанның атақты суретшілерінің туындылары.

Сабақтың мақсаты

Оқушыларды қазақтың әйгілі кескіндемешісі әрі график-суретші Әбілхан Қастеевтің өмірбаянымен таныстыру және Абай тақырыбындағы шығармаларының көркемдік ерекшелігін ашу.

Сабақтың түрі

Жаңа сабақты меңгерту.

Қажетті құрал-жабдықтар

  • Қастеев туралы мәліметтер мен фотосуреттер
  • Абай Құнанбайұлының сурет альбомы
  • Қарындаш, бояу және қосымша материалдар

Сабақтың барысы

  1. 1 Ұйымдастыру кезеңі.
  2. 2 Жоқ оқушыларды белгілеу, үй тапсырмасын тексеру.
  3. 3 Жаңа тақырыпты түсіндіру.

Әбілхан Қастеев: өмірі мен шығармашылық бастауы

Әбілхан Қастеев (1904–1973) — қазақтың әйгілі кескіндемешісі, график-суретші, қазақ бейнелеу өнерінің негізін салушылардың бірі. Ол Алматы облысына қарасты Жаркент өңірінде дүниеге келіп, өмірінің соңын Алматы қаласында өткізді.

Өнерге ерте бейімделуі

Әбілханның қолөнерге, кейін суретшілікке қызығушылығы бала кезінен байқалды. Анасы Айғанша кілем, алаша, бау-басқұр тоқуға, сырмақ сыруға, шым ши жасауға шебер болған. Әбілхан халық өнерін ерте танып, анасына ою-өрнек салуға көмектесе жүріп, сурет өнеріне қолын жаттықтырды.

Еңбек жолы және кәсіби қалыптасуы

Еңбек жолын Түрксіб темір жолының құрылысында жұмысшы болып бастады. 1929–1936 жылдары Мәскеудегі көркемсурет студияларында Н. Г. Хлудов пен И. Бродскийден тәлім алды. Ол халық өмірінің алуан қырын шынайы бейнелейтін мыңнан астам көркем туынды қалдырды.

Негізгі туындылары мен тақырыптық кеңдігі

Қастеевтің шығармалары халықтың сүйіспеншілігіне бөленіп, ұлттық көркем ойдың айнасына айналды. Алғашқы еңбектерінің қатарында «Тігін үстінде», «Мектепке», «Көгілдір көйлекті қыз» болса, кейін «Түрксіб», «Амангелді сарбаздары», «Колхоз тойы», «Қалыңдық» сияқты туындыларымен кеңінен танылды.

Ұлттық салт-дәстүр көріністері

  • «Киіз үйдің ішкі көрінісі»
  • «Қыз Жібек»
  • «Қыз ұзату»
  • «Қос құрбы»
  • «Келін түсіру»

Тарихи тұлғалардың портреттері

Суретші портрет жанрына да ерекше көңіл бөлді. Алғашқы ізденістерінің бірі — «Автопортрет» және «Қарындасымның портреті».

  • А. Құнанбайұлы
  • Ж. Жабаев
  • Ш. Уәлиханов
  • А. Иманов
  • Ғ. Мұратбаев
  • К. Әзірбаев

Абай тақырыбы: образды ашудың көркемдік жолдары

Қастеев үшін Абай тұлғасы — ұлттық рух пен ой тереңдігінің символы. Суретші ақын образын бір ғана портреттік ұқсастық арқылы емес, кеңістік, табиғат және көңіл күй арқылы ашуға ұмтылды. Абайға арналған еңбектерінің ішінде «Жас Абай» және «Киіз үйдің жанындағы Абай» ерекше аталады.

«Киіз үйдің жанындағы Абай» (1938)

Бұл шығарма 1938 жылы акварель техникасында орындалған және Абай тақырыбындағы алғашқы туындыларының бірі саналады. Суретшінің кәсіби шеберлігі толық қалыптаса қоймаған кезеңде салынған бұл жұмыстар акварельдің жеңілдігімен, бояудың тазалығымен және авторлық көзқарастың айқындығымен ерекшеленеді.

Қастеев ұлы ақынды қазақ даласының кең тынысты табиғаты аясында бейнелей отырып, қоршаған орта арқылы тұлға болмысын ашудың алғашқы қадамдарын жасады.

Абай тақырыбына қайта оралуы (1945)

1945 жылы суретші Абай тақырыбына қайта оралып, образды ашудың жаңа шешімдерін қарастырды. Бұл жолы ол ақынның шабытқа толы жастық шағын толық тұлғалық портрет арқылы көрсетуге талпынды, көркемдік жинақтау мен мінезді айқындауды тереңдетті.

Сабақты бекіту

  • Оқушылардың бір-біріне сұрақ қоюы
  • Өзін-өзі бағалау
  • Мұғалімнің қорытынды бағалауы

Үй тапсырмасы

Киіз үйдің суретін салу.